Karadeniz tarihi ile ilgili makaleler
Alemdar vapuru
tar. İstiklal harbinin sonuna dek cephane ve mühimmat taşınma-sında
kullanılan bir vapur adı. 1898 yılında Helsingörs Jernsk & Msk
firması tarafından, Elsinore tersanesinde inşa edilen 362 gross
tonluk bir gemidir.
İstanbul, düşman işgali altındayken, Ku-ruçeşme önünde demirli
bulunan bu basit gemi, içindeki mürettebatından, üçüncü çarkçı
Osman, lostromo Üsküdarlı Ali, yağcı Trabzon’lu Hikmet, ateşçi
Görele’li Yusuf, kamarot Erzincanlı Salih ve serdümen Tire-bolu’lu
Recep Dayı tarafından, aralarında bir tek süvari hatta çarkçı başı
bulunmamasına rağmen, 23 Ocak 1921 günü kaçırılıp, ertesi gün Ereğli
limanına ulaştırılmış ve buradan da milli mücadelede kullanılmak
amacıyla Trabzon’a doğru yola çıkmıştır. Peşinden gelen bir Fransız
C-27 torpido botu gemiyi yakalayıp, Zonguldak limanına çekmişse de,
gemiye bir yüzbaşının komutasında çıkan 5 Fransız askerini
mürettebat büyük cesaret örneği gösterip karşı koyup, esir alarak te-sirsiz
hale getirmiş ve gemiyi tekrar Ereğli li-manına, Çobançeşmesi
mevkiinde baştan-kara etmişlerdir. Bu mevkide bekliyen 20 ki-şilik
İpsiz Recep çetesi, Fransızlarla üç saat çatışmaya girip geminin
peşini bırakmalarını sağlamış ama bu çarpışmada, İstiklal harbi-nin
ilk deniz şehidi de verilmiştir:
Tirebolu’lu serdümen Recep Dayı.
|
Osmanlı arşivinden
|
|
Bâb-ı Âlî
Sadâret-i Uzmâ
Mektûbî Kalemi
Açık telgraf
Ankara'da Mustafa Kemal Paşa Hazret-leri'ne
Alemdar vapurunun korsan addiyle tahrîb edileceği Fransa
amirali tarafından ifâde edilmişdir. Seyr-i Sefâ’in'in
en iyi bir va-purunun zıyâ‘dan vikâyesi için teşebbüs
edilecek tahlîsiye ameliyyâtına ve vapu-run avdetine
mümâna‘at edilmemesi ricâ olunur.
Fî 2 Şubat sene 1337
Sadr-ı a‘zam Tevfik
BOA, BEO. SYS, 34-64/IV-2_18
www.devletarsivleri.gov.tr
|
|
Osmanlı arşivinden
|
|
Kastamonu ve havalisi Kumandanlığına
Ereğli saat 17.00 27.1.1921
Dün gece Fransız tahtelbahir muhribi ta-rafından
yakalanıp Dersaadate sevk olu-nan Alemdar vapuru
mürettebatı yolda muhafızlarını basarak Ereğli limanına
ilti-ca etmiştir. Esnayi firarda tahtelbahir muhribi
tekrar yetişerek iki saat kadar, mürettebata ateş atmış
ve mürettebat ta-rafından mukabele olmuştur. Yüzbaşı
Tilli ile 4 asker esir olup bizim üç asker yaralı bir
tanesi şehiddir. Esnayi ilticada mü-rettebatı teşci için
üzerlerine sandallar çı-karılmış ve böylece limana
sokulmuştur. Limanda gemi tekrar düşman eline düş-memek
için batırılmasına emir verilmiştir. Sahilden muhrip
üzerine ateş elan devam etmekte olduğu ve lazım gelen
tafsilat arzolunacağı...”
DG 211
|
Kaynak:
Özhan Öztürk.
Karadeniz Ansiklopedik
Sözlük. Heyamola yayıncılık, İstanbul. 2005. ISBN: 975-6121-00-9. Tüm telif
hakları saklıdır. İzin almadan veya kaynak gösterilmeden
bir kısmı veya tamamı kopyalanamaz ve kullanılamaz.
|
