Onsekizinci Yüzyılın İkinci Yarısında Trabzon: Toplum-kültür-ekonomi 

Serander Yayınevi bugüne kadar ürettiği inceleme-araştırma yapıtlarıyla; Anadolu’nun en eski ve önemli liman kentlerinden biri olan Trabzon şehri başta olmak üzere Doğu Karadeniz bölgesine dair bilinmeyenleri ortaya çıkarmayı amaç edinmiştir.
Melek Öksüz’ün bu kitabı, projenin önemli bir halkasını oluşturmaktadır. Yazarın kaleme aldığı bu titiz çalışma, 18. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon’da yaşananları bütün boyutlarıyla ortaya koymaktadır. Çalışma, iki açıdan özellik arzetmektedir. Birincisi; çalışmanın Osmanlı dönemi kent tarihine ilişkin en önemli belge olan �?er’iyye Sicilleri üzerine temellendirilmiş olması ve özgün bilgiler vermesidir. İkincisi ise; çalışmanın siyasi değil, bir sosyal tarih çalışması olmasıdır.
Kitapta; 18. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon’da bir yandan ayanlık-eşkıyalık ve Müslüman-gayrimüslim ilişkileri gibi toplumsal yapı irdelenirken, öte yandan bu toplumu oluşturan bireyin durumu evlenme-boşanma, nikah, nafaka ve çok eşlilik gibi detaylara inilerek ele alınmıştır. Eser, ticaret, sanayi, tarım, gümrük ve meslek guruplarıyla bunların mensuplarının durumunu ortaya koyarak çok fazla bilinmeyen bu konuları okuyucularının dikkatlerine sunmaktadır.