Necmeddin Aygün tarafından yapılan bu araştırma, Anadolu’nun Türkiye oluşundan günümüze kadar bu topraklar üzerinde yaşayan insanların doğa ile, yakın ve uzak beşeri çevresiyle kurduğu ilişkiler ağının bir dilimi olan XVIII. yüzyılı ve bu yüzyılda Trabzon ve çevresinde gerçekleşen ticarî faaliyetleri ele almaktadır.

Araştırma, günümüzde Doğu Karadeniz, Osmanlı döneminde ise Trabzon Eyaleti olarak bilinen bölgenin önemli şehirlerinden biri olan Trabzon ve çevresinin ticarî hayatını incelemektedir. XVIII. yüzyıl Trabzon’unda ticaretinden tüccarına, iskele gümrüklerinden keten bezi üretimine kadar ticarî ve sınaî birçok konu ele alınmış,bölgenin ticarî alt yapısı, ulaşımı ve kredi kuruluşları üzerinde ayrıntıyla durulmuştur. Genel olarak Trabzon şehrine ağırlık verilmekle birlikte, Trabzon eyaletine bağlı olan ve Giresun’dan Sohum’a kadar uzanan sahil şeridindeki yerleşimlere de değinilmiştir.XVIII. yüzyılda Trabzon ile ticari ilişki içinde olan Gürün’ün kumaş tüccarlarıyla Rumeli’nin tütün tüccarlarına, Kafkasların köle tüccarlarıyla Kırım’ın Moskova alacası ve Leh çukası taşıyan tüccarlarına kadar birçok bölgeden Trabzon’a gelen tüccarlar hakkında da bilgi verilmiştir.

Son zamanlarda tarihî araştırmaların büyük çoğunluğunu şehir tarihlerinin oluşturmaya başladığı ve siyasî-askerî çalışmaların dışına çıkarak ekonomik ve kültürel alanlara doğru yön değiştirdiği dikkate alındığında bu kitabın önemi bir kez daha artmaktadır. Başka bir ifadeyle; kronolojik tarihi meydana getiren olgunun, ekonomik ve sosyal gelişme ve değişmeler olduğu gerçeğinden hareket edildiğinde, bu çalışma ile bölge tarihi kronolojisinin okunup anlaşılabilmesi sağlanacaktır diyebiliriz.