Değerli Ziyaretçi! Sitemize ekli 45 bin sayfa bulunmaktadır. Aradığınıza kolay ulaşmanız için yukarıdaki arama motorunu kullanmanızı tavsiye deriz

Trabzon Sayfamızı Beğenebilir veya Paylaşabilirsiniz!

TRABZON

Trabzon ili hakkında Genel bilgiler

Yüzölçümü: 4.685 km2 Nüfusu: 795.849 (1990 sayımı) Nüfus yoğunluğu: 170 Komşu olduğu İller: Giresun, Rize, Bayburt, Gümüşhane Başlıca dağlar Trabzon Dağları, Zigana Dağı Başlıca akarsular: Değirmendere, Solaklı Deresi, Fol Deresi. Başlıca göller: Uzungöl, Sera Gölü İlçeleri: Merkez, Akçaabat, Araklı, Arsin, Beşikdüzü, Çarşıbaşı, Çaykara, Dernekpazarı, Düzköy, Hayrat, Köprübaşı, Maçka, Of, Sürmene, Şalpazarı, Tonya, Vakfıkebir, Yomra Köy sayısı: 573 Trabzon ilinde nüfusu 10.000’i aşan yerleşmeler: Trabzon (143.941 nüfus), Akçaabat (25.285), Vakfıkebir (20.564), Of (14.948), Beşikdüzü (14.047), Araklı (12.141), Sürmene (12.008), Tonya (11.058).

Trabzon gezisi	Ayasofya	yayla şenlikleri	Trabzon mutfağı	Coğrafi konum
Sümela manastırı	Uzungöl Gezi	Atatürk köşkü	Kültür	Turizm

KARADENİZ Bölgesi’nin Doğu Karadeniz Bölümü’nde yer alan Trabzon ili, Karadeniz kıyılarından başlar, güneyde Karadeniz kıyı dağlarının doruk çizgisine değin uzanır. Türkiye’nin küçük illerinden biri olan Trabzon, 4.685 km2’lik yüzölçümüyle illerimiz arasında, büyüklük bakımından. 68. sırayı alır.

YÜZEY ŞEKİLLERİ Trabzon ilinin topraklarını, Kuzey Anadolu Dağları’nın kıyı şeridi engebelendirir. En yüksek dorukları, güneyde, yani Gümüşhane ilinin sınırları üstünde yer alan bu dağların yükseltisi bazı kesimlerde 3.000 m’yi aşar. Dağların öncüleri, yüksek tepeler halinde kıyıya değin iner ve deniz üstünde küt burunlarla sona ererler. Söz konusu burunların en önemlileri Vakfıkebir’le Akçaabat arasındaki Yoroz (Fener) Burnu, Trabzon’un bulunduğu çıkıntı ve daha doğudaki Araklı Burnu’dur.

İKLİM ilin kıyı kesiminde her mevsim yağışlı, ılık ve nemli bir iklim hüküm sürer. Buna karşılık, gerideki yüksek kesimlere doğru çıkıldıkça, kış soğukları ve kar yağışları artar ve yılın uzun bir bölümünde, toprak buz ve karla kaplı kalır. İl merkezindeki meteoroloji istasyonunun ölçümlerine göre en soğuk ay ortalaması 7,3°C, en sıcak ay ortalaması 23,1 °C’dir. Bugüne değin ölçülen düşük sıcaklık —7,4°C (9 Şubat 1929), en yüksek sıcaklık ise 38,2°C’dir(25 Mayıs 1941 ve29 Ağustos 1947). Yağışlar, ilin doğusundaki Rize (2.357 mm) ve batısındaki Giresun’a (1.298 mm) göre, oldukça düşüktür: 823 mm.

GÖLLER Trabzon ilinin sınırları içinde büyük boyutlu doğal göl yoktur, ildeki küçük göllerin bazıları, yüksek dağların doruklarındaki buzul sirk gölleridir. Başlıca buzul gölleri, Trabzon kentinin güneyine rastlayan Çakırgöl dağındadır. Oluşum bakımından farklı bir göl grubu da, toprak kayması sonucu bir vadinin önünün tıkanmasıyla oluşan göllerdir. Çaykara ilçesinin sınırları içindeki Şarah Gölü (Uzungöl) bunların başlıcasıdır. Trabzon kentinin yaklaşık 10 km batısında yer alan Sera Gölü de, daha yakın tarihte oluşmuş bir toprak kayması gölüdür. Şubat 1950’deki bir toprak kayması Şerah Vadisi’ni tıkamış ve kısa bir süre içinde sular burada birikerek 4 kilometre uzunluğunda bir göl oluşturmuştur.

TRABZON ADI NEREDEN GELİYOR? M.Ö. 7. yüzyılda Miletoslu ko-lonicilerin kurduğu kent, üzerinde yer aldığı zeminin masa gibi düz ve dört köşeli olmasından dolayı “Trapezos” (“masa gibi düz”) sözcüğüyle adlandırılmıştır. Kaynaklarda “Trapezos”un, “Trapezous”, “Trapezunta”, “Tra- pezountas”, “Trabesunt”, “Trabezond” gibi çeşitli imlalarına rastlanır. Bu ad, Osmanlı döneminde “Trabzon”a dönüşmüştür. Kentin adıyla ilgili birtakım söylentiler de vardır. Evliya Çele- bi’ye göre, kenti zevk ehli, neşeli               bir kadın kurduğu için “Tarab- zen” (müzik seven) ya da suyu ve havası hoş olduğu için “Trab-ı efzun” dendiğini yazar. Başka bir söylentiye göre de, kentin adı “Tuğra bozan”dan gelmiştir: Fatih Sultan Mehmed burayı aldıktan sonra adına sikke bastırdığından “sikke değiştiren” anlamına “tuğra bozan” denmiştir. Halk arasında yaygın bir söy-lenti de şöyledir: Bir yiğit, atını nallatmak için bir nalbanta gelir. Nalbantı çok hünerli bulduğundan bir altın para uzatır. Nalbant parayı ovunca, tuğrasını bozar. Müşteri bir para daha verir, yine aynı şey olur. Bu-nun üzerine, “düş peşime, sen nalbant dükkânına değil, er mey-danına yakışırsın” der. Bu olaydan sonra kente “tuğra bozan” adını verirler. Zamanla bu ad, “Trabzon”a dönüşür.

Trabzon Tarihi konulu makaleler

Antik çağ,	Roma İmparatorluğu	Trabzon İmparatorluğu
Osmanlı İmparatorluğu	Özet Trabzon tarihi	Trabzon tarihçesi (Özet)
Trabzon ili, Çaykara ilçesi Tarihi

NÜFUS VE KENTLER 1990 sayımında, Trabzon ilinin nüfusu 795.849 olarak belirlenmiştir. Buna göre km2’ye 170 kişi düşer. Bu derece yükseK nütus yoğunluğuna, Karadeniz Bölgesi’nin başka hiçbir ilinde rastlanmaz. Ama yoğunluk, kıyıdan içeriye doğru gidildikçe hızla azalır. Denize kıyısı bulunan ilçelerde hep 100’ün üstünde olan yoğunluk (merkez ilçede 1.000’in de üstünde 1.289), kıyısı olmayan ilçelerde 100’ün altına düşer (Tonya: 97, Maçka : 42). İl nüfusunun yüzde 32’si, nüfusu 10.000’i aşan sekiz kentte yaşar. Bu kentlerden birinin (Trabzon) nüfusu 100.000’i, birininki (Akçaabat) 25.000'i geçer. Ötekilerden (Vakfıkebir, Of, Be- şikdüzü, Araklı, Sürmene ve Tonya) hiç birinin nüfusu 25.000’i bulmaz.

Osmanlı dönemi Trabzon Eyaleti Haritası

TRABZON KENTİ ilin merkezi olan Trabzon kenti, Değirmendere Vadisi’nin denize ulaştığı noktanın batısında, Boztepe’nin aşağı yamaçlarında, basamaklar halinde inen düzlükler üstünde yayılır. Değirmendere Vadisi’ni izleyerek iç kesimlere giren yolun gerisindeki doruklarda ZiganaGeçidi’nin bulunması, kenti her zaman önemli bir yerleşme merkezi olmasını sağlamıştır. Trabzon kenti Eski Çağ’da bir Mi- letos kolonisi olarak kuruldu, ilk yeri, iki derin vadi (Zağnos ve Tabakhane vadileri) arasında masa gibi düz bir alan olduğundan “Trapezos” (masa gibi düz) diye adlandırıldı ve bu ad, küçük değişikliklerle (Trapezus, Trape- zunda, Trabzon) günümüze değin geldi. Pers, Roma ve Bizans egemenliklerini tanıyan, İstanbul Haçlı Latinle- ri’nin eline geçtikten sonra250 yıl süreyle Trabzon Imparatorluğu’nun başkenti olan Trabzon, 1461’de Fatih Sultan Mehmed tarafından Osmanlı topraklarına katıldı. I. Dünya Savaşı sırasında iki yıl Rus işgali altında kalan kentin 1927’de 24.634 olan nüfusu ön-ce yavaş (1945’te 29.800), sonra hızla arttı ve 1965’te 65.000'i geçti. 1975’te 100.000’e yaklaştı, 1980’de 100.000’i de aştı (108.403), 1990’daysa 150.000’e yaklaştı (143.941), 2000'de 214.949'a, 2007'de 228.826'yı buldu.

Akçaabat kenti Trabzon’un batısında Polathane Koyu’nun kenarında, işlek kıyı yolu üstünde kurulmuş olan Akçaabat’ın (eski adı “Polathane”) evlerinin büyük bölümü yamaçta, bahçeler arasında yayılır. 1927’de 3.014 olan nüfusu, 1975’te 10.000’i aşmış (10.756), 1990’da da 25.000’i geçmiştir (25.285).

Vakfıkebir kenti İlin üçüncü büyük kenti olan Vakfıkebir, Trabzon’un batısında, Fol De- resi’nin ağzında kurulmuş (eski adı “Folpazarı” ya da “Büyük Liman”), 1927’de yalnızca 215 olan nüfusu, 1975’te 10.000’i (12.556), 1990’da da 20.000'i aşmıştır (20.564).

Of kenti Trabzon’un doğusunda, bu kent sarp sınır kapısına bağlayan kıyı yolu üzerinde kurulmuştur. Eskiden bir adı da “Solaklı Pazarı” olan Of’un, 1927’de 718 olan nüfusu 1975’te 10.000’i aşmış (10.376), ama 1980’de 4.307’ye düşmüş, 1985’te yeniden 10.000’i aşarak (11.018), 1990’da 15.000’e yaklaştı (14.948).

Beşikdüzü kenti Trabzon’un batısında, bu kenti Giresun - Orau üzerinde samsun’a bağlayan kıyı yolu üzerinde kurulmuştur. 1955’te 2.434 olan nüfusu, 1975’te 10.000’i aşmış (12.618), ama ondan sonraki iki sayım döneminde (1975-80 ve 1980-85) 10.000’in altına düşmüştür. 1987’de 3.392 sayılı yasayla ilçe merkezi olunca yeniden artmaya başlayan nüfusu, 1990’da 15.000’e yaklaşmıştır. (14.047).

Araklı kenti Trabzon’un doğusunda, Arsin’le Sürmene arasında, kıyıda kurulmuştur. 1953’ten beri ilçe merkezi olan Araklı’nın nüfusu 1955’te 1.448 iken, 1985’te 10.000’i aşmış (12.051) 1990’da 12.141’e ulaşmıştır.

Sürmene kenti Trabzon’un 40 km doğusunda, Manahos Deresi’nin ağzında kurulmuş olan  ürmene’den, Trabzon’u Rize’ye bağlayan kıyı yolu geçer. 1927’de 3.203 olan nüfusu, 1980’de 10.000’i aşmış (10.075), 1990’da 12.008’e ulaşmıştır.

Tonya kenti Vakfıkebir’in 21 km güneyinde, deniz düzeyinden 900 m yüksekte kurulmuş olan Tonya, aslında yamaçlara ve vadi tabanına aralıklı olarak serpiştirilmiş evlerin yer aldığı mahallelerden oluşur. 1954’te ilçe merkezi olan Tonya’nın o sıralarda 1.500’ü bile bulmayan nüfusu (1955’te 1.331), 1970’te 10.000’i aşmış (10.077), 1985’te 12.394’e ulaşmışken sonra biraz düşerek 1990’da 11.058’e inmiştir.

Trabzon'un İlçeleri hakkında Detaylı bilgi veren Linkler 

AKÇAABAT: Akçaabat nüfus ve coğrafi özellikler, Akçaabat köyleri, AKÇAABAT YÖRESİ GELENEKLER,  TRABZON AKÇAABAT TURİSTİK ÖZELLİKLER,  Akçaabat yöresi Atma Türkü ve maniler, Akçabat Yaylaları,   Akçabat Tarihi,  Akçabat beldeleri	ARAKLI: Araklı nüfus ve coğrafi özellikler,  Araklı ilçesi Ekonomi, turizm	ARSİN: Arsin genel bilgileri,   Arsin ilçesi tarih, nüfus, coğrafya
BEŞİKDÜZÜ: Beşikdüzü genel bilgiler,   Beşizdüzü tarihi ,  Beşikdüzü nüfus coğrafya,   Beşikdüzü gelenek ve görenekler	ÇARŞIBAŞI: Çarşıbaşı genel bilgiler,   Çarşıbaşı ilçesi gelenek görenekler ,  Çarşıbaşı ekonomi,     Çarşıbaşı coğrafya iklim,  Çarşıbaşı tarihi ,  Çarşıbaşı balıkçılık	ÇAYKARA: Çaykara ilçesi genel bilgiler,   Çaykara ilçesi coğrafya tarih
DERNEKPAZARI: Dernekpazarı genel bilgiler,   Dernekpazarı ilçesi yayla şenlikleri takvimi,	DÜZKÖY:Düzköy genel bilgiler,   Düzköy ilçesi ekonomisi,  Düzköy tarihi,  Düzköy tarihi,  Düzköy ilçesi nüfus	HAYRAT: Hayrat genel bilgiler,   Hayrat ilçesi coğrafya tarih
KÖPRÜBAŞI: Köprübaşı genel bilgiler,   Köprübaşı ilçesi tarihi,  Köprübaşı eğitim öğretim	MAÇKA: Maçka ilçesi genel bilgiler,   Maçka ilçesi eğitim öğretim,  Maçka ilçesi ekonomisi,  Maçka ilçesi sosyal ve idari durum,  Maçka ilçesi ulaşım ve sağlık hizmetleri	OF: Of genel bilgiler,   Trabzon Of ilçesi ekonomisi ,  Of ilçesi kultur
SÜRMENE: Sürmene genel bilgiler nüfus,   Sürmene tarihi,  Sürmene coğrafya,  Sürmene Karadeniz dizilerinin gözde mekanı,    Sürmene bıçağı	ŞALPAZARI: Şalpazarı genel bilgiler,   Şalpazarı ilçesi tarih ve coğrafyası,  Şalpazarı eğitim ve ekonomi,  Şalpazarı turizm, ulaşım, yayla şenlikleri,	TONYA: Tonya genel bilgiler,    Tonya ilçesi tarih ve coğrafyası,  Tonya nüfus ,  Tonya ilçesi Eğitim ve kültür, Sosyal durum ,  Tonya ilçesi ekonomi
VAKFIKEBİR: Vakfıkebir genel bilgi,   Vakfıkebir coğrafyası,  Vakfıkebir iklim ve bitki örtüsü,    Vakfıkebir nüfus ,  Vakfıkebir kültür ve gelenekler,  Vakfıkebir horonları ,  Vakfıkebir ekmeği ,  Vakfıkebir geleneksel yemekler ,  Karadağ Yayla Şenliği ,  Vakfıbekir gelenek ve görenekler ,  Trabzon Vakfıbekir yaylaları ,  Vakfıbekir tarihi	YOMRA: Yomra	Trabzon ilçeleri hakkında

EKONOMİK YAPI Trabzon ilinde ekonominin temelini tarım oluşturur. Ama, tarımsal yapı, öteki bölgelerdekinden farklıdır. Anadolu’nun öteki bölgelerinin temel tahılı olan buğday, burada yerini mısıra bırakmıştır. 1988 verilerine göre, Trabzon ilinde 301 hektarlık bir alana buğday ekilmesine karşılık 30.000 hektarlık alana mısır ekilmiştir. Aynı yıl 552 ton buğday, 72.000 ton mısır üretilmiştir. Patates de çok yetiştirilen bir bitkidir (1988’de 132.000 ton). Sanayi bitkilerinden tütün, Akçaabat kıyıların-da, merkez ilçede ve Maçka ilçesinde yetiştirilir (3.000 ton). Dikili alanlar için-de en önemli gelir kaynaklarını, fındık bahçeleriyle çay bahçeleri oluşturur. Fındık ağacı sayısı (36 milyon ağaç) bakımından Trabzon, illerimiz arasında (Giresun ve Ordu’dan sonra) üçüncü sırayı alır. 1924 yılında Rize’de ye-tiştirilmeye başlanan çay, Trabzon iline 1945 yılında girmiş ve önce Of il-çesinde çay tarımına başlanmıştır. 20.000 hektarı kaplayan çay tarlalarında 46.000 çiftçi ailesi çalışır ve yılda 144.000 ton yaş çay yaprağı üretilir (1988). En çok çay üretilen ilçe Of’tur. Trabzon ilinde, az sayıda turunçgil (özellikle mandalina) bahçesine de rastlanır. İlin hayvan varlığı içinde büyükbaş hayvanlar ağır basar. Bu bakımdan da TraDzon Anadolu’nun öteki bölgelerin-den farklıdır, ildeki sığırlardan üretilen yağlar, büyük kentlerde “Trabzon yağı” adı altında satılır (özellikle Vak-fıkebir yağı çok ünlüdür). Balıkçılık da önemli bir geçim kaynağıdır. Tutulan balıkların yarısından çoğu hamsidir. Trabzon ilinde önemli yeraltı kay-nakları yoktur. Ama Maçka ilçesindeki manganez, Çaykara ilçesindeki demir yataklarını anmak gerekir. Sanayi tesislerinin başlıcaları çimento fabrikası, çay fabrikaları, fındık kırma atöl-yeleri, balıkyağı ve balıkunu fabrikasıdır

SAĞLIK Trabzon ilinde tam teşekküllü 12 hastane vardır. Bunların toplam yatak kapasitesi 2.417’dir. İlde ayrıca 67 sağlık ocağı, 319 sağlık evi de hizmet vermektedir. Trabzon ilinde sağlık hiz-metleri 354’ü pratisyen 251'i uzman, toplam 605 hekim, 689 hemşire, 586 ebe, 92 diş hekimi, 494 sağlık memuru ve 189 eczacı tarafından yerine getirilmektedir. Trabzon’un güneybatısında ağaçlarla çevrili Köşkte Atatürk, 1921 yılında, Trabzon’u ziyareti sırasında üç gün kalmıştır.

EĞİTİM Trabzon ilindeki 864 ilkokulda 94.441,154 ortaokulda 34.882, 65 lisede 24.928 öğrenci vardır, ilkokullarda 3.642, ortaokullarda 870, liselerde 1.635 öğretmen görevlidir. Merkezi Trabzon kentinde olan KaradenizTeknik Üniversitesi, Tıp, Fen- Edebiyat, Fatih Eğitim, İktisadi ve idari Bilimler, mühendislik-Mimarlık, Orman fakültelerini, Trabzon Meslek Yüksekokulu’nu, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’nu, Trabzon Eğitim ve Sürmene Deniz Bilimleri ve Teknolojisi yüksekokullarını kapsar. Ayrıca Giresun Eğitim Yüksekokulu, Artvin, Giresun, Gümüşhane, Hopa, Ordu ve Rize Meslek yüksekokulları da Karadeniz Teknik Üniversitesi’ne bağlıdır.

KÜLTÜREL YAŞAM Trabzon ilinde, tiyatro etkinlikleri Trabzon Belediye Tiyatrosu ve Trabzon Devlet Tiyatrosu tarafından yürü-tülür. ilde, müzik alanında etkinlik gösteren Devlet Klasik Türk Müziği Top-luluğu bulunmaktadır. Ayrıca, bazı dernekler ile okullarda, Halk Eğitim Mer kezi’nde amatörce tiyatro, müzik ve halk oyunları çalışmaları yapılmaktadır. İlde resim ve karikatür çalışmaları, Belediye Sergi Salonu’nda sergilenir. ildeki sinema salonlarına sanat filmlerinden çok, serüven ya da aşk filmleri gösterilir. Edebiyatla uğraşanlar ürünlerini yerel gazete ve dergilerin yanı sıra İstanbul, Ankara gibi kültür merkezlerinde yayımlanan dergi gazetelere de gönderirler.

GELENEKLER VE TÖRELER Tarım ve ticaretin başlıca geçim kaynağını oluşturduğu Trabzon’da halk gelenek ve göreneklere oldukça bağlıdır. Öteki Karadeniz illerinde olduğu gibi, Trabzon’da da kıyılar ve iç kesimler birbirinden farklı yaşama biçimlerine sahiptir. Ama Trabzon halkı her yerde çok dindardır. Yörede rastlanan batıl inançlar genellikle doğa olaylarına ilişkindir. Ayın doğuşu yenilik, verimlilik, uğur belirtisi sayılır.
EVLENME-DOĞUM ÖLÜM GELENEKLERİ Trabzon ve çevresinde evlenecek gençlerin eşini ana-baba seçer. Kızlarda evlenme yaşı 17-18, erkeklerdeyse 19-20’dir. Erkekler, günümüzde evlenmek için askerliklerinin bitmesini beklemektedir. Yörede toprağın bölünmesinden, “sülaleye el canı sokulma- sı”ndan kaçınıldığı için akraba evlilikleri yaygındır. Evlilikler, çoğunlukla görücülük usulüyle gerçekleşir. Başlık, takı, armağanlar söz kesimi sırasında kararlaştırılır. Söz kesimi silah atışıyla çevreye duyurulur. Beşikdüzü ve Vakfıkebir yörelerindeyse, başka isteyenlerin kızı kaçırmaya kalkacağından çekinildiği için nikâha değin gizli tutulur. Nişanda “gelini orta etme” geleneği vardır. Gelin sağ kolunun altında Kur’an, sol kolunun altında ekmekle konukların önüne çıkarılır. Ekmek törende bulunanlara dağıtılır. Sonra armağan ve bahşişler sunulur. Düğünden önce iki ailenin önde gelenleri “ağır” denen alış-veriş için çarşıya çıkarlar. Düğün çağrısı çörek ve şekerle yapılır. Düğün günü konuklar güvey evinde toplanır. Konuklar, her birinin önünde çevrenin saygın kişilerinden biri bulunan gruplardan oluşur. Eve yaklaşıldığında öncünün “atın” komutuyla şarjörler boşaltılır. Bu, “düğüncü geliyor, karşılayın” anlamındadır. Eğlenceler açık bir alanda düzenlenir. Kadınlarsa evlerde toplanır. Horonlar tepilir, kemençeler çalınır. Güvey tıraş edildikten sonra davul-zurna ya da ke- mençe “tıraş kaydesi” çalar. Yemekten sonra erkekler önde, kadınlar arkada, düğün alayı kemençe eşliğinde gelin almak için yola koyulur. Erkekler dışarda “atma”, türkü ve horonlarla eğlenirler. Gelin, “ağırlama havası” çalınarak dışarı çıkarılır. Kaynana ge-linin ayağına kazan vurur, çeşitli arma-ğanlar vaat eder. Akşam namazından sonra kıyılan dini nikâhtan sonra şerbet dağıtılır. Gelin ve damat bir bardak şerbeti yarı yarıya içerler. Böylece’ya-şamları boyunca tatlılıkla geçinecek-lerine inanılır. Düğünden üç ya da yedi gün sonra kız babası gelinle damadı yemeğe çağırır. Buna “gerilik” ya da “yedi” denir. Güvey, herkes yemek yerken yemez. Buna Vakfıkebir yöre-sinde “güvey küsmesi”, Maçka’da “güvey nazı” denir. Güvey, yemeğe an-cak dizine çamaşır konup, sinideki ta-bakların üstü açılınca başlar. Güveyin ayakkabısını çalma da eğlenceler ara-sındadır.Yörede kadının erkek çocuk doğurması için başvurulan birtakım uygulamalar vardır. Kadının karnına “Muham-med” yazmak, için de “Muhammed” yazan tastan gebeye 40 gün su içirmek, 40 peygamber adını suya okuyup bunu yine gebeye içirmek başlıca geleneklerdir. Doğumdan sonraki ziyaretlere “baramana” denir. Loğusa ve çocuk,40 gün evden dışarı çıkmaz. Anne çıkmak zorunda kaldığında gittiği yerde, yağ sürülü ekmek verilmezse o evde farelerin çoğalacağına inanılır. Çocuk ilk kez evden çıkarıldığında üs-tüne un ve kül serpilir. Zamanında konuşmayan çocukların ağzında ya da cami avlusunda kilit açtırılır. Uyuma-yanların yastığının altına uykuböceği konur.

FOLKLOR Trabzon giyim kuşamı Karadeniz Bölgesi’nin özelliklerini yansıtır. “Laz donu” denen zıpka, “sapuk” denen çizmeler ve kadınların kullandığı peş-tamal, başlıca giyim kuşam öğeleridir. Erkekler kara şayak giyerler. Kıyı ke-simlerde hafif, iç ve dağlık yörelerde kalın dokumalar kullanılır. Kadınlar başlarını yazma, kefiye ya da yemeniyle örterler. Peştamal örtüsü, ak ketenden iç “göyneği”, renkli bez gömlekler, saten hırka ve salta denen kadife ceket kadın giyiminin diğer öğelerin- dendir. Bele ak çizgili kareli peştamal bağlanır. Kimi yörelerde “isparel” denen göğüslüklere de rastlanır. Erkekler kara şayak ya da puşudan “gugula” denen kukuleta biçiminde başlıklarla başlarını korurlar. Zıpka, aba, sabuk denen çizme, yakasız aba, “zibun”, yanları sırmalı, kaytan işlemeli laz donu ve ak bez gömlekler geleneksel erkek giyiminin diğer öğeleridir. Bele yün kuşakla “sırma silahlık” denen kayış bağlanır. Yörenin doğal yapısı birçok efsa-neye konu olmuştur. Kentin adına, Türkler’ce fethedilişine ve Sümela’ya ilişkin birçok efsane vardır. Ziganalar’ın yamacında bir kayaya oyulmuş olan Sümela Manastırı’nın yüzü vadinin eşsiz güzelliğine bakar. Yamaçları yemyeşil ormanlarla kaplıdır. inanışa göre buradaki Meryem Ana’nın resmi, İsa’nın havarilerinden Aziz Lukas tarafından yapılmıştır. Lu- kas öldükten sonra, mirası içinde Atina’ya götürülen ve bir süre Atina’da saklanan resim, 4. yüzyılda artıkvAti- na’da kalmak istemeyince melekler onu Trabzon dağlarındaki bu kovuğa getirip bir taşın üstüne bırakmışlar. Bu sırada resmi bulan iki keşiş, resmi buldukları yere bir manastır yapmış. Kutsallığına inanılan resmi Türkler, yakmak istemişler yanmamış, parçalamak istemişler parçalanmamış, suya atmışlar kapılıp gitmemiş. Sümela Manastırı günümüzde bir ziyaret ve adak yeridir.
Trabzon halk müziği ve oyunlar yö-nünden zengin illerimizdendir. Kemençe ve bağlama kültürü güçlüdür. Yörenin en ünlü türküleri: “Tel Sarı Zülfü Sarı", “Bir Yiğit Dünyada”, “Ben Bir Yarin Bakışına Mailem”, “Oy Trabzon Trabzon”, “Ha Buradan Aşağı Ben Ine- mem Inemem”, “Gemiciler Kalka- lum”, “Yar Sana Varam”, “Yaylanın SoğukSuyu”, “Maçka Yollan”, “Gemiye Çektuk Yelken”, “Derenin Kenarına”, “Tarlaya Ektim Soğan”, “Yaylanın Çimenine”. Yörede telli çalgılardan divan sazı, bağlama, tambura, cura, yaylı sazlardan Karadeniz kemençesi. üflemelilerden zurna, dilsiz ve dilli kavallar, vurmalılardan davul, tef, fincan ve gü-ğüm çalınır. Trabzon ve çevresinin en yaygın oyunu horonlardır. Oyunlara kemençe eşlik eder. Kız horonları sal-lama, sıksara, düz horonlar, atlama ho-ronu, Maçka horonu, Vakfıkebir düzü, Tonya ve çavuş horonlarıdır. Kimi yö-relerde kadın-erkek birlikte oynanan horonlara da “alaca horon” denmektedir.

YÖRESEL YEMEKLER Hamsi, mısır unu ve kara lahana di-ğer Karadeniz illerinde olduğu gibi
Trabzon’da da beslenmenin temelini oluşturur. “Minzi” denen çökelek ben-zeri peynir, hemen her öğün yenir. Da-ha çok Vakfıkebir ilçesinde üretilen “Trabzon yağı" yurt çapında ünlüdür. Mısır ekmeği, peynirli, minzili, yumurtalı, kabaklı, yağlı pide, hamsili ekmek, “cumur” denen pide, en ünlü yöresel yemeklerdendir. Sabah kahvaltıları kimi yörelerde “trima” denen un çorbası ve yağda kızartılan ekmek parçalarıyla yapılır. Genellikle öğleyin yenen “kuymak”, yörenin en sevilen yemekleri arasındadır. Kuymak yapmak için mısır ununa su katılır ve bulamaç kıvamına gelinceye değin kaynatılır, içine isteğe göre dilimlenmiş peynir, minzi, süt, haşlanmış ısırgan otu konularak pişirilir. Kuskusu andıran “çimdik makarnası” da oldukça yaygın bir yemektir. Mısır, sütlü kabak, ka- ralahana, balık çorbası da akşam yemekleri arasındadır. “Karalahana yığması” da yörenin ilginç yemeklerindendir: ince ince doğranan lahana tuzlanarak 15-20 dakika suda haşlanır, sonra süzülür. Ayrı bir kapta soğan, salça ve kıyma kavrulur. Önceden pişirilen kuru fasulye ve lahananın içine bir çay bardağı pirinç eklenerek bir arada pişirilir.
Hamsiden yapılan buğulama, pilav, dolma, haşlama, tava yöre mutfağının vazgeçilmez yemeklerindendir. Hamsi kayganası, “hamsi kuşu” denen köfte, turşu, turşu kavurması özellikle kış aylarında tercih edilir. Yörede “tomara” denen yabani bir bitkiden salata ve turşu yapılır. Sıkılarak suyu süzülen turşular, suda haşlanır, tereyağında kavrulur. Üstüne minzi ekilir. “Huliya”nın yapılışı da buna benzer. Yabani bitkilerden “hamuçera” (dağ çileği), “lifor” (böğürtlen), “mora” (ahududu), “ahlat" (yaban armudu), “karayemiş” (kirazı andırır, daha az tatlı), “çakal eriği” (ekşi dağ eriği) en sevilen meyvelerdir. Hamsi Kuşu: Hamsiler kılçıkları çıkarıldıktan sonra tuzlanıp mısır ununa bulanır. Soğan, nane ve maydanoz ince ince doğranarak iç hazırlanır. Birkaç hamsi avuca alınır, ortalarına ha-zırlanan iç konur. Balıklar çiğ hamurla örtülür, yassıltılarak köfte biçimi verilir. Çırpılmış yumurtaya bulanarak tavada kızartılır

Trabzon Toplum ve kültür konulu diğer makaleler

Doğu Karadeniz kültürü direniyor,	Trabzon kültür festivalleri ve yayla şenlikleri,	Trabzon kütüphaneleri
Kazdağları’nda Karadeniz Yayla Şenliği	Trabzon mutfağı	Karadeniz yemekleri, Karadeniz mutfağı,
Trabzonlu ünlüler,	Karadeniz Pidesi	Of Cumhuriyeti,
Trabzon dernekleri	Trabzon hurması,	Trabzon önemli telefonlar
Trabzon ahşap işçiliğ	Trabzon Bakırcılığı	Trabzon Dokumacılık ve El İşçiliği Sanat

SPOR Trabzon’da da sporun uzun bir geçmişi vardır. Cumhuriyet’in ilanından önce başlayan modern spor etkinlik-leri Cumhuriyet’ten sonra daha da canlandı. Türkiye idman Cemiyetleri İt- tifakı'nın kuruluşundan önce de ilde spor kulüpleri kurulmuştu. 20 Ocak 1921’de kurulan idmanocağı, ilin ilk kulübüdür. Daha sonra 14 Mart 1923'te Necmiati, 22 Ocak 1925'te idmangü-ü kulüpleri kuruldu. Trabzon Lisesi ise birçok daida başarılı sporcunun yetiştiği bir ocaktır. 1938’de Doğanspor, 1941'de Sebat Gençlik, 1950’de Sürmene Gençlik, 1953’te Yolspor, 1955'te Yalıspor, 1957’de Yeşilspor, Gençlerbirliği ve Maçka Gençlik, 1958'de Beşikdüzü, 1961’de Araklı Gençlik, 1963’te Çarşıbaşı, 1966’daÇi- mentospor ve Fındıkspor, 1966’da Büyükliman ve Tormaspor, 1969’da Of Gençlik, 1970’te Güreş İhtisas ve Ton- ya Gençlik, 1973’te Çağlayanspor, YSE ve Arşinspor, 1975’te 24 Şubat ve id- manyurdu kulüpleri kuruldu. İlde bunların dışında Fenerbahçe, Büyük Lim- sa, Düzköy, Yalınca Gençlik, Tozköyü- spor, Merinköyü, Aydınlıkköy, Orman- spor, Kirazlıköy, Esiroğluspor, Tekel, Sirköyü, Pelitköyü, Trabzon PTT, Ham- siköyü, Çıralı, Özdilköyü, Gürbulak, Of, Yukarı Kışlacık, K.T.Ü., Kavalaköyü Gençlik, Trabzon Belediye kulüpleri vardır. ilin adını taşıyan Trabzonspor 2 Ağustos 1976’da kuruldu, idmanocağı ve idmanyurdu arasındaki rekabet yüzünden Trabzonspor’un kuruluşu İçin şehirde büyük mücadele verildi. O zamanki Beden Terbiyesi Genel Mü-dürü Ulvi Yenal, İdmanyurdu ile Idmanocağı birleşmezse, kesinlikle 2. Lig’e alınmayacaklarını söyleyince iki kulübün yöneticileri bir araya gelerek Trab- zonspor’u oluşturdular. 1967/68 sezo-nunda 2. Lig’e alınan Trabzonspor, 1973/74 sezonunda 2. Lig’de grup şam-piyonu olarak 1. Lig'e çıktı. O yıldan beri Birinci Türkiye Ligi’nde oynayan Trabzonspor, 1976/77 sezonundaTür- kiye Ligi, Türkiye Kupası ve Cumhur-başkanlığı Kupası’nı, 1977/78’de Tür-kiye Kupası ve Cumhurbaşkanlığı Ku- pası’nı, 1978/79’da Türkiye Ligi ve Cumhurbaşkanlığı Kupası’nı, 1979/80’de Türkiye Ligi ve Cumhurbaşkanlığı Kupası'nı, 1980/81’de Türkiye Ligi ve Cumhurbaşkanlığı Kupası’nı, 1983/84’te Türkiye Ligi ve Federasyon Kupası’nı 1985’te Başbakanlık Kupa- sı’nı, 1983’te de Cumhurbaşkanlığı Kupası’nı kazandı. Trabzonspor, Avrupa Kupaları’nda birçok ekibi yenerek adını Avrupa’da da duyurdu. Türkiye Amatör Futbol Şampiyonası’nda başarılı olan ve statü gereği 3. Lig’e alınan Trabzonspor Amatör Takımı, daha sonra 1989/90 sezonunda yine yerel lige döndü. Trabzon’da, 3. Lig’in 1. Grubu’nda oynayan üç ekip vardır: Trabzon PTT, Yalıspor ve Akçaabat Sebatspor. Akçaabat Sebatspor, 1977/78 sezonunda Sebat Gençlik adıyla oynadığı 3. Lig’de grup şampiyonu olarak 2. Lig’e çıktı. Uzun yıllar 2. Lig’de oynadıktan sonra 3. Lig’e düştü. 1950’de 11,1982’de41 kulübün et-kinlik gösterdiği ilde, kulüp sayısı 1991’de 100’ü aştı, ilden, özellikle de Trabzonspor’dan yüzlerce futbolcu ye-tişmiştir: Haşan Polat, Ali Polat, Arkun Sayın, Haydar Tuncer, Ahmet Seymen, Necati Atasoy, İbrahim Çoban, Cevat Alkan, Ahmet Suat Özyazıcı, Özkan Sümer, Kemal Serdar, Bahattin Güneş, Lemi Çelik, Arif Abonozlu, Naci Bastoncu, Haşan Şengün, Şenol Ustaö- meroğlu, Sinan Önal, Mehmet Köroğ- lu, Gökhan Ersoy, Şenol Güneş, Turgay Semercioğlu, Necati Özçağlayan, Kadir Özcan, Bekir Barçın, Ali Kemal Denizci, Osman Denizci, Cemil Usta- oğlu, Bülent Kantarcı, Tuncay Solak, Ali Yavuz, Güngör Şahinkaya, Faruk Nafiz Özak, Necmi Perekli, Hüseyin Tok, Serdar Bali, Hüsnü Kara, Cengiz Akçay, Yaşar Alemdaroğlu, Levent Er- köse, Hamdi Aslan, Ömer Faruk Öz- ceylan, Metin Kenan Aksu, Atay Ak- tuğ, Coşkun Şahinkaya, Bülent Şahinkaya, Ahmet Ziya Genç, Turgut Görgün, Osman Türk, Metin Pugar, İsmail Özdil, Mustafa Beşlioğlu, Akın Kurşun, Fatih Gürel, Hami Mandıralı, Kemal Çakırsoy, Ogün Temizkanoğlu ve Soner Boz. Ayrıca, Trabzonspor’da ad-larını duyuran Mehmet Ekşi, Necdet Ergun, Ahmet Ceylan, İsmail Gökçek, Mehmet Soykök, Orhan Çıkrıkçı gibi futbolcular vardır. İlde futbolun yanı sıra atletizm, gü-reş, atıcılık, basketbol, voleybol, hent-bol, judo, karate, masatenisi, tenis, yelken, yüzme, tekvando ve boks gibi branşlarda da etkinlik yürütülmektedir. 1924 Paris Olimpiyatları’na katılan ilk Türk Milli Atletizm Takımı’nda Trabzonlu atlet Süleyman Rıza Kuğu da bu-lunuyordu. Atıcılık da oldukça yaygındır ve Trabzon’dan Türkiye çapında ünlü atıcılar yetişmiştir: Gülden Atilla, Mustafa Altıntaş vb. 55 lisanslı güreşçinin etkinlik gösterdiği ilden Türkiye şampiyonu İbrahim Akgün yetişmiştir. Hentbol de büyük ilgi görür. İlin, Türkiye Hentbol Ligi’nde bir, Hentbol 2. Ligi’ndeyse üç takımı vardır. 1. Lig’de 24 Şubat, 2. Liğ’deyşe Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon Belediye ve Yalıspor takımları oynamaktadır.

Trabzonspor, Trabzon futbol kulüpleri konulu linkler

SPOR TESİSLERİ İlde merkezde 25.000 kişilik açık ve kapalı tribünlü çim zeminli Avni Aker Stadyumu, stadın altında 6 antrenman salonu, yanında 500 kişilik futbol sa-hası, 2.000 kişilik spor salonu ve ant-renman salonu, 250 kişilik ve 50 met-relik kapalı yüzme havuzu, atış poligo-nu, hizmet binası ve yapımı süren 500 kişilik antrenman salonu, Akçaabat’ta 5.000 kişilik stadyum, 250 kişilik spor salonu, Söğütlü futbol sahası, Maçka ve Vakfıkebir’de futbol sahaları, Sürmene’de futbol sahası ve 250 ki-şilik spor salonu, Tonya’da 750 kişilik spor salonu vardır.

Trabzon yapıları , kilise, camii ve diğer tarihi yapılar konulu linkler

Kapılar,	Konaklar	Trabzon köy camiileri
Vaiz kürsüleri	Çeşmeler	Kemer köprüler
Kale ve sur kalıntıları	Kilise kalıntıları,	Mezar taşları
Camii minberleri	Şapel kalıntıları	Aya Sofya
Sümela manastırı,	Atatürk köşkü	Sümela Manastırı'nda restorasyon faciası
Trabzon Kaleleri	Trabzon Konakları	Trabzon'un Abidevi Eserlerinden Kostaki Köşkü
Trabzon camileri	Trabzon Hanlar ve hamamlar	Trabzon Müzeleri
Trabzon türbeleri	Sümela Manastırı gezisi

TRABZON TARİHİ VE TURİSTİK YERLER

Trabzon Kalesi: Zağnos ile Tabak-hane dereleri arasında uzanan sırtla-rın üzerindeki kale, Bizans döneminde iç, orta ve aşağı hisar olmak üzere üç bölüm olarak yapılmıştır.

İçhisar (Içkale, Kulehisar): Bozte- pe’nin güneyindeki yüksek kesimdedir. 160 m uzunluğundadır. Burada Fatih dönemine ait burçlar, yapılar ve bir hamam yer alır. Batıdaki Zağnos Deresi üzerindeki su kemerinde suyu ta-şıyan toprak künkler vardır. Surların içinde Içkale Camii yer alır. Daha çok imparatorun ve önde gelen aristokrat-ların oturduğu Içkale, kalın surlar ve iki katlı kulelerden oluşur.

Ortahisar: İçkale’den 150 m uzun-luğundaki bir duvarla ayrılır. İki dere arasında Roma döneminde yapılan Ortahisar, kesme taştan dörtgen planlı olarak inşa edilmiştir. İçinde Musa Pa-şa ve Büyük Fatih camileri yer alır. Bir süre zindan olarak kullanılmıştır. Aşağıhisar: Zağnos Köprüsü’nün üzerinde bir Osmaniı eseridir. Atapark’ın kuzeyindeki burçtan deniz kı-yısına değin 225 m boyunca uzanır. En yüksek yerinde 1836’da yanan bir sa-rayın kalıntıları vardır.

Ayasofya Müzesi: İl merkezinin ku-zeybatısında, kıyı yolu üzerindedir. 1263’te Bizans İmparatoru Palaiologos VIII tarafından kilise olarak yaptırılmıştır. 1577’de bazı eklemelerle camie dö-nüştürülen yapı, 1957’de müze haline getirilmiştir. Fresklerle süslü kubbesi dört büyük mermer sütuna dayanan müzenin dış duvarları geometrik mo-tiflerle kaplıdır. Müzedeki resimlerin konuları genellikle Tevrat ve Incil’den alınmıştır. Zemin geometrik motiflerle süslü ve renkli mermerle kaplıdır. Üzerinde kartal arması ve Meryem ile Isa'nın hayatını anlatan resimler bulunan mihrabı üç köşelidir. Batısında çan kulesi yer alır.

Küçük Ayvasıl Müzesi: İl merkezinde Maraş Caddesi üzerindedir. Trabzon’un en eski kilisesi olan yapı, “Aziz Ana Kilisesi” adıyla da bilinir. 7. yüzyılda yapıldığı sanılıyor. Yapı, içten beşik tonozlarla, dıştan kiremit çatıyla ör-tülüdür. Apsislerde küçük pencereler açılmıştır. Taş basamaklarla inilen kriptanın (gizli bölüm) girişi kapatılmıştır.

Fatih Camii: Ortahisar Meydanı’n- dadır. Bizans Komnenoslar döneminde Panaghia Khyrokephalos Kilisesi olarak yapılmıştır. 1469’da Trabzon Valisi Sofu Ali Bey tarafından son cemaat yeri, minare, mihrap ve minber eklenerek camie çevrilmiştir. "Ortahisar Camii” olarak da bilinir. Duvarları sıvalıdır. Kubbesi yüksek bir kasnağa oturan camiin minaresi tek şerefelidir. Minberi kabartmalarla süslenmiştir.

Çarşı Camii: İl merkezinin kuzeyinde, Bedesten’in güneyindedir. 1839’da Osmaniı veziri Osman Paşa tarafından yaptırılmıştır. 23x36,8 m boyutunda olan yapı Trabzon’un en büyük camii- dir. Büyük bir kubbe ve onu çevreleyen küçük kubbelerle örtülüdür.

Gülbahar Hatun Camii ve Türbesi: Atapark ile Zağnos Paşa Burcu’nun güneyindedir. 1505’te Şehzade Selim (Yavuz) Trabzon valisiyken annesi Gül-bahar Ayşe Hatun adına yaptırmıştır. Cami, türbe, medrese, imaret, hamam ve aşhaneden günümüze yalnızca cami ve türbe kalmıştır. Duvarları kesme taştan örülen camiin son cemaat yeri altı yuvarlak sütun üzerine binen kubbeyle örtülmüştür. Camiin ana mekânını büyük bir kubbe örter. Camiin yanındaki Gülbahar Hatun Türbesi, sekiz köşelidir ve kesme taştan yapılmıştır. Kubbeli türbede Bayezid ll’nin eşi ve Yavuz Sultan Selim’in annesi Gülbahar Ayşe Hatun’un sandukası yer alır. Kapı ve pencereleri, iki renkli taştan yapılmış sağır kemerler içindedir. Yapının içi ayet ve surelerle bezenmiştir.

Yenicuma Camii: İl merkezinde, aynı adı taşıyan mahallededir. 14. yüzyılda Tabzon’un koruyucu azizi adına yapılan kilisenin camie çevrilmiş halidir. Gönümüzdeki yapının yerinde XIII. yüzyılda bazilika planında başka bir kilise vardı. Bu ilk kilisenin ana çizgileri korunmuş ve yapıya kimi değişikliklerle Yunan haçı biçimi kazandırılmıştır. Yapı, kuzey girişine tek şere- feli minare eklenerek cami haline getirilmiştir.

İskender Paşa Camii: İl merkezinin kuzeydoğusundadır. 16. yüzyılın başın-da Osmaniı veziri İskender Paşa tara-fından yaptırılmıştır. Tek şerefeli ve kubbeli camiin doğusunda İskender Paşa Çeşmesi yer alır. Kuzeydeki ki-remit çatıyla örtülü son cemaat yeri sonradan camekanla kapatılmıştır. Cami 1882 ve 1973’te iki kez onarılmıştır.

Sekiz Direkli Hamam: İl merkezinde, Pazarkapı Mahallesi’ndedir. 11. yüzyılda yapılmış bir Selçuklu eseridir. 1916'ya değin kullanılmıştır.

Paşa Hamamı: il merkezinde Çarşı Mahallesi’ndedir. 1531’de Trabzon valisi İskender Paşa tarafından yaptırılmıştır. Erkekler bölümüne, ortasında havuz bulunan soyunmalıktan girilir. Küçük soğukluk bölümünden kubbe ve tonozlarla örtülü sıcaklığa geçilir.

Hacı Arif Paşa Hamamı: Pazarkapı Camii’nin arkasındadır. 18. yüzyılda yapılmıştır. Güneyden kuzeye koridor biçiminde uzanan soğukluk üç kubbe-lidir. Kubbeler yanlarda tonozlarla des-teklenir. Ortadaki büyük kubbe sekiz küçük kubbeyle çevrilidir.

Abdülhamit Çeşmesi: İskender Paşa Mahallesi’ndedir. 1891’de yapılmıştır. Yivli sütunlarla dört bölüme ayrılmıştır ve üç muslukludur. Sütun, başlık ve tabanları akantus yapraklarıyla bezelidir. Saçağın üzerinde Abdülha- mit’in tuğrası yer alır.

Abdullah Paşa Çeşmesi: İl merke-zinde, Gülbahar Hatun Mahallesi’ndedir. Hazinedarzade Abdullah Paşa ta-rafından 1849’da yaptırılmıştır. Yanlar-da, başlıkları akantus yapraklarıyla süslü yivli sütunlar, üst köşelerde ro-zetler vardır.

Atatürk Müzesi: Trabzon’un 7 km güneybatısında, kente hâkim bir tepede, ağaçlarla çevrili bir köşktür. Atatürk, 1921’deki Trabzon ziyareti sırasında burada, üç gün kalmış, 1937’deki son gelişinde de vasiyetnamesini yine bu binada yazmıştır. Kons- tantin Kabayani Efendi’ye ait olan binayı Trabzonlular Atatürk’e hediye etmiş, ölümünden sonra da müze durumuna getirmişlerdir. Atatürk’ün vasiyetinde bu köşkün adı geçmediği için kızkardeşi Makbule Atakan’a kalmıştır. Bina çatı katıyla birlikte üç katlıdır. Saçakları süslü, küçük bir sarayı andıran binada Atatürk’ün çalıştığı ve yatmış olduğu odalar o günlerdeki durumuyla korunmuştur. Müze, halk arasında “Gazi Köşkü” diye de anılır.

Zağnos Köprüsü: Ortahisar ile Ata-park arasındadır. 1467’de Zağnos Paşa tarafından inip kalkabilir bir köprü olarak yaptırılmıştır. Kesme taştan yapılan 60 m uzunluğundaki köprünün tek güzü vardır.

İrene Kulesi (Cephanelik): "Fatih Kulesi” olarak da bilinen yapı, Yenicuma Mahallesi’nin güneyinde, Boztepe yamacındadır. Yazıtı olmadığından kimi sanat tarihçiler kuleyi imparatori- çe Irene’nin 14. yüzyılda yaptırdığını öne sürerler. Ama Abdülhamid döneminde inşa edilmiş yapıların bulunduğu albümde kulenin resmi vardır. Girişteki 1887 tarihli tuğra nedeniyle cephanelik olarak yapıldığı öne sürülmüştür. Kesme taştan yapı, 1916-18 Rus işgalinde cephanelik olarak kullanılmış, bir patlamayla havaya uçmuştur.

Santa Maria Kilisesi: 1874’te yapılmış bir Katolik kilisesidir. Barok üsluptadır ve üç neflidir. Güney duvarlarındaki “kutsal tasfiye” sahnesi Giangi- acomo’nun eseridir.

Kızlar Manastırı: Boztepe’nin güney yamacındadır. Geniş bir alana kurulmuş olan manastır, 615’te doğal bir mağara büyütülerek kaya kilisesi haline getirilmiş bir Bizans eseridir. “Hı- dır llyas Manastırı” adıyla da bilinir. Kalın kesme taştan yüksek bir duvarla korunan manastırın iç duvarları renkli Bizans freskleriyle süslüdür. Yapıya 93 basamaklı bir merdivenle çıkılır.

Emir Mehmed Türbesi: 1523'te Emir Mehmed adına yaptırılan sekizgen planlı, kubbeli bir türbedir. Doğu ve batıdaki iki pencerenin aydınlattığı yapının kapısı güneydoğudadır. Türbede Emir Mehmed’le Trabzon şeyhlerinden Osman Baba’nın tabutları yer alır.

Bedesten: İl merkezindedir. Yapım tarihi kesin olarak bilinmiyor. Ama 11. yüzyılda Cenevizliler’ce yapıldığı sanı-lıyor. OsmanlIlar zamanında onarım gorup eklemeler yapılan Bedesten’in duvarları tuğla taş karışımıdır. Yapıya dört yönden girilebilir.

Vakıfhan: II merkezindedir. Çarşı Camii’nin arkasındadır. 1581’de Trab-zon Valisi İskender Paşa tarafından yaptırılmıştır. Kesme taş döşenmiş avlunun çevresindeki revakların arkasın-da dükkânlar yer alır. Girişin solundaki basamaklarla üst kata çıkılır.

Boztepe: Trabzon’a hâkim bir yerde 200-250 m yükseklikte yer alan Boz-tepe, kente 3 km uzaklıktadır. Çevresi çam ağaçlarıyla kaplı olan Boztepe’- den kent çok güzel görünür. Burada lo-kantalar ve çay bahçeleri vardır.

Sümela Manastırı: Maçka'nın 19 km güneydoğusunda, Altındere Köyü’- nün yakınında, dik bir yamaçtadır. 406’da 1.300 m yükseklikte gizli bir kilise olarak yapılmıştır. Söylentiye göre Varnena ve Sofranios adlı iki rahip, gördükleri rüya üzerine arayıp bulduk-ları bu yalçın kayaları oyarak yapmış-lardır. Sonradan Bizans imparatoru lustinianos zamanında bazı ekler ya-pılmıştır. Manastır, Vaftizci Yahya adı-na 6. yüzyılda yeniden yapılmıştır. 1360’ta Trabzon Rum Pontos kralı Aleknos III bugünkü haliyle yeniden inşa ettirmiştir. Ressam Lugas’ın yap-tığı Meryem Ana resminden dolayı ya-pı, daha çok “Meryem Ana Manastırı” adıyla tanınır. Yapı 19. yüzyılda Rum- lar tarafından onarılmıştır. Bir kale gö-rünümünde olan manastır, vadiye 100 basamaklı dik ve dar bir merdivenle bağlıdır. Dar bir kapısı olan manastır iki katı teras olmak üzere altı katlı 72 odalıdır. 14x40 m boyutlarında, 17 m yüksekliğindedir. Her kattaki sekiz oda, Meryem’i, Hristiyan azizleri gösteren ve Incil’deki olayları anlatan fresklerle süslenmiştir. Binanın arkasındaki bahçe kayalara kadar uzanır. Bir merdivenle inilen bahçede küçük binalar ve havuzrlu bir çeşme yer alır. Suyun şifalı olduğuna inanıldığından turistlerin yoğun ilgi gösterdiği çeşme kesme taştan yapılmıştır. Vadiden ol-dukça yüksek olan manastırın su ihti-yacı 120 m uzunluğundaki kemerli bir su yoluyla sağlanırdı.

Kuştul-Hızır ilyas Manastırı: Şimşirli (Kuştul) Köyü’nde yüksek bir tepededir. Bir mağara kilisesi ve bir ayazmanın çevresinde kurulmuştur. 752’de yapılmış, 1203’te yağmalandıktan sonra 14. yüzyılda yenilenmiştir. 1904’te tümüyle yanınca üçüncü kez yapılmıştır. Günümüze çok az kalıntısı ulaşmıştır. Manastırın içindeki ma-ğaranın kuzeyine yaslanmış küçük bir kilise yer alır.

Vazelon Manastırı: Maçka’ya 14 km uzaklıktadır, ilk yapım tarihi bilinmiyor. 565’te lustinianos tarafından onartılan manastır, 644-702 arasında kimi eklerle genişletilmiş ve büyük bir onarım görmüştür. Yahya Peygam- ber’e adanmış olan yapı günümüzde ziyarete açık değildir.

Kaymaklı Manastırı: Trabzon'a 6 km uzaklıktadır. 16. yüzyılda yapılmıştır. Avlunun güneyinde ve batısında çeşitli yapılar yer alır. Güneyde, öğrenci yatakhaneleri, doğuda mutfak ve ye-mekhane vardır. Kesme taştan yapıl-mış kilise nefli ve üç apsislidir. Tavan örtüsü yıkılmıştır. Dış duvarlarda hac kabartmaları ve bir melek freski yer alır.

Altındere Milli Parkı: Sümela Ma-nastırının da içinde yer aldığı bir doğal parktır. Oldukça sık bir orman ör-tüsüyle kaplıdır. Parkta çeşitli sosyal tesisler, büfeler ve çay bahçeleri bulunur.

Trabzon gezilecek yerler, Trabzon turizm konulu diğer makaleler

Karadeniz turu rotası	En iyi 10 kış tatili mekanı	Trabzon gezisi
Sis Dağı gezisi	Doğu Karadeniz'in Gavur Dağları'ndaki Artabel Gölleri Tabiat Parkı	Trabzon gezisi - tarihi yerler
Trabzon gezisi - doğal güzellikler	Trabzon yaylaları gezi konaklama turizm	Uzungöl'de doğal yaşam dikkate alınmalı
Uzungöl Gezi Rehberi	Trabzon ve Rize tatil gezisi	Trabzon gezilecek yerler
Zilkale, Kümbet Yayla Şenliği, Kuşdili Festival, Ağasar Kültür Şenliği	Karadeniz Bölgesi yayla festivalleri 2008 izlenimleri	Trabzon Uzungöl gezisi
Demirkapı Haldizen Trabzon gezisi	Trabzon turizm olanakları	Trabzon Otelleri

Trabzon ile ilgili diğer makaleler

Ruhunu Arayan Kent: Dört Trabzon

Coğrafi konum

Kültür

İdari durum

Turizm

Trabzon Karayolları Haritası (Büyütmek İçin Resmi Tıklayın) Trabzon Google Map

Trabzon Web kaynakları

Trabzon Forum kaynakları