Amazon,
Αμαζών
tar. Yunan mitolojisinde, ilk olarak Karadeniz’e kolonizasyon
döneminde kullanılan bu terim, yay kullanabilmeyi kolaylaştırmak
için sağ göğüslerini kestiren kadın savaşçılardan oluşan bir
top-lum ve bu topluluğun ferdinin adıdır (Apol-lodorus,
The Library 2. 3. 2, 2. 5. 9; Apol-lodorus, The Library,
"Epitome" 1.16, 1. 17, 5. 2; Apollonius Rhodius, Argonautica 2.
374, 2. 386, 2. 912, 2. 965, 2. 985, 2. 987, 2. 1173; Homer
İlyada 3. 189, 6. 186; Hyginus, Fabulae 14, 30, 163, 241, 250,
273; Nonnus, Dionysiaca 20. 198, 34. 158, 35. 91, 36. 261, 36.
265, 37. 117, 40. 26, 40. 293, 45. 9, 48. 826)
“Burada
tüm erkeklerden nefret eden Amazonlar vardır. Zamanında
Thermodonda-ki Themiskyra’ya yerleşmişlerdir”
Aiskhylos (MÖ 6-5. yüzyıl), Prometheus Desmostes 707; AKKB 92.
Heredot, Amazon’ların Terme’den başlayıp Karadeniz’in karşı
kıyısında devam eden macerasını anlatır:
“Amazonlara
ki Skythenler bunlara Oirpata der, yani Yunanca karşılığı erkek
öldürenler çünkü İskit dilinde oior “erkek” demektir, pata da
öldürmek, savaş açan Yunanlılar, diye anlatırlar. Thermodon
savaşını kazan-dıktan sonra, canlı olarak yakaladıkları
Ama-zonları üç gemiye doldurup denize açılmış-lar, Amazonlar
açık denizde erkeklerin üze-rine atılıp döve döve öldürmüşler.
Ama bir gemi nasıl kullanılır, kürek nasıl çekilir ha-berleri
yoktu. Erkekleri öldürdükten sonra rüzgarın ve dalganın önüne
katılmışlar “Dik bayır” denilen Palus Maeotis’e (Azak Denizi)
varmışlar. Buraları özgür Sythenler toprak-ları içinde kalır.
Amazonlar burada karaya çıkarlar ve ülkenin insanlarının
yaşadıkları bölgesine giderler; otlayan atlara rastlayın-ca
bunları alıp üstlerine atlarlar ve Skyth topraklarını
yağmalamaya başlarlar”
Heredotos, Historiae, IV, 10.
Penthesilea Truva kuşatması sırasında Aşil (Achilles tarafından
öldürülmüştür.
Amazonlar, Theseus’a saldırmalarına ve Atina’yı
kuşatmalarına rağmen yenilmişler, kraliçeleri Hippolyta esir
düşmüş ve ardın-dan iki eski düşman Atina dükü Theseus ile
Amazon kraliçesi Hippolyta evlenmişlerdir.
Shakespeare’in “Bir yaz gecesi rüyası oyunu” bu aşkı
anlatmaktadır. Antik Yunan sanatında, tanrıça Atina’ya
benzetilen yay, mızrak, çift taraflı hafif balta, yarım kalkan
taşıyan, miğferli tasvir edilen Amazonlar’la Yunanlıların
savaşını konu alan pek çok ör-nek bulunmaktadır.
16. asırda İspanyol kaşif Francisco de Orellana, Güney
Amerika’da savaşçı kadın-lara rastlayınca, eski adı Maranon olan
neh-rin adını Amazon olarak değiştirmiştir.
<
Amazon, Yunanca “memesiz” anlamına gelip MÖ 1. yüzyılda
Diodorus Sicilus Ama-zonların daha iyi savaşmak için göğüslerini
kestiklerini, isimlerinin bu adetten geldiğini belirtmiştir:
“Onlara
göre göğüsler savaş engelleyici olu-yorlardı. Aslında bunlar
göğüslerini kestikleri için Yunanlılar bunlara Amazon
diyorlardı”
Diodorus Sicilus, Bibliotheka, Historika, II, 53, 3; AKKB 116.
Anabasis’te adları bildik bir kavim olarak geçmektedir “...ama
yanında bir Pers yayı ve Amazonlarınkine benzer bir balta
taşıyan bir tutsak getiriyordu” ANBS IV.4.16; ADIC 12
Kaynak:
Özhan Öztürk.
Karadeniz Ansiklopedik
Sözlük. Heyamola yayıncılık, İstanbul. 2005. ISBN:
975-6121-00-9.
| 
