Karalahana.com! Laz uşaklarının gayrıresmi web sitesi

 

|  Mail gönder Sık kullanılanlara ekle  ENGLISH

 SÜRMENE

Sürmene Aso hanlarındaki tarihi taş mektep

Sürmene, Sύrmene coğ. Trabzon ili, ilçe ve batısında Petekli, doğusunda Gölansa, güneyinde Muratlı ve Aso köyleri ile çevrili ilçe merkezi kent adı (Lat (DMS)  40° 54' 35N  Long (DMS)  40° 6' 21E  Altitude (meters)  180 m

Sürmene Nüfus:

(2000) 42.256 (şehir 17.063, köyler 25.193) (1997) 37.786

(1990) 37.044)

     Rum kaynaklarına göre 1912 yılında nüfusu 53.398 olan Sürmene’nin % 16,5’i (8.804) Rumdu.

Sürmene köyleri 1937

Sürmene köyleri

Ağnos (1397)
Aho (1679)
Anaraş (608)
Araklı (2019)
Arhancilo B. (1172)
Arhancilo K. (510)
Arpalı (328)
Aso (789)
Aşa (870)
Avanos (407)
Aymam (108)
Ayven B. (630)
Ayven K. (601)
Baştimar (1022)
Bifera (2070)
Busnak (705)
Canayer (178)
Cimilit (681)
Civra (1490)
Çida (499)
Çiftesu (210)
Evikli maasalarot (422)
Foşa (917)
Gorgor B. (2518)
Gorgor K. (1143)
Halanik (421)
Halilli (610)
Hamandoz (818)
Haruksa (633)
Holamezara (1265)
Horyan (1059)
Huvra (406)
Kadavul (450)
Kahora (813)
Kalis (372)
Karakanzi (288)
Kemerli (817)
Kilima (955)
Kizirnos (900)
Kolaşa (1121)
Köprübaşı (4210)
Kucera (789)
Kukuda (824)
Kuleli (308)
Kuşluca (618)
Kumanit A. (332)
Kumanit Y. (715)
Lazanat (449)
Linosdaş (246)
Mahora (597)
Mahtala (294)
Makavla (985)
Makrandon (494)
Marcuba (369)
 
Mazuka (431)
Okşoho (1328)
Ortaköy (336)
Os (1119)
Ovya (629)
Pervana (1485)
Pirki (444)
Sargona (325)
Seveho (1244)
Şamayer (598)
Toroslu (707)
Tul (565)
Vadon (575)
Vizera A. (772)
Vizera Y. (560)
Vunit (1633)
Yorakar (1025)
Zaniki (674)
Zavli (823)
Zavzoka (598)
Zifona (918)
Zimla B. (1163)
Zimla K. (1132)
Zimla Kova (1188)
Zikoli (439)
Zol (332)
  
 

Bir kaç belirgin dizgi hatası dışında, bütün isimler muhtemel bazı yazım hatalarıyla birlikte, orjinal resmi kayıtlardaki yazılışlarıyla aktarılmıştır. ( Belge: T.C. Başbakanlık Nüfus Genel Direktörlüğü, 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı, Ankara-1937)

     Bıjışkyan notlarında (1817), Sürme-ne’den gemilerin kendilerini kemiren ufak kurtlardan  kurtuldukları suyu temiz bir liman olduğunu, burada üretilen yağın meş-hur olduğunu, pamuk ipliği, kenevir ve yunus yağı üretildiğini bildirir PMN 115.               

     1878 tarihli Trabzon Salnamesinde ilçe merkezinin Araklı kasabası olduğu kayıtlıdır HB 195.

     Şakir Şevket, Trabzon tarihi adlı eserin-de, 1872 yılında ilçe olan Sürmene’nin Os-manlı döneminde, Trabzon’un ikinci limanı olup Akçaabat’ta tutunamayan gemilerin buraya sığındığını ama tekneleri kemiren bir kurt yüzünden fazla kalamadıklarını bildir-mektedir MG 138. Gerçekten de 1905 Trab-zon Vilayeti Salnamesinde Trabzon’dan son-ra en çok kayıtlı deniz vasıtasının Sürme-ne’de olduğu görülmektedir:

 

Liman

Pereme

Çapar

Mavuna

Ufak Gemi

Büyük Gemi

Toplam

Trabzon

84

16

37

318

5

460

Akçabat

 

 

 

165

7

172

Of

 

 

 

33

 

33

Sürmene

 

 

 

239

23

262

Vakfıkebir

 

 

 

112

2

114

Yomra

 

 

 

27

 

27

TOPLAM

 

 

 

 

 

1068

 

Terminoloji: Yöresel dialektte “hayde e ‘ne-lum Súrme ‘neye” RA 2/a-5 (Rize merkez), Suṟmena RA 41/113 (Çamlıhemşin Aşağı Vi-ce); Sύrmene BR 24/ 57 (Of Küçükhol), BR 33/4 (Sürmene Arpalı), BR 36/13 (Sürmene Ohşoho), BR 111/13 (Akçaabat Mersin)

Belediyeler (5)

1. Çamburnu

Mahalleler: Kemerli, Kuşluca, Gökçesu, Kut-lular

nüfus:

2000    3.489

1997    2.551

1990    1.431

1985    2.229

1980    1.268

1975    2.163

1970    1.739

2. Ormanseven

nüfus:

2000    1.309

1997    1.526

1990     2.025

3. Oylum

nüfus:

2000    4.541

1997    3.352

1990    3.359

4. Sürmene

Mahalleler: Aşağıçavuşlu, Balıklı, Çamlıca, Çarşı, Orta, Soğuksu, Yemişli, Zeytinli

nüfus:

2000    17.063

1997    18.512

1990    12.008

1985    11.408

1980    10.075

1975    8.096

1970    5.938

1965    5.286

1960    3.517

5. Yeniay

Mahalleler: Kuleli, Kumru

nüfus:

2000    6.207

1997    3.460

1990    2.323

1985    1.906

1980    2.135

1975    2.320

1970    2.294

Köyler (24)

Köy adı

  Nüfus

İlçe

İl

Aksu   

   355

 7

45

Armutlu

   388

17

55

Aşağıovalı

   378

16

54

Birlik 

   421

20

58

Çiftesu   

     98

 8

46

Çimenli

   219

15

53

Dirlik  

   268

 7

45

Fındıcak 

   508

15

55

Gültepe

   228

13

51

Güneyköy

   423

20

58

Kahraman

1.007

12

50

Karacakaya

   113

 9

47

Konak

   125

15

53

Koyuncular

   303

15

53

Küçükdere

   440

16

54

Muratlı 

   499

 4

42

Ortaköy

   182

11

49

Petekli

   547

11

49

Uzümlü

   258

12

50

Yazıoba

   563

35

83

Yeşilköy

   390

23

63

Yokuşbaşı

   263

 7

45

Yukarıçavuşlu

   275

 8

46

Yukarıovalı

   134

17

52

     Rize’de bulunan Surmenati  (Bk) köy adıyla ortak bir orijine sahip olmalıdır.  Anadoluda, benzer başka bir köy adı bulun-mamaktadır.

Yunanca suromenos (σουρωμένος) “ze-hirlenmiş, sarhoş, mest olmuş” kelimesiyle de, Bijişkyan’ın “kışın birçok gemi buraya sığınır. Su temiz olduğundan burada ge-miler, kendilerini kemiren ufak kurtlardan kurtulur” kaydı da dikkate alınarak ilişki kurulabilir.

Daha güçlü bir ihtimal ise kelimenin Souri + mana formunda iki heceye ayrılmasıdır:

Bk. Hapsamana “Ordu ili, Gölköy ilçesi’nin eski adı < Yunanca mana (μάννα) “tohum, hububat; dişbudak ağacı” GRK

Yunanistan’da köy adı olarak:

·       Surmena, Sourmena (Lat (DMS) 37° 52' 60N Long (DMS) 23° 45' 0E Altitude (meters) 53 m)

·       Ege Denizi’nde Samou adasında Sourides (Lat (DMS) 37° 45' 21N Long (DMS) 26° 42' 57E Altitude (meters) 122 m)

·       Girit adasının kuzeyinde Souri, Suri (Lat (DMS) 35° 23' 60N Long (DMS) 24° 13' 60E Altitude (meters) 256 m)

·       Mora Yarımadası’nda Mana (Lat (DMS) 37° 58' 60N Long (DMS) 22° 31' 0E Altitude (meters) 1.116 m)

 

 

Kaynak: Özhan Öztürk. Karadeniz Ansiklopedik Sözlük.İstanbul. 2005. ISBN: 975-6121-00-9.

 

 

META TAG: Sürmene, sürmeneliler, sürmene köyleri, sürmene resimleri, sürmene tarihi, sürmene siteleri, www.sürmene, sürmene tarihi, sürmene fotoğraf, sürmene haberleri, Karadeniz, Karadeniz bölgesi, Anadolu, Trabzon, Rize, Artvin, Giresun,         
   

Karalahana.Com! Doğu Karadeniz Bölgesi gezi, kültür, tarih ve müzik rehberi © 2007 | Tüm hakları saklıdır