Giresun gezisi, görele gezi,  Sis Dağı gezisi , Giresun gezisi , Giresun tur rehberi

KÜLTÜREL YAŞAM 14. yüzyılın sonuna doğru Türkler’- in egemenliği altına giren ve 15. yüzyılda Osmaniı topraklarına katıldıktan sonra Türkleşen ve İslamlaşan Giresun’a 19. yüzyılda gelen Çerkeş ve Gürcü göçmenler, ilde kültürel çeşitlilik yaratmıştır. Giresun halkı, seyrek olarak büyük kentlerden gelen gezici toplulukların gösterilerini izleme ve konserlerini dinleme olanağı bulur. Yılda ancak birkaç gün tutan bu konser ya da gösteri günleri dışında Giresun’da sanat ve kültür yaşamı, son derecede sönüktür.
GELENEKLER VE TÖRELER Osmaniı döneminde kıyı kesimle-rinde ve merkezde Rumlar’ın, Şebinka-rahisar ve Alucra’da Çepniler’in gele-nekleri ve inançları yaygındı. Rum- lar’ın ve Ermeniler'in geç etmesinden sonra Türk - Islâm gelenek ve töreleri egemen olmuştur.
ilin büyük kesiminde, Hicri takvime göre yılbaşı olan 14 Mart’ta erken kalkılarak namaz kılınır. Uğur getirmesi için bir akarsudan ya da denizden su alınır, getirilen su evin her tarafına ve hayvanların üstüne dökülür. O gün pişirilen poğaçalardan birinin içine konan mavi boncuk kime çıkarsa, o kişinin yıl içinde çok kısmetli olacağına inanılır. Hıdrellez günü “Hıdrellez Dede eğri mi, büğrü mü, kurtların, kuşların hepsinin ağzına atıyorum” diyerek toprağa fasulye ya da mısır atılır. Böy- lece o yıl doğacak çocukların ve hayvanların kusursuz olacağına inanılır.

DÜĞÜN-DOĞUM-ÖLÜM GELENEKLERİ Geçmişte başlık parasından kur-tulmak için kız kaçırma olayları sık gö-rülürdü. Pek çok erkek birden çok kadınla evlenirdi. Bunun nedeni, çoğun-lukla kadının çocuk ya da erkek çocuk doğuramamasıydı.
Evliliklerin görücü usulüyle yapıldığı yörede, söz kesildiğinde kızın nüfus kâğıdı bir kurdeleyle bağlanarak erkek tarafına verilir. Düğün günü karar-laştırılacağı zaman, kız evine tavuk gö-türülür, erkek evi baklavayla ağırlanır ve o güne kadar nişanlıların görüşmesine izin verilmez. Düğünün ilk gecesine “kına gecesi” ya da “komşu gecesi” denir ve kız gelinlikle kınalanır. İkinci gün takılar takılır, çeyiz oğlan evine gönderilir. Düğünün üçüncü günü gelin alma günüdür. Aynı günün akşamı gelinin erkek kardeşleri oğlan evine baskına gider ve damat evine yaklaşınca silah atarak geldiklerini duyururlar. Düğünden sonraki gün, “çerez yeme“ günüdür ve kız tarafı gelini görmeye gelir. Bir hafta sonra da gelinle damat, kız tarafına “yumurta yemeye” giderler.
Yörede kısırlığı gidermek için ho-calara başvurulur, yatırlara gidilir, koca-karı ilaçları kullanılır, kızgın kiremide oturulur, bele yakı sürülür ya da kireç vurulur. Halk, gebenin sağ yanı sol yanına göre daha ağırsa erkek, sol yanı ağır ve karın yayvan ise kız çocuk olacağına inanır. Gebe el değirmenini çevirirse çocuğun gözlerinin şaşı olacağına, hıdrellezde sandık kapağı açılırsa çocuğun yarık dudaklı olacağına inanılır. Doğumdan sonra çocuğun göbek bağı beşiğe bağlanır. Kırk basmasını önlemek için iki kadın ellerine birer iğne alır, karşı karşıya gelerek üç kez eğilir, kalkar ve iğneleri birbirinin yakasına takarlar. Giresun ilinde de kirvelik adeti vardır. Çocuk kirvesinin kucağında sünnet ettirilir.

Giresun Aksu Festivalinde Mayıs Yedisi horon oynayan Karadenizliler

FOLKLOR Giresun ilinde horon, karşılama, sal-lama, kol havası ve metelik en yaygın halk oyunlarıdır. Divan sazı, cura, bağ-lama, zurna, dilli kaval gibi müzik âletleri eşliğinde söylenen yöre türkülerinin en ünlüleri şunlardır; “Karşıdan Gel Karşıdan”, “Giresun Kayıkları”, “Kızım Sana Fistan Aldım”, “Bir Fındığın İçini”, “Ben Giderim Batuma.” Yiğitlik, sevda ve doğa üzerine pek çok efsanenin anlatıldığı Giresun’da Sağrak Göl’le ilgili efsaneye göre, gölden her gün su alan çok güzel bir kız, bir gün bakracını doldururken suya düşer. Herkes kızı öldü sanır. Ama bir kaç gün sonra kız Şebinkarahisar Ka- lesi’nin yaklaşık 2 km uzağındaki Çatal Göl’den sapasağlam çıkar. Efsaneye göre sular bile bu çok güzel kızı boğmaya kıyamamıştır.
Giresun folkloru, maniler, atasözleri, deyimler ve bilmeceler açısından da zengindir. Fındık, manilerin ana ko-nularından biridir. Günümüzde geleneksel giyim öğe-lerine artık yalnızca bazı köylerde rast-lanır. Erkek giyimi, “aba zıpka” denen paçaları dar, baldırdan yukarısı bol pantolon üstüne giyilen içlik ve yelekten oluşur. Erkekler bellerine Çerkeş kayışı, kama, boyunlarına gümüş hamaylı takar, başlarına kara başlık giyerler. Ayağa “çabula” denen altı kabaralı ayakkabı ya da Trabzon lastiğinden kara lastik ayakkabı giyilir.
Peştamal, geleneksel kadın giyiminin değişmez öğesidir. Düz çizgili ve “direkli peştamal” diye adlandırılan dokuma bele sarılır. Canfes, üç etek, sırmalı peştamal en yaygın kadın giysileridir. Özel günlerde kadınlar başlarına altın tepelik takarlar. Oyalı yaşmak, çember, peştamal, entari-hırkave kara lastik günlük kadın giyimini oluşturur.

İlgili Makaleler: Giresun halk dansları, Görele İshaklı köyü, Bir zamanlar Giresun


Giresun Yemekleri, Giresun Mutfağı

YÖRESEL YEMEKLER Geleneksel beslenme alışkanlıkla-rının sürdürüldüğü Giresun’da, balık, mısır ve karalahana beslenmenin ana öğeleridir. Pezik, merecan, fındık, kiraz, karayemiş gibi meyve ve sebzelerin de çokça tüketildiği yörede, turşuların özel biryeri vardır. Balıktuzlana- rak kışa saklanır. Kiraz ve peynirin de tuzlanarak kışa saklandığı yörede, mısır unundan yapılan poğaça, mısır unu ve kestaneyle yapılan lamesli pide, kak ilin özgün yemeklerindendir. Yörede karayemiş çekirdeği sıtmayı, ısırgan ot püresi, mide ve bağırsak hastalıklarını iyileştirmek için kullanılır. Pezik mıhlaması, hamsi böreği, mısır dolması da yörenin özgün yemeklerindendir.
Pezik mıhlaması: Bir kilo pezik (pazı) yıkanıp, ayıklandıktan sonra küçük küçük doğranıp haşlanır. Daha sonra süzgeçten geçirilen pezik, iyice sıkılır. Başka bir kapta ince ince doğranmış beş baş soğan, pembeleşinceye kadar kavrulur. Pezik, soğan, tuz ve biber karıştırıldıktan sonra ortası açılarak dört yumurta kırılır ve üstü kapatılır. Yumurtalar pişinceye kadar tencere hafif ateşte tutulur.
Hamsi böreği: 1.5 kg hamsi, kılçıkları çıkarılarak ayıklanır. Üç bardak pirinç yumuşayıncaya kadar haşlandıktan sonra suyu süzülür ve içine iki demet maydanoz, üç baş soğan, bir tatlı kaşığı karabiber, bir çorba kaşığı şeker, 1.5 bardak kuşüzümü, biraz tuz ve yarım çay bardağı zeytinyağı eklenerek karıştırılır. Balıkların yarısı unlanıp, yağlı bir tepsiye aralıksız olarak dizildikten sonra, hazırlanan karışım üstüne döşenir. Balıkların diğer yarısı da kızartılıp, karışımın üstüne dizilir, yarım bardak zeytinyağı daha konduktan sonra, az harlı ateşte yarım saat pişirilir.
SPOR Giresun’da modern spor etkinlikleri; 1910’da futbolla başladı. Ama futbol iigi görmedi. 1914’te kurulan id- manyurdu Kulübü bir yıl geçmeden kapandı. 1921’de Gençlerbirliği Kulübü kuruldu. 1925’te kurulan Hilalspor, 1933’te bölündü ve 1934’te Sahilspor kuruldu. İlin adını taşıyan Giresunspor ise, 1967’de doğdu. Aynı yıl 2. Lig’e giren ekip 1971/72 sezonunda şampiyon olup, Birinci Lig’e yükseldi. Uzun yıllar 1. Lig’de oynayan Yeşil-Beyaziı ekip 1980’de 2. Lig’e düştü. Daha sonra da 3. Lig’e indi. 1991/92 sezonunda 3. Lig
1. Grup’ta mücadele ediyor. Giresun’un Üçüncü Lig’deki ikinci temsilcisi ilçe takımı olan Bulancak- spor’dur. Görelespor 3. Lig’de oynar-ken, 1990/91 sezonunda grubunda sonuncu olup küme düştü ve mahalli lige döndü.
Giresun Mahalli Ligi’nde mücadele eden ekipler şunlardır: Batlamaspor, Pirazispor, Gençlerbirliği, Şafakspor, Sökenspor, Darıköyspor, Sokakbaşı- spor, Sahilspor, Akınspor, Köyhizmet- lerispor, Duroğluspor, Barçaspor, De- relispor, Seka-Aksu, Sağlıkspor, Ke- şapgücü, Espiyegücü, Tirebolugücü, Görelegücü, Evnesilgücü, Ören Bele- diyespor, Yağlıderespor, Alucraspor, Şebinkarahisarspor, Kayadibispor, Ye- niyolspor, Fiskobirlikspor, Yıldızspor, Örnekspor, Çınarlarspor, Ballıcaspor, Sanayispor, Polisgücü, Çavuşlu Bele- divespor, Altınsu idmanyurdu. İ978’de futbolcu sayısı 2.721 iken 1990’da 5.145’e yükseldi. Milli formayı giyen Erol Pamuk, Feyzi Serkan ve Hüsey;n Seçkin Giresunlu’dur. Güreş alanında ilk düzenli çalışma 1939’da başladı. 1970’de Güreş ihtisas Kulübü’nün kurulmasıyla bu spor dalında büyük bir ilerleme görüldü. Bölge ve Türkiye Şampiyonası’na katılan Giresunlu güreşçiler çeşitli dereceler elde ettiler. Voleybol dalındaki etkinlikler 1970’e değin okullarda sürdürüldü. Kulüpler bu spor dalına ağırlık vermeye başlayınca ilgi arttı. 1982’de 230 olan voleybolcu sayısı 1990’da 1070'e yükseldi. Basketbol ancak 1970’ten sonra önem kazandı. Yavaş yavaş okul sporu olmaktan çıktı, kulüplerin şube aç-masıyla gelişti. 1982’de 631 olan lisanslı basketbolcu sayısı 1990’da 1.493’e yükseldi. Kıyı ili olmasına karşın, yaz mev-siminin kısa sürmesi ve kulüplerin bu dallara yeterince ilgi göstermemeleri yüzünden yelken ve yüzme gelişmeye çok geç başladı.
Giresun’da son yıllarda Bisiklet sporu gelişmeye başladı. Bugün ilde lisanslı 24 bisikletçi bu sporla uğraş-maktadır. Atletizm oldukça yaygındır. 1990’da atlet sayısı 398’di. Gülle atma- daTürkiye rekorları kıran ve 16 metreyi geçen ilk Türk atleti olan, sporu bırak-tıktan sonra Beden Terbiyesi Eğitim Dairesi ve Jimnastik Federasyonu Başkanlığı yapan Tahsin Albayrak Giresunlu’dur.
SPOR TESİSLERİ Merkez’de açık ve kapalı tribünlü 20.0 kişilik şehir stadyumu, 2.500 ki-şilik spor salonu, 1.500 kişilik stadyum, havalı silah atış poligonu, hizmet binası ve lojman: Alucra’da 500 kişilik futbol sahası; Bulancak’ta futbol sahası ve yapımı süren 1.500 kişilik stadyum; Görele’de 1.500 kişilik stadyum; Şebinkarahisar’da futbol sahası; Tire-bolu’da futbol sahası ve yapımı süren 500 kişilik antrenman salonu vardır.