|
|
GİRESUN REHBERİ
Giresun Şehirlerarası Telefon
Kodu :
0
454
GİRESUN’UN ÖNEMLİ TELEFONLARI: (Kod: 051)
Valilik: 140
13 -120 06 - Belediye Baş-kanlığı: 185 60 -110 52
• Askerlik Şu-besi: 110 98 - Bağ-Kur: 130 09 •
Cum-huriyet Savcılığı: 110 85 -119 95 •
Def-terdarlık: 119 37 • Emniyet Müdürlüğü: 140 90
- 140 91 • Fiskobirlik: 142 43 -142 41 • Gümrük
Müdürlüğü: 110 75 • Halk Eğitim Merkezi: 111 83 •
Devlet Hastanesi: 125 13 • 110 30 • Göğüs
Hastanesi: 127 40 • SSK Hastanesi: 135 65 • iş ve
İşçi Bulma Kurumu: 105 16 • Jandarma Komutanlığı:
111 70-115 05 • Meteoroloji: 110 45, Müftülük: 111
81, Özel idare: 128 41 • Sağlık Müdürlüğü: 119 85
• Seka: 147 73
0-
147 47 • SSK: 148 24 - 120 14 • Tu-rizm Müdürlüğü:
231 90 • Türkiye De-nizcilik işletmeleri: 116 19 •
124 47 • TEK: 116 30 -120 37 • Vakıflar
Müdür-lüğü: 166 35
BANKALAR
Denizcilik
Bankası: 113 81 • Etibank: 124 79 • Sümerbank: 114
03 • Şeker- bank: 129 16 • Emlâk Bankas: 110 17
• Halk
Bankası: 145 06 - 110 24 • Va-kıflar Bankası: 100
67 • Garanti Ban-kası: 113 08 • İş Bankası: 110
86(2 Hat)
• Yapı Kredi:
117 06 (3 Hat)
KONAKLAMA TESİSLERİ
Otel Giresun:
130 17 -124 69 • Aydınlar Oteli: 124 82 »Otel
Gedik Ali: 0517
- 1482 • Otel
Kit-Tur: 202 55 - 230 33
GİRESUN (ULAŞIM)
Giresun’dan
İstanbul ve Ankara'ya di-rekt otobüs seferleri
var. Ordu ve Trab-zon’a ise günün her saatinde
otobüs ve minibüslerle gidilebilir. Deniz Yol-
ları’nın İstanbul’a feribot seferleri ise haftada
bir çarşamba günleri. Ulusoy: 144 44 •
Denizyolları: 111.06 • Fındık- kale: 128 28
İLÇELER
ALUCRA (Kod:
0523)
Kaymakamlık:
1004 -1401 • Belediye Başkanlığı: 1006 -1219 •
Askerlik Şu-besi: 1080 • Cumhuriyet Savcılığı:
1015 - 1419 • Devlet Hastanesi: 1224
• Sağlık
Merkezi Hastanesi: 1021 • Jandarma Komutanlığı:
1204 • Özel İdare: 1043
BULANCAK (Kod:
0514)
Kaymakamlık:
1044 • Belediye Baş-kanlığı: 1013 -1534 • Emniyet
Müdür-lüğü: 2478 - 2705 • Cumhuriyet Savcı-lığı:
4916 • Jandarma Komutanlığı: 1672 • Nüfus
Müdürlüğü: 2800 • Ziraat Odası: 1016 DERELİ (Kod:
0518)
Kaymakamlık:
1001 • Belediye Baş-kanlığı: 1007 -1484 •
Cumhuriyet Sav-cılığı: 1003 • Devlet Hastanesi:
1166
• Jandarma
Komutanlığı: 1005 • Nüfus Müdürlüğü: 1175
EYNESİL (Kod:
0464)
Kaymakamlık:
1021 • Belediye Baş-kanlığı: 1075 -1001 • Emniyet
Müdür-lüğü: 1294 • Nüfus Müdürlüğü: 1048
• Özel İdare:
1037 ESPİYE (Kod: 0516)
Kaymakamlık:
1004 -1348 • Belediye Başkanlığı: 1005 -1150 •
Cumhuriyet Savcılığı: 1029 • Halk Eğitim Merkezi:
1319 • Nüfus Müdürlüğü: 1058 • Ziraat Odası: 2330
GÖRELE (Kod:
0461)
Kaymakamlık:
1027 • Belediye Baş-kanlığı: 1007 • Askerlik
Şubesi: 1366
• Cumhuriyet
Savcılığı: 1040 • Emniyet Müdürlüğü: 1048 • Devlet
Hastanesi: 1138 • Jandarma Komutanlığı: 1062 •
Nüfus Müdürlüğü: 1307
KEŞAP (Kod:
0519)
Kaymakamlık:
1015 -1094 • Belediye Başkanlığı: 1044 -1007 •
Cumhuriyet Savcılığı: 1013 • Emniyet Müdürlüğü:
1499 • Jandarma Komutanlığı: 1484 • Özel İdare:
1052
PİRAZİZ (Kod:
0517)
Kaymakamlık:
1440 -1023 • Belediye Başkanlığı: 1016 -1309 •
Cumhuriyet Savcılığı: 1438 • Fiskobirlik: 1025 •
Jandarma Komutanlığı: 1210 • Özel İdare: 1429 •
Sağlık Ocağı: 1034
ŞEBİNKARAHİSAR
(Kod: 0521)
Kaymakamlık:
1015 • Belediye Baş-kanlığı: 1005 -1272 •
Cumhuriyet Sav-cılığı: 1022 • Emniyet Müdürlüğü:
1400
- Halk
Kütüphanesi: 1491 • Devlet Has-tanesi: 1008 •
Jandarma Komutanlığı: 1023, Atatürk Müzesi: 1059 •
Özel idare: 1057 • Ziraat Odası: 1179
TİREBOLU (Kod:
0467)
Kaymakamlık:
1002 • Belediye Baş-kanlığı: 1016 • Askerlik
Şubesi: 1018
• Cumhuriyet
Savcılığı: 1004 • Çay Fabrikası: 1925 - 1926 •
Fiskobirlik: 1380 • Emniyet Müdürlüğü: 1744 - 1019
• Devlet Hastanesi: 1228 • Jandarma Komutanlığı:
1005 • Özel idare: 1156 • Ziraat Odası: 2008
YAĞLIDERE (Kod: 0468) Kaymakamlık: 1100 • 1223 •
Belediye Başkanlığı: 1040 -1243 • Cumhuriyet
Savcılığı: 1467 • Fiskobirlik: 1101 • Jandarma
Komutanlığı: 1239 • Özel idare: 1497 • Sağlık
Ocağı: 1015
|
Giresun
Giresun Kalesinden Giresun manzarasıKARADENİZ Bölgesi’nin
Doğu Karadeniz Bölümü’nde bulunan Giresun ili,
Karadeniz kıyılarından başlayarak, güneyde Kuzey
Anadolu Dağları’nın ikinci sırasına kadar
dayanır. 6.934 km! genişliğindeki Giresun ili,
büyüklük bakımından ilerimiz arasında 49. sırayı
alır.
YÜZEY ŞEKİLLERİ Doğu Karadeniz
sıradağlarının or-ta kesimleri, Giresun ili
sınırları için-dedir. Dağların bu kesimine
Giresun Dağları denir. Bunlar, aynı sıranın
da-ha doğudaki dağları kadar yüksek ol-mamakla
birlikte, sırtları gene de 2.000 m’nin
üstündedir. Genellikle vadilerle parçalanmış bir
görünümü olan Giresun Dağları’nın yüksek
dorukları, Karadeniz kıyısından çok Kelkit
vadisine yakındır. Dağların bazı yüksek
kesimlerinde, eski buzulların yol açtığı
topografya şekillerine, küçük buzul göllerine
rastlanır.
İKLİM İlin kıyı kesimleriyle iç
kesimleri arasında, iklim büyük farklılıklar
gös-terir. Denizle dağlar arasında kalan kıyı
şeridinde, kışlar ılık, yazlar az sıcak geçer.
il merkezinde en soğuk ay ortalaması 7°C, en
sıcak ay ortalaması 22,5°C’dir. Bugüne değin
ölçülen en düşük sıcaklık —9,8°C (6 Şubat 1960),
en yüksek sıcaklık 37,3°C’dir(4 Ekim 1952). ilin
güneyindeki Kelkit vadisiyle ona açılan
vadilerde kışlar soğuk, yazlar oldukça sıcak
geçer, ilin bu kesimindeki iklime örnek
olabilecek Şebinkarahisar’da, en soğuk ay
ortalaması —1,3°C, en sıcak ay ortalaması
19,6°C, günümüze kadar ölçülen en düşük sıcaklık
— 16,7°C (2 Şubat 1967), en yüksek sıcaklık
34,5°C’dir(19 Temmuz 1970). Bu kesimde yıllık
yağış tutarı da kıyı kesimindekinden çok daha
azdır (Giresun’un yılda 1.298 mm yağış almasına
karşılık, ilin güneyindeki Şebinkarahisar’da
yıllık yağış tutarı, ortalama olarak 564
mm’dir).
BİTKİ ÖRTÜSÜ İlin kuzeyi ile
güneyi arasındaki yağış tutarı farklılığı, doğal
bitki örtüsündeki farklılığın başlıca nedenidir.
Kelkit Vadisi’yle kollarının taban kesiminin
doğal bitki örtüsü, bozkır görünü- şündedir.
Giresun ilinin, bu kesimi dı-şındaki
topraklarının doğal bitki örtüsü ormandır.
Kıyıyla dağlar arasında ve dağların denize bakan
yüzlerinde nem-cil Karadeniz ormanı özelliği
taşıyan orman örtüsü, iç kesimlere doğru
ku-rakçıl ormanlara dönüşür.
AKARSULAR
İlin en önemli akarsuyu, Gümüşhane ili
topraklarından gelerek Tirebolu'nun doğusunda
denize dökülen Har- şit Çayfdır. Bu çay üzerinde
Doğan- kent (Harşit) Hidroelektrik Santralı
kurulmuştur, İlin güney kesiminin suları Kelkit
Çayı aracılığıyla Yeşilırmak- ta toplanır.
GÖLLER Giresun ilinin sınırları içinde önemli
bir göl yoktur. Ama Karagöl Da- ğı’ın üstünde
rastlanan küçük buzul göllerinden söz etmek
gerekir1990 sayımının sonuçlarına göre Giresun
ilinin nüfusu 500.000’e yakın-dır (499.087).
Buna göre km!'ye 72 kişi düşer. Nüfus yoğunluğu
kıyı kesim-lerinde 300’ü aşarken, iç
kesimlerdeki ilçelerde (Şebinkarahisar gibi)
30’un altına düşer.
İl nüfusunun yüzde 34'ü
nüfusları 10.000’i aşan yedi kentte
toplanmıştır. Bu kentlerden birinin (Giresun)
nüfusu 70.000’e yaklaşır. Öteki altı kentin
(Bulancak, Şebinkarahisar, Görele, Tirebolu,
Alucra, Espiye) nüfuslarıysa 25.000’in
altındadır.
 GİRESUN KENTİ
İlin merkezi
olan Giresun kenti, es-ki bazalt lavlarından
oluşmuş küçük bir yarımadanın kıstağı (boyun
noktası) üstünde kurulmuştur. Doğuda ve batıda
kıyıya kadar uzanan kent, yer-leşme alanının
kenarında yükselen te-pelere doğru yayılır ve
daha ötede, bahçeler içinde, aralıklı evlerle
bir kır-sal yerleşme görünümü alır. Adı geçen
yarımadan;., atışında, kentin limanı yer alır.
Yarımadanın doğusunda kalan kıyı önünde, Doğu
Karadeniz kıyıları-nın tek adası olan Giresun
Adası (eski adı Aretias) vardır. Giresun’un eski
adı “Kerasos”, “Kiraz diyarı” anlamındadır. Bu
yüzden kirazın vatanı Giresun sayılır. 1927
sayımında kentin nüfusu 11.898 olarak saptanmış,
1950 yılına kadar çok yavaş artan nüfus (1950’de
12.507), daha sonra hızla artarak 1960'ta
20.000’e yaklaşmış 19.902), 1970’te 30.000’i
aşmış, 1975’te 40.000'e (38.236), 1990’da da
70.000’e yaklaşmıştır (67.604).
İlgili Makaleler:
Giresun ili,
Giresun hakkında,
İlçelere göre nüfus
• Bulancak
kenti: İlin ikinci büyük yerleşme merkezi
olan Bulancak, Karadeniz kıyısında. Bulancak
Deresi’nin ağzı yakınlarında kurulmuştur.
1927'de 3.650 olan nüfusu, 1970 yılında 10.000’i
aşmış(11.496), 1990’da 24.172’yi bulmuştur.
Başlıca sanayi işletmeleri, fındık kırma
atölyeleridir,
• Tirebolu kenti Giresun'un
doğusunda, il merkezini Trabzon’a bağlayan kıyı
yolu üzerinde kurulan Tirebolu üç ayrı parçadan
oluşur. Kentin adı “Üç kent” anlamın-daki
“Tripolis”ten gelir. 1927’de 3.375 olan nüfusu,
1985’te 12.356’ya, 1990’da da 13.144’e
yükselmiştir.
• Şebinkarahisar kenti
Giresun’un 111 km güneyinde, ta-rihi kalenin
bulunduğu tepenin etek-lerinde yayılan
Şebinkarahisar adı ilk Çağ'dan beri çevresindeki
birkaç yer-de çıkarılan Şap Ocakları’ndan gelir.
19. yüzyılın sonlarına değin işletilen bu
ocaklardan çıkarılan yüksek nitelik li şap,
Giresun üzerinden Avrupa'ya ihraç edilirdi.
Osmanlı dönemi kaynak-larında öteki
Karahisar’lardan ayırmak için kentten
Karahisar-ı Şarki (Doğu karahisar) adıyla söz
edilir. Şebinkarahisar, Cumhuriyet döne-minin
başlarında, kısa bir süre için, il merkezi
olmuş, sonra bir ilçe merkezi olarak Giresun
iline bağlanmıştır. 1927’de 7.091 olan nüfusu,
1970’te 10.000’i aşmış (10.255). 1990'da da
23.330’a ulaşmıştır.
• Görele kenti
Giresun’un doğusunda, Karadeniz kıyısında
kurulmuş olan Görele’nin nü-fusu, 1927’de 5.956
iken, daha sonraki sayım dönemlerinde 3.000’in,
hatta 2.000’in altına düşmüş (1945 sayımı),
ancak 1960’ta yeniden 3.000’i aşabilmiştir.
1985’te 10.000'i geçen nüfusu (12.208), 1990’da
20.000’i de aşmıştır (20.745).
• Alucra kenti
Kıyıdan eızakta Giresun Dağları’nın güneyinde
kurulan Alucra Cumhuri- yet’in başlarında
Şebinkarahisar iline bağlı bir ilçenin
merkeziydi ve nüfusu 1927’de yalnızca 540’tı.
Nüfus 1955'e gelinceye değin 1,000’in altında
kaldı (1950’da 854), 1985’te 10.000’i aştı
(10.470), 1990’da 11.517’ye erişti.
• Espiye
kenti Giresun’un 29 km kadar doğusun-da,
Karadeniz kıyısında kurulan Espi- ye’nin 1955'te
2.376 olan nüfusu, 1985'te 10.000’i aştı
(12.561), ama 1990’da azalmıştır (10.219).
ALUCRA İLÇESİ:
Alucra genel bilgiler,
Alucra tarihi,
Alucra coğrafya
BULANCAK
İLÇESİ: Bulancak
genel bilgiler,
Bulancak gezi turizm
,
Bulancak tarihi ,
Bulancak halk kültürü,
Bulancak köyleri
ÇAMOLUK İLÇESİ:
Çamoluk genel
bilgiler,
Çamoluk
ilçesi
ÇANAKÇI İLÇESİ:
Çanakçı genel
bilgiler, Çanakçı
coğrafya tarih
DERELİ İLÇESİ:
Dereli genel
bilgiler,
Dereli ilçesi tarih ve coğrafya,
Dereli ilçesi sosyal yaşantı,
Dereli ilçesi
ulaşım konaklama,
Dereli
ilçesi ekonomi,
Dereli eğitim kültür
DOĞANKENT:
Doğankent
ilçesi genel bilgiler,
Doğankent tarih coğrafya,
Doğankent Nüfus Durumu,
Doğankent Eğitim ve Kültür,
Doğankent Ekonomi,
Doğankent hidroelektirik santrali,Doğankent
Çatak
ESPİYE:
Espiye
ilçesi genel bilgiler,
Espiye tarihi
,
Espiye coğrafya nüfus,
Espiye yöresel kültür,
Espiye yöresel dil lehçe
sözlüğü,
Espiye
tarım hayvancılık,
Espiye yöresel
mutfak, giresun karadeniz yemek tarifleri
EYNESİL:
Eynesil ilçesi
genel bilgiler,
Eynesil tarihi,
Eynesil coğrafi yapı,
Eynesil nüfus durumu,
Eynesil idari yapı,
Eynesil sosyal durum,
Eynesil eğitim
öğretim,
Eynesil ekonomi
GÖRELE İLÇESİ:
Görele
ilçesi genel bilgiler,
Görele Pidesi,
Giresun gezisi, görele
gezi, Görele tarihi
GÜCE İLÇESİ:
Güce genel
bilgiler,
Güce coğrafya iklim,
Güce nüfus
sosyal durum,
Güce
tarım ve ekonomi
KEŞAP İLÇESİ:
Keşap genel
bilgiler,
Keşap
ilçesi geleneksel kıyafetler ,
Keşap Folkloru horonları
,
Keşap coğrafi özellikler
PİRAZİZ İLÇESİ:
Piraziz
genel bilgiler, Piraziz
yaylaları,
Piraziz yemekleri
ŞEBİNKARAHİSAR
İLÇESİ: Şebinkarahisar,
Şebinkarahisar
ilçesi,
Şebinkarahisar tarihi eserler,
Şebinkarahisar halk
kültürü,
Şebinkarahisar mutfağı,
Şebinkarahisar yaylaları,
Şebinkarahisar
Atatürk Evi ve Müzesi
TİREBOLU İLÇESİ:
Tirebollo
genel bilgiler, Tirebolu
kültürü,
Tirebolu kültürü,
Tirebolu coğrafya,
Tirebolu ekonomi,
Tirebolu tarihi yapılar,
Tirebolu tarihi
YAĞLIDERE İLÇESİ:
Yağlıderre
genel bilgiler,
EKONOMİK YAPI Giresun ilinde toprakların çok
engebeli oluşu yüzünden tarıma ayrılan alanlar
azdır. Tarım alanları içinde, dikili alanların
kapladığı alan, ekili alanların kapladığı
alanlardan büyüktür. Dikili alanların büyük yer
tutmasında, geniş alanları kapsayan
fındıklıkların rolü büyüktür (1988 yılında
Giresun ili sınırları içinde 84 milyon fındık
ağacı vardı ve bu ağaçlardan 71.000 ton ürün
alınmıştır). Bütün Türkiye’deki fındık
ağaçlarının üçte birine yakını Giresun
ilindedir. Ekili alanlar içinde, mısır
tar-lalarının geniş yer tuttuğu dikkati çeker
(1988’de 18.000 hektarlık bir alana mısır
ekilmiş ve 54.000 ton ürün alın-mıştır. Buğday
ekiminin kapladığı alan ise, aynı yıl içinde
19.000 hektardı ve üretim 29.000 tondu. Son
yıllarda mı- sırekim alanları azalmıştır. İlde
son yıl-larda çay tarımı da gelişmiştir (1988’de
16.0 ton yaş çay yaprağı üretilmiştir).
Giresun ilinde yetiştirilen evcil hayvanların
başında koyun gelir. Keçi sayısı giderek
azalmaktadır.
Doğuda ve batıda kıyıya kadar uzanan
Giresun kenti, yerleşme alanının kena-rında
yükselen tepelere doğru yayılır.Giresun ilinin
en önemli maden ya tağı,
Espiye ilçesindeki bakır yatakla-rıdır. Bu
yataklardan çıkarılan filizler Samsun’daki
Karadeniz Bakır İşletme- leri’nde işlenir, il
sınırları içinde kurşun, çinko, manganez, demir
ve linyite de rastlanır. Giresun ilindeki
sanayi kuruluşla-rının en önemlileri SEKA’nın
Aksu Kâ-ğıt Fabrikası’dır. 1967’de kurulan bu
tesis, gazete kâğıdı ve dayanıklı am-balaj
kâğıdı üretir. Öteki sanayi kuru-luşları
arasında Tirebolu’daki çay atöl-yesi, ve ilin
çeşitli yerlerinde bulunan fındık kırma
atölyeleri sayılabilir.
ULAŞIM Giresun
ilinin en önemli ulaşım damarı, Karadeniz
kıyılarını baştan başa kat eden ve Samsun’u
Rize’ye bağlayan karayoludur. Giresun’un
doğusunda bu yoldan ayrılan kuzey-güney doğ-
rultulu bir yol, 2.075 m yüksekliğindeki Eğribel
Geçidi’ni aşarak Şebinkarahi-sar’a ulaşır ve bir
yandan Alucra - Bayburt ya da Erzincan’a, öteki
yandan da Suşehri üzerinden Amasya doğrultusuna
uzanır. Dağlık kesimde bazı orman yollarından
yararlanılır. Deniz yo-luylayolcu taşıma, eski
önemini yitirmiştir
SAĞLIK Giresun ilinde
tam teşekküllü 15 hastane vardır. Ayrıca 262
sağlık ve 15 sağlık ocağı da hizmet verir. İlde,
81 ’i uzman, 132’si pratisyan olmak üzere 213
hekim, 386 ebe, 348 hemşire, 38 diş hekimi, 91
eczacı ve 297 sağlık memuru sağlık hizmetlerini
yerine getirmektedir.
EGİTİM Giresun’da
773 ilkokul, 98 ortaokul ve 36 lise vardır.
57.864 ilkokul, 18.852 ortaokul, 9.953 lise
öğrencisinin öğrenim gördüğü ilde, 2.624
ilkokul, 423 ortaokul ve 692 lise öğretmeni
görevlidir.
Trabzon’daki Karadeniz Teknik
Üniversitesi’ne bağlı Giresun Meslek Yüksekokulu
ile Giresun Eğitim Yük-sekokulu. ilin
yüksekokullarıdır.
 TURİZM Giresun, kuzey
sahillerimizde yeşil ile mavinin kucaklaştığı
çok eskiden yaşayan Amazonlar’ın yerleştiği bir
kiraz ve fındık diyarıdır. Giresun’da her bahar
“Aksu Kültür ve Sanat Festivali” düzenlenir.
Festival süresince Aksu Deresi ağzında ve
Giresun Adası çevresinde çeşitli gösteriler
yapılır.
Giresun gezi tatil LİNKLERİ:
Giresun
gezisi, görele gezi,
Sis Dağı
gezisi
,
Giresun gezisi
,
Giresun tur
rehberi
KÜLTÜREL
YAŞAM 14. yüzyılın sonuna doğru Türkler’- in
egemenliği altına giren ve 15. yüzyılda Osmaniı
topraklarına katıldıktan sonra Türkleşen ve
İslamlaşan Giresun’a 19. yüzyılda gelen Çerkeş
ve Gürcü göçmenler, ilde kültürel çeşitlilik
yaratmıştır. Giresun halkı, seyrek olarak büyük
kentlerden gelen gezici toplulukların
gösterilerini izleme ve konserlerini dinleme
olanağı bulur. Yılda ancak birkaç gün tutan bu
konser ya da gösteri günleri dışında Giresun’da
sanat ve kültür yaşamı, son derecede sönüktür.
GELENEKLER VE TÖRELER Osmaniı döneminde kıyı
kesimle-rinde ve merkezde Rumlar’ın,
Şebinka-rahisar ve Alucra’da Çepniler’in
gele-nekleri ve inançları yaygındı. Rum- lar’ın
ve Ermeniler'in geç etmesinden sonra Türk -
Islâm gelenek ve töreleri egemen olmuştur.
ilin büyük kesiminde, Hicri takvime göre yılbaşı
olan 14 Mart’ta erken kalkılarak namaz kılınır.
Uğur getirmesi için bir akarsudan ya da denizden
su alınır, getirilen su evin her tarafına ve
hayvanların üstüne dökülür. O gün pişirilen
poğaçalardan birinin içine konan mavi boncuk
kime çıkarsa, o kişinin yıl içinde çok kısmetli
olacağına inanılır. Hıdrellez günü “Hıdrellez
Dede eğri mi, büğrü mü, kurtların, kuşların
hepsinin ağzına atıyorum” diyerek toprağa
fasulye ya da mısır atılır. Böy- lece o yıl
doğacak çocukların ve hayvanların kusursuz
olacağına inanılır.
DÜĞÜN-DOĞUM-ÖLÜM
GELENEKLERİ Geçmişte başlık parasından
kur-tulmak için kız kaçırma olayları sık
gö-rülürdü. Pek çok erkek birden çok kadınla evlenirdi. Bunun nedeni, çoğun-lukla
kadının çocuk ya da erkek çocuk doğuramamasıydı.
Evliliklerin görücü usulüyle yapıldığı yörede,
söz kesildiğinde kızın nüfus kâğıdı bir
kurdeleyle bağlanarak erkek tarafına verilir.
Düğün günü karar-laştırılacağı zaman, kız evine
tavuk gö-türülür, erkek evi baklavayla ağırlanır
ve o güne kadar nişanlıların görüşmesine izin
verilmez. Düğünün ilk gecesine “kına gecesi” ya
da “komşu gecesi” denir ve kız gelinlikle
kınalanır. İkinci gün takılar takılır, çeyiz
oğlan evine gönderilir. Düğünün üçüncü günü
gelin alma günüdür. Aynı günün akşamı gelinin
erkek kardeşleri oğlan evine baskına gider ve
damat evine yaklaşınca silah atarak geldiklerini
duyururlar. Düğünden sonraki gün, “çerez yeme“
günüdür ve kız tarafı gelini görmeye gelir. Bir
hafta sonra da gelinle damat, kız tarafına
“yumurta yemeye” giderler.
Yörede kısırlığı
gidermek için ho-calara başvurulur, yatırlara
gidilir, koca-karı ilaçları kullanılır, kızgın
kiremide oturulur, bele yakı sürülür ya da kireç
vurulur. Halk, gebenin sağ yanı sol yanına göre
daha ağırsa erkek, sol yanı ağır ve karın yayvan
ise kız çocuk olacağına inanır. Gebe el
değirmenini çevirirse çocuğun gözlerinin şaşı
olacağına, hıdrellezde sandık kapağı açılırsa
çocuğun yarık dudaklı olacağına inanılır.
Doğumdan sonra çocuğun göbek bağı beşiğe
bağlanır. Kırk basmasını önlemek için iki kadın
ellerine birer iğne alır, karşı karşıya gelerek
üç kez eğilir, kalkar ve iğneleri birbirinin
yakasına takarlar. Giresun ilinde de kirvelik
adeti vardır. Çocuk kirvesinin kucağında sünnet
ettirilir.
FOLKLOR Giresun ilinde horon,
karşılama, sal-lama, kol havası ve metelik en
yaygın halk oyunlarıdır. Divan sazı, cura,
bağ-lama, zurna, dilli kaval gibi müzik âletleri
eşliğinde söylenen yöre türkülerinin en ünlüleri
şunlardır; “Karşıdan Gel Karşıdan”, “Giresun
Kayıkları”, “Kızım Sana Fistan Aldım”, “Bir
Fındığın İçini”, “Ben Giderim Batuma.”
Yiğitlik, sevda ve doğa üzerine pek çok
efsanenin anlatıldığı Giresun’da Sağrak Göl’le
ilgili efsaneye göre, gölden her gün su alan çok
güzel bir kız, bir gün bakracını doldururken
suya düşer. Herkes kızı öldü sanır. Ama bir kaç
gün sonra kız Şebinkarahisar Ka- lesi’nin
yaklaşık 2 km uzağındaki Çatal Göl’den
sapasağlam çıkar. Efsaneye göre sular bile bu
çok güzel kızı boğmaya kıyamamıştır.
Giresun
folkloru, maniler, atasözleri, deyimler ve
bilmeceler açısından da zengindir. Fındık,
manilerin ana ko-nularından biridir.
Günümüzde geleneksel giyim öğe-lerine artık
yalnızca bazı köylerde rast-lanır. Erkek giyimi,
“aba zıpka” denen paçaları dar, baldırdan
yukarısı bol pantolon üstüne giyilen içlik ve
yelekten oluşur. Erkekler bellerine Çerkeş
kayışı, kama, boyunlarına gümüş hamaylı takar,
başlarına kara başlık giyerler. Ayağa “çabula”
denen altı kabaralı ayakkabı ya da Trabzon
lastiğinden kara lastik ayakkabı giyilir.
Peştamal, geleneksel kadın giyiminin değişmez
öğesidir. Düz çizgili ve “direkli peştamal” diye
adlandırılan dokuma bele sarılır. Canfes, üç
etek, sırmalı peştamal en yaygın kadın
giysileridir. Özel günlerde kadınlar başlarına
altın tepelik takarlar. Oyalı yaşmak, çember,
peştamal, entari-hırkave kara lastik günlük
kadın giyimini oluşturur.
İlgili Makaleler:
Giresun halk
dansları,
Görele
İshaklı köyü,
Bir
zamanlar Giresun
YÖRESEL YEMEKLER
Geleneksel beslenme alışkanlıkla-rının
sürdürüldüğü Giresun’da, balık, mısır ve
karalahana beslenmenin ana öğeleridir. Pezik,
merecan, fındık, kiraz, karayemiş gibi meyve ve
sebzelerin de çokça tüketildiği yörede,
turşuların özel biryeri vardır. Balıktuzlana-
rak kışa saklanır. Kiraz ve peynirin de
tuzlanarak kışa saklandığı yörede, mısır unundan
yapılan poğaça, mısır unu ve kestaneyle yapılan
lamesli pide, kak ilin özgün yemeklerindendir.
Yörede karayemiş çekirdeği sıtmayı, ısırgan ot
püresi, mide ve bağırsak hastalıklarını
iyileştirmek için kullanılır. Pezik mıhlaması,
hamsi böreği, mısır dolması da yörenin özgün
yemeklerindendir.
Pezik mıhlaması: Bir kilo
pezik (pazı) yıkanıp, ayıklandıktan sonra küçük
küçük doğranıp haşlanır. Daha sonra süzgeçten
geçirilen pezik, iyice sıkılır. Başka bir kapta
ince ince doğranmış beş baş soğan,
pembeleşinceye kadar kavrulur. Pezik, soğan, tuz
ve biber karıştırıldıktan sonra ortası açılarak
dört yumurta kırılır ve üstü kapatılır.
Yumurtalar pişinceye kadar tencere hafif ateşte
tutulur.
Hamsi böreği: 1.5 kg hamsi,
kılçıkları çıkarılarak ayıklanır. Üç bardak
pirinç yumuşayıncaya kadar haşlandıktan sonra
suyu süzülür ve içine iki demet maydanoz, üç baş
soğan, bir tatlı kaşığı karabiber, bir çorba
kaşığı şeker, 1.5 bardak kuşüzümü, biraz tuz ve
yarım çay bardağı zeytinyağı eklenerek
karıştırılır. Balıkların yarısı unlanıp, yağlı
bir tepsiye aralıksız olarak dizildikten sonra,
hazırlanan karışım üstüne döşenir. Balıkların
diğer yarısı da kızartılıp, karışımın üstüne
dizilir, yarım bardak zeytinyağı daha konduktan
sonra, az harlı ateşte yarım saat pişirilir.
SPOR Giresun’da modern spor etkinlikleri;
1910’da futbolla başladı. Ama futbol iigi
görmedi. 1914’te kurulan id- manyurdu Kulübü bir
yıl geçmeden kapandı. 1921’de Gençlerbirliği
Kulübü kuruldu. 1925’te kurulan Hilalspor,
1933’te bölündü ve 1934’te Sahilspor kuruldu.
İlin adını taşıyan Giresunspor ise, 1967’de
doğdu. Aynı yıl 2. Lig’e giren ekip 1971/72
sezonunda şampiyon olup, Birinci Lig’e yükseldi.
Uzun yıllar 1. Lig’de oynayan Yeşil-Beyaziı ekip
1980’de 2. Lig’e düştü. Daha sonra da 3. Lig’e
indi. 1991/92 sezonunda 3. Lig
1. Grup’ta
mücadele ediyor. Giresun’un Üçüncü Lig’deki
ikinci temsilcisi ilçe takımı olan Bulancak-
spor’dur. Görelespor 3. Lig’de oynar-ken,
1990/91 sezonunda grubunda sonuncu olup küme
düştü ve mahalli lige döndü.
Giresun Mahalli
Ligi’nde mücadele eden ekipler şunlardır:
Batlamaspor, Pirazispor, Gençlerbirliği,
Şafakspor, Sökenspor, Darıköyspor, Sokakbaşı-
spor, Sahilspor, Akınspor, Köyhizmet- lerispor,
Duroğluspor, Barçaspor, De- relispor, Seka-Aksu,
Sağlıkspor, Ke- şapgücü, Espiyegücü,
Tirebolugücü, Görelegücü, Evnesilgücü, Ören
Bele- diyespor, Yağlıderespor, Alucraspor,
Şebinkarahisarspor, Kayadibispor, Ye- niyolspor,
Fiskobirlikspor, Yıldızspor, Örnekspor,
Çınarlarspor, Ballıcaspor, Sanayispor,
Polisgücü, Çavuşlu Bele- divespor, Altınsu
idmanyurdu. İ978’de futbolcu sayısı 2.721
iken 1990’da 5.145’e yükseldi. Milli formayı
giyen Erol Pamuk, Feyzi Serkan ve Hüsey;n Seçkin
Giresunlu’dur. Güreş alanında ilk düzenli
çalışma 1939’da başladı. 1970’de Güreş ihtisas
Kulübü’nün kurulmasıyla bu spor dalında büyük
bir ilerleme görüldü. Bölge ve Türkiye
Şampiyonası’na katılan Giresunlu güreşçiler
çeşitli dereceler elde ettiler. Voleybol
dalındaki etkinlikler 1970’e değin okullarda
sürdürüldü. Kulüpler bu spor dalına ağırlık
vermeye başlayınca ilgi arttı. 1982’de 230 olan
voleybolcu sayısı 1990’da 1070'e yükseldi.
Basketbol ancak 1970’ten sonra önem kazandı.
Yavaş yavaş okul sporu olmaktan çıktı,
kulüplerin şube aç-masıyla gelişti. 1982’de 631
olan lisanslı basketbolcu sayısı 1990’da 1.493’e
yükseldi. Kıyı ili olmasına karşın, yaz
mev-siminin kısa sürmesi ve kulüplerin bu
dallara yeterince ilgi göstermemeleri yüzünden
yelken ve yüzme gelişmeye çok geç başladı.
Giresun’da son yıllarda Bisiklet sporu gelişmeye
başladı. Bugün ilde lisanslı 24 bisikletçi bu
sporla uğraş-maktadır. Atletizm oldukça
yaygındır. 1990’da atlet sayısı 398’di. Gülle
atma- daTürkiye rekorları kıran ve 16 metreyi
geçen ilk Türk atleti olan, sporu bırak-tıktan
sonra Beden Terbiyesi Eğitim Dairesi ve
Jimnastik Federasyonu
Başkanlığı
yapan Tahsin Albayrak Gi- resunlu’dur.
SPOR
TESİSLERİ Merkez’de açık ve kapalı
tribünlü 20.0 kişilik şehir stadyumu, 2.500
ki-şilik spor salonu, 1.500 kişilik stadyum,
havalı silah atış poligonu, hizmet binası ve
lojman: Alucra’da 500 kişilik futbol sahası;
Bulancak’ta futbol sahası ve yapımı süren 1.500
kişilik stadyum; Görele’de 1.500 kişilik
stadyum; Şebinkarahisar’da futbol sahası;
Tire-bolu’da futbol sahası ve yapımı süren 500
kişilik antrenman salonu vardır.
GİRESUN TARİHİ VE TURİSTİK YERLER
Giresun
Kalesi: M.Ö. 2. yüzyılda Pontoslular döneminde
yapılmıştır. Kalenin güneydoğusunda doğusunda
surlar ve Pontos kralı Pharnokos l’in yaptırdığı
sarayın kalıntıları vardır. Kale onarılarak bir
yol ile kente bağlanmış ve piknik yeri durumuna
getirilmiştir.
Giresun Adası (Hayırsız Ada):
Gi-resun’un 3 km kuzeydoğusundadır. Karadeniz'in
tek adasıdır. Mitolojide adı geçen Amazonlar’ın
yaşadığı yer olarak bilinen adada, Mars
tapınağının kalıntıları vardır. Giresunlular’ın
özellikle yaz aylarında gittikleri bir dinlenme
yeri olan adaya Giresun’dan tekne seferleri
yapılır.
Hacı Hüseyin Camii: 1594’te Çoban
Hacı Hüseyin tarafından yaptırılan camide
kapıdan hemen sonra iki yanda sütunlar yer alır.
Üst katına dıştan bir merdivenle çıkılır.
Kale Camii: Giresun Kalesi’ndeki cami, 1830’da
Dizdarzade’nin eşi Eme- tullah Hanım tarafından
yaptırılmıştır. İlginç bir mimarisi olan camiin
yakınındaki çeşme 1927 tarihlidir.
Seyyid-i
Vakkas Türbesi: İl merke-zinin ortasında yer
alan türbe, Gire-sun’un 1461'de OsmanlIlar
tarafından alınışı sırasında şehit düşen uç
bey-lerinden Seyyid-i Vakkas için yapılmıştır.
Kubbeli bir türbedir.
Topal Osman Mezarı:
Giresun Ka- lesi’nin en yüksek yerindedir.
Kurtuluş Savaşı gazisi Yarbay Topal Osman’a ait
olan bu mezar bir ziyaret yeri olmuştur.
Mermerden, anıtsal bir mezardır. Eski yazılı bir
kitabede Topal Osman’ın yaşamı anlatılmaktadır.
Zeytinlik: Giresun’un eski bir sem-tidir. Tarihi
ev ve sokaklarıyla ilgi çeker.
Gedikkaya: İl
merkezinin doğusunda kartal ağzına benzer,
tepesi oyuk bir kayalıktır. Silueti ilginçtir.
Bektaş ve Kümbet Yaylaları: Halk, yazları eşsiz
bir dinlenme yeri olan yaylalara çıkar ve uzun
süre kalır.
İÇMELER, KAPLICALAR
Şifalı su
kaynakları bakımından zengin olmayan Giresun
ilindeki içme-lerin başlıcaları şunlardır:
Şebinkarahisar Madensuyu, inişdibi Madensuyu
(merkez ilçede), Çamlıköy Madensuyu (Dereli
ilçesinde), Yavuz Kemal Madensuyu, Babanos
Madensuyu, Ka- raaslan Madensuyu.
Giresun 5 Günlük Hava Tahmini,
Giresun Hava
Durumunu Öğren
Giresun
Haritası
Giresun Toplum
Giresunlu ünlüler
Giresun Web kaynakları,
Giresun linkleri
Giresun siteleri
Karadeniz Forumda Giresun
Giresunlular buraya,
Giresun ağzı
yerel deyimler ve atasözleri,
Giresun ağzı
yerel terimler
Giresun
fotoğrafları
Giresun
|
| |
|
| |
