Trabzon’da Spor

Trabzon’un spor tarihi prestij bir çalışma ile gözler önüne serildi

Trabzon’da Spor kitabı yayınlandı

Fatih Sultan KAR / İST.

Trabzon’un spor tarihi kitaplaştırıldı. Özel karton kutuda yer alan iki ciltten ve 1120 sayfadan oluşan kitap üç usta kalem Hikmet Öksüz, Veysel Usta ve Atilla Alp Bölükbaşı tarafından kaleme alındı. Trabzon'da Spor isimli prestij eser; sadece spor eksenli ansiklopedik bir çalışma olmayıp, Trabzon şehrinin kuruluşundan başlayıp kısmen günümüzü de içine alıyor. Sportif hadiselerin yanında dönemin toplum­sal hayatını, kültürel perspektifini ve ekonomik gelişmelerini de kapsıyor. Kitabın önsözünde Öksüz, Usta ve Bölükbaşı Trabzon tarihi, Trabzonspor tarihi ve Trabzon’da Spor kitaplarıyla ilgili geniş bir açıklamada bulunmuşlar 

Bu çalışma, Türk spor tarihine büyük katkı

Trabzon'da futbol başta olmak üzere modem sporların temelini atan İdman Ocağı Kulübü'nde futbol oynamış ve Trabzonspor'un kaptanlığını yapmış olan ve Devlet Bakanı sıfatıyla bir giriş yazısı bulunan Faruk Nafiz Özak; kitabın sadece Trabzon 'a değil, Türk spor tarihine de önemli bir katkı yapacağına belirtiyor, Özak, ayrıca kendilerini  yetiştiren ve sporun her dalında Trabzon'u başarılı ve iddialı bir konuma getiren bütün spor adamlarını saygıyla anıyor. Türk spor tarihi belgeliğine böylesine önemli bir kitabın kazandırılmasında emeği geçen herkese teşekkür ediyor; hayırlara vesile olmasını diliyor.

Trabzon ve Trabzon’lular spor’da da ilklere imza atmıştır

Trabzon’da eski­den beri spor faaliyetlerinin gerçekleştirildiğini, bir hipodromun varlığını ve işlev­selliğini, Kavak Meydanı'nda sportif aktivitelerin yürütüldüğünü öğreniyoruz. Modern Olimpiyat oyunlarının 1896 yılında başlaması ile birlikte sporun çeşitli alanlarında başlayan gelişmeler Osmanlı ülkesinde kendini gösterirken; Osmanlı'nın dünyaya en açık şehirlerinden birisi olan Trabzon da bundan nasibi­ni almıştır. 1908 yılında İstanbul'da Milli Olimpiyat Komitesi kurulur ve Türk sporcu­larını olimpiyat oyunlarına hazırlamaya başlar. 1910'lu yıllarda ortaya çıkan askerî ve siyasi nedenlerden dolayı olimpiyatlara katılamayan Türk Sporcuları, Cumhuriyetin ilanından bir yıl sonra 1924 Paris Olimpiyatları'na çeşitli branşlarda katılırlar. 1924 Olimpiyatları'na katılan Türk kafilesinde Trabzon'dan da bir sporcu vardır. Atletizm alanında (Sırıkla Yüksek Atlama) yarışmış olan bu sporcu Süleyman Rıza Kuğu dur. Bu kişi 1922 yılında Asosyeşın Futbol isimli bir de kitap yazmıştır. Bu eser Türkiye'de futbol alanında yazılmış ikinci eserdir.

Fikstür uygulaması ilk kez Trabzon’da başlamıştır

Türkiye'de profesyonel futbol ligi kurulmazdan önce sürdürülen futbol müsabakalarında fikstürlü müsabakaları başlatan ilk şehir Trabzon olmuştur.  İdman Ocağı, İdman Grubu, Necmiatî gibi kulüpler sadece Trabzon'da değil, zaman zaman İstanbul'a giderek futbol müsabakalarında bulunurlardı.

Atatürk, İnönü ve Karabekir Trabzon Kulüplerinin fahri başkanlarıydılar

Bu kulüplerin bir diğer ve çok önemli özelliği de fahri başkanlarının Millî Mücadele'ye yön verip Cumhuriyeti kuran kadroların öncü ve abidevî şahsiyetler olmasıdır. Gazi Mustafa Kemal Paşa İdman Grubu'nun, İsmet Paşa Necmiatî'nin ve Kâzım Karabekir Paşa ile Tevfik Rüştü Aras da İdman Ocağı'nın fahri başkanı idiler.

Trabzon’da sporun ve kültür hayatının öncüleri

Trabzon'un yakın tarihine damgasını vurmuş isimler sporun yanında eğitim ve kültür hayatının da öncüleridir. Bu isimlerin yapmış olduğu çalışmaları belgeleriyle ve fotoğraflarıyla ortaya çıkartmak Trabzon'un yakın tarihini yeniden yazmak anlamını taşımaktadır. Öksüz, Usta ve Bölükbaşı de bu amaçla yola çıkarak ve spordan hareketle Trabzon'un yakın tarihine yeni bir ışık tutmak istediler. Bunu yaparken de Trabzon'un Yakın Tarihini değişik bir perspektifte yeniden ele alıp; Osmanlı'dan Cumhuriyete geçiş sürecinde sporun yaratmış olduğu heyecan ve gururla millet şuuruna nasıl ulaşıldığını

ortaya çıkardılar.

Uzun soluklu, yorucu ve titiz çalışmanın eseri

Eserde yer alan bilgiler ağırlıklı olarak süreli yayınlardan gazete ve dergi koleksiyonları, resmi kurum ve özel arşivleri ile kitap ve makale gibi ikincil kaynaklardan alınmıştır. Zaman dilimi olarak oldukça uzun, konu özel­likleri itibarıyla yatay ve geniş olan bu çalışmada teknik bazı zorluklarla karşılaştık. Bunlardan en önemlisi süreli yayınların uzun soluklu olmayışı, olan­ların da kesintili bir yayın akışı içerisinde bulunmasıdır. Çalışmada, 1967 tarihinden sonraki tarihsel kesit, Trabzon'da meydana gelen sportif olaylar ve en önemlisi Trabzonspor'un başarılarla dolu 44 yıllık geçmişi tablo bilgiler ve fotoğraflarla değerlendirilmiştir. Eserde, ağırlıklı olarak 1908'de II. Meşrutiyetin ilanından 1967 yılında Trabzonspor'un yeniden kuruluşuna kadar geçen süre zarfında Trabzon'da sporun her alanında meydana gelen gelişmeler ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır. Sporun, sosyolojinin bir alt disiplini olduğunu unutmadan bu alanda meydana gelen gelişmelerin toplumsal değişim ve dönüşüm projelerinde nasıl bir role sahip olduğu bilimin yol göstericiliğinde kronolojiden sapmadan ortaya çıkartılmıştır. Kitapta Trabzon’un yanında Rize, Giresun ve Trabzon’un komşu illerine dair bilgilere de yer verilmiştir.