Bir Çay Daha Lütfen – Katharine Branning

Yazan: DEVRAN ARIK
Yazı Kaynağı: Yeni Şafak Kitap Eki

18. yüzyılda ülkemizde yaşamış olan İngiliz sefirinin eşi Lady Montagu’nün Türkiye’de kaldığı 13 ay boyunca dostlarına ve ailesine yazdığı mektuplar, vefatından sonra “Sefaret Mektupları” başlığı ile yayınlandı. Sanatta zerafet ve inceliğin en güzel misalini teşkil eden Osmanlı Türkleri Dönemini, batılı bir kadın perspektifinden günümüze ulaştıran bu mektupları ayrıcalıklı kılan en mühim husus; o devrin günlük hayatına ve tarihe dair yaptığı derinlemesine bir tahlil değil, Montagu’nün bulunduğu konumdaki duruşunu muhafaza ederek peşin hükümlü bir yargılamada bulunmadan olayları ve gerçekleri olduğu gibi aktarmasıydı.

Aradan geçen üç asırlık sürede değişen ve yenilenen Anadolu’ya ait elle tutulur benzer bir yapıtın ortaya çıkmaması ise Montegu’nun başlattığı tanışma sürecini sürekli hale getiremedi. Türkiye ile ilgili Batı’da okunan ve okutulan bir çok eser olmasına rağmen hepsi Montegu’nün gölgesinde kalıyordu. Çünkü hiç kimse Anadolu’nun gizemli dünyasının anahtarını ele geçirecek kadar cesaretle Anadolu’yu yaşamıyor ve Anadolu’nun ihtişamı karşısında mütevazi duramıyordu.

Zıtlıklar ve ayrılık ülkesi diye tarif ettiği Türkiye’nin sırlarını açmak için yola çıkan Katherine Branning ise bu anahtarı tam üç asır sonrasında (1970′lerde) eline almayı başardı. Sanat tarihçisi ve kütüphaneci olan Katharine Branning, bir tarihi eseri ziyaret etmek için geldiği bu ülkeyi köşe bucak gezdi ve Bir Çay Daha Lütfen isimli kitabında 21. yüzyıla ait objektif bir Türkiye resmi ortaya koydu. Kitap, 28 mektup ve onlara iliştirilmiş resimlerden oluşuyor.

Bir modern zaman seyyahı olan Branning’in 30 yıllık Türkiye serüveni, Fransa’da derste gördüğü bir Gök Medrese slaytıyla başlıyor. Kitabında kimi yerde Leydi’nin yarım bıraktığı sorulara cevap arıyor, kimi yerde değişen zamanın içindeki değişmeyenleri ortaya çıkarıyor. Medeniyetlere beşiklik eden toprakların, bugün de medeniyetlerin buluşmasına ev sahipliği yapacak kadar canlı olduğunu gözler önüne seriyor. Türk insanı ile ilgili orijinal tespitlerde bulunuyor.

Başka halkların, ülkelerin, toplulukların değerlerinin farkına varılmasının paha biçilemeyen bir kıymet olduğunu ifade eden Branning Bir Çay Daha Lütfen’de bunu dünyada Türkiye kadar hiçbir ülkenin incelikli ve renkli yapamadığının da altını çiziyor.

Yazar, hayali bir iletişim kurduğu Lady Montagu’ye hitaben yazdığı mektuplarla aslında Türk halkına sesleniyor ve bir dostun aynasında kendimizi görüp tanıma imkanı sunuyor.

İki batılı kadının 290 yıl ara ile Türkiye’de kesişen hikâyelerinden oluşan Bir Çay Daha Lütfen’de yer alan mektupları için”Doğrusu bu mektupları Türkiye’ye Türk halkına, bu ülkeye, vatandaşlarına olan sevgimin saygımın sade bir ifadesi olmak üzere uzun ve saf bir teşekkür mektubu olarak yazdım. Bu mektuplar, otuz yıl boyunca bana ikram edilen binlerce bardak çaya karşı bir teşekkür de.” diyen Branning, bir kitabın bir kitaba, bir kadının bir kadına, bir zamanın bir zamana nasıl yol açtığına iyi bir örnek veriyor.

Türkiye’yi, hayatının geri kalan kısmını tamamlayacak bir ölçü olarak gören Katherine Branning, izini sürdüğü yolun sonunda kendini sorgulayan, büyüyen ve gelişen bir ülke buluyor. Branning’in Türkiye’si, eksikleri ve artılarıyla üç boyutlu sade ve güzel bir ülke.

Bir Çay Daha Lütfen – Katharine Branning – Kaynak Yayınları – 392 sayfa

Satın almak için aşağıdaki resmi tıklayın:

Yes, I Would Love Another Glass of TeaBLUE DOMEKatharine Branning
Yayın Yılı: 2010; Orjinal Adı: Bir Çay Daha Lütfen; 330sayfa
Kitap Kağıdı
16x23 cm; Ciltli; ISBN:1935295068; Dili: İNGİLİZCE

Satın almak için aşağıdaki resmi tıklayın:

Bu makaleyi beğendiniz mi?