|
|
|

Şavşat
Artvin ili, ilçe ve
batısında Armutlu, kuzeyinde Yaşar, Cevizli,
Ciritdüzü, doğusunda Ramadan, güneyinde Düzenli
köyleriyle çevrili ilçe merkezi adı (Lat (DMS)
41° 14' 31N Long (DMS) 42° 21' 52E Altitude (meters)
1.617 m.
İlçeden ayrılıp
Artvin’e bağlanan Yanıklı (Çihishevi) köyü dışında, Şavşat’ta
günlük konuşma dili Gürcü’ce olan 19, Türkçe olan 46 köy
bulunmaktadır
(Yazıcı, 2003: 8)
Şavşat
Belediyeler (2)
1. Meydancık
Mahalleleri: Balıklı, Meydancık, Taşköprü
nüfus:
2000 2.059
1997 1.841
1990 2.412
2. Şavşat
Mahalleleri: Armutlu, Söğütlü
nüfus:
2000 7.325
1997 7.847
1990 4.850
1985 5.120
Şavşat
Köyler
(61)
|
Köy adı |
Nüfus |
İlçe |
İl |
|
Akdamla |
245 |
40 |
105 |
|
Arpalı |
282 |
9 |
74 |
|
Aşağıkoyunlu |
245 |
22 |
87 |
|
Atalar |
71 |
26 |
91 |
|
Cevizli |
600 |
12 |
77 |
|
Ciritdüzü |
349 |
10 |
75 |
|
Çağlıpınar
|
113 |
42 |
107 |
|
Çağlıyan |
196 |
32 |
97 |
|
Çamlıca |
99 |
15 |
80 |
|
Çavdarlı |
156 |
25 |
90 |
|
Çayağzı |
252 |
12 |
77 |
|
Çermik |
63 |
30 |
95 |
|
Çiftlikköy
|
274 |
15 |
80 |
|
Çoraklı |
411 |
24 |
89 |
|
Çukurköy
|
443 |
20 |
85 |
|
Dalkırmaz |
124 |
12 |
77 |
|
Demirci |
129 |
34 |
99 |
|
Demirkapı |
108 |
38 |
103 |
|
Dereiçi
|
321 |
20 |
85 |
|
Dutlu |
545 |
29 |
94 |
|
Düzenli
|
208 |
8 |
73 |
|
Elmalı |
121 |
4 |
69 |
|
Erikli |
335 |
35 |
100 |
|
Eskikale |
881 |
25 |
50 |
|
Hanlı |
337 |
17 |
82 |
|
Ilıcaköy |
245 |
36 |
101 |
|
Karaağaç |
255 |
17 |
82 |
|
Karaköy |
150 |
24 |
89 |
|
Kayabaşı
|
53 |
21 |
86 |
|
Kayadibi |
330 |
16 |
81 |
|
Kirazlı |
275 |
21 |
86 |
|
Kireçli |
652 |
14 |
79 |
|
Kocabey |
531 |
16 |
81 |
|
Köprülü |
148 |
14 |
79 |
|
Köprüyaka |
196 |
9 |
74 |
|
Kurudere |
210 |
9 |
74 |
|
Küplüce |
170 |
15 |
80 |
|
Madenköy
|
300 |
37 |
102 |
|
Meşeli |
346 |
24 |
89 |
|
Obaköy
|
102 |
39 |
104 |
|
Otluca |
117 |
20 |
85 |
|
Pınarlı
|
1.066 |
29 |
94 |
|
Savaşköy |
316 |
20 |
85 |
|
Saylıca |
61 |
20 |
85 |
|
Sebzeli |
0 |
27 |
92 |
|
Susuz |
161 |
12 |
77 |
|
Şalcı |
253 |
20 |
85 |
|
Şenköy |
122 |
26 |
91 |
|
Şenocak |
201 |
35 |
100 |
|
Tepebaşı |
148 |
33 |
98 |
|
Tepeköy |
625 |
17 |
82 |
|
Üzümlü |
131 |
20 |
85 |
|
Veliköy
|
304 |
18 |
83 |
|
Yağlı |
140 |
35 |
100 |
|
Yamaçlı |
168 |
13 |
78 |
|
Yaşarköy |
73 |
8 |
73 |
|
Yavuzköy
|
597 |
6 |
71 |
|
Yeşilce
|
111 |
41 |
106 |
|
Yoncalı |
330 |
30 |
95 |
|
Yukarıkoyunlu |
140 |
24 |
89 |
|
Ziyaret |
197 |
14 |
79 |
Etimoloji: Kara orman < Gürcüce şavi (Savi)
“kara” +
(Borçka) şad “orman”
<? Gürcüce şeşa (SeSa) “odun”
Kaynak: Özhan
Öztürk.
Karadeniz Ansiklopedik
Sözlük. Heyamola yayıncılık, İstanbul. 2005. ISBN: 975-6121-00-9.
*Yazarın izniyle Kısaltılarak
aktarılmıştır. Tüm yasal hakları saklıdır ve kaynak gösterilmeden alıntı
yapılamaz.
ŞAVŞAT
Şavşat
Tarih, Coğrafi Yapı, Nüfus,
İdari yapı
Şavşat, M.Ö.900-650 yılları arasında Urartu ve Kimmerler, daha
sonraları sırasıyla Saka Türkleri, Romalılar ve Sasaniler’in
egemenliği altına girmiştir. Yavuz Sultan Selim’in Trabzon
Valiliği sırasında Rize ilinin Osmanlı topraklarına katılması
sonrasında, Artvin, Ardanuç, Şavşat ve Borçka çevreleri de
Osmanlı topraklarına katılmıştır.
Yavuz Sultan Selim’in Trabzon’dan ayrılması üzerine Şavşat,
Ardanuç , Oltu, Tortum ve Artvin yeniden Osmanlı Devletinden
ayrılmışlardır. 1829 yılında Ardanuç Sancağı’na bağlanan, 1877 -
1878 Osmanlı Rus savaşı sonrasında da 13 MART 1878 de imzalanan
Berlin Antlaşması ile Batum, Kars ve Ardahan ile birlikte Çarlık
Rusya’ya bırakılan ilçe, 1879 tarihinde resmen kesinleşen
Osmanlı - Rus sınırı ile de Artvin, Ardanuç ve Borçka ile
birlikte Anavatandan koparılmıştır. Daha sonra 1921 yılında
imzalanan Gümrü Anlaşması ile Doğu sınırlarımız çizilmiş oldu.
Şavşat ilçesi 27 Şubat 1921 tarihinde Ardahan Sancağına bağlı
olmak üzere ilçe haline getirilmiş, 7 Temmuz 1921 tarihinde ise
Artvin İline bağlanmıştır.
Şavşat, doğuda Ardahan il merkezi ile Hanak İlçesi, kuzeydoğuda
Posof İlçesi, güney ve güney batıda Ardanuç, batıda Artvin
Merkez ve Borçka İlçesi, kuzeyden de Gürcistan Devleti ile
çevrilidir.
1.317 kilometrekarelik dağlık ve engebeli bir arazi üzerine
yayılmış bulunan Şavşat İlçesinin dört yanı yüksek dağlarla
çevrilidir. 3.537 metreye yükselen Karçkal dağları, ilçenin batı
ve kuzeybatı yönünü sınırlandırır. Kuzeyde 2.250 metre
yükseklikteki Sivritepe (Arsiyan) dağları ile 3.000 metreyi aşan
Cin dağları bulunmaktadır.
Doğuda Ardahan-Artvin sınırlarını teşkil eden Yanlızçam
sinsilesinden 2.650 metre yükseklikteki Sahara Dağları, Güneyde
ise 3.050 Metreyi bulan Karagöl dağları vardır. İlçenin rakımı
minimum 950 metre, maksimum ise 1800 metredir. İlçe Merkezin
rakımı 1100 metredir.
Şavşat ilçesi Akarsu bakımından zengindir. İlçede çok sayıda
buzul gölü bulunmaktadır. Göllerin en büyüğü Karagöl dağlarında
bulunan ve bu dağa kendi adını veren Karagöl’dür. Bol miktarda
alabalık bulunan gölden sulama amaçlı olarak yaralanılmaktadır.
Meşeli Köyü orman içi mevkiinde Milli parklar kapsamı içerisinde
bulunan ikinci bir karagöl mevcut olup piknik, mesire yeri
özelliğine sahiptir. Pınarlı köyü yakınlarında Balık Gölü,
Arsiyan yaylasında ise Kız Gölü, Boğa Gölü ve Koyun Gölü isminde
göller bulunmaktadır.
İlçe dahilinde şifalı maden suları mevcuttur. Bunlardan
Çermik-Çoraklı Köyü sınırları içerisinde bulunan sıcak su
kaplıcası romatizmal hastalıklara iyi gelmektedir. İlçede
Karadeniz iklimi ile karasal iklim arasında bir geçiş iklimi
hakimdir. Yüksek rakımlı olan yerlerde kışlar çok uzun sürer. Bu
bölgelerde kasım ayında başlayan kar yağışları nisan ayı
ortalarına kadar sürer.
İlçe bitki örtüsü bakımından zengindir. Zengin orman alanları
mevcut olduğu gibi alçak rakımlı yerlerde her türlü geniş
yapraklı ağaçlara da rastlanır.
Yüzölçümü 1.317 kilometrekare olan İlçenin genel nüfusu 25.624
olup, İlçe Merkez Nüfusu 7.325 Köylerin Toplam Nüfusu 18.299
dur. İlçede nüfus artış hızı %o (-) 23.09, nüfus yoğunluğu 19
kişidir. İlçenin Merkez Belediyesi ile Meydancık Belde
Belediyesi ve 61 köyü bulunmaktadır. Köylerde binalar genellikle
iki katlı olarak ve ahşaptan yapılmıştır.
Eğitim - Öğretim ve Kültürel Yapı
İlçe genelinde, 2002-2003 Eğitim ve Öğretim yılında 1 adet
anaokulu, 27 adet ilköğretim okulu, 1 adet yatılı ilköğretim
okulu, 1 adet pansiyonlu ilköğretim okulu ve 3 adet lisede
toplam 2.859 öğrenci eğitim ve öğretim görmüştür. Şavşat, turizm
potansiyeli açısında son derece zengin bir ilçedir. Köy ve
yaylalarında ahşap mimari yapı özelliklerine sahip evleri,
ormanlık alanları, yaylaları, gölleri ve yürüyüş parkurları
alanları ile eşsiz doğal güzelliklere sahiptir. İlçede her yıl
temmuz ayının dördüncü haftasında, kaymakamlık ve ilçe belediye
başkanlığınca düzenlenen Sahara Pancarcı Festivali büyük ilgi
görmektedir.
Sağlık Hizmetleri
İlçede 50 yataklı devlet hastanesi, 7 Sağlık Ocağı, 39 köy ve
mahalle sağlıkevi bulunmaktadır. Bu kurumlarda görevli 2’si
uzman 23’ü pratisyen 25 hekim, 87 yardımcı sağlık personeli
mevcuttur.
Ekonomik Yapı
Şavşat, Artvin’in diğer ilçelerinde olduğu gibi engebeli araziye
sahip bir ilçedir. İlçede, tarımsal arazilerin sınırlı olması,
sanayi tesislerinin bulunmaması, başlıca diğer sektörlerin de
gelişmemiş olmasının sonucu olarak istihdam olanakları yetersiz
kalmaktadır. Gelişime uygun potansiyeli bulunan turizm
sektörünün ilçe ve il ekonomisine katkısının artırılması amaçlı
çalışmalar sürdürülmektedir. İlçe ekonomisi büyük ölçüde
tarımsal üretime dayalıdır. Tarımsal üretim, ağırlıklı olarak,
geleneksel aile tipi işletme yapısı şeklinde görülür. İlçe
ekonomisinde önemli yeri bulunan hayvancılık, giderek azalan bir
trend izlemektedir. 61 köyü bulunan ilçede, 16.037 adet büyükbaş
ve 12.535 adet de küçükbaş hayvan bulunmaktadır. Hayvancılık
açısından son derece elverişli imkanlara sahip ilçede,
hayvancılığın teşvik edilmesi amaçlı çalışmalar sürdürülmekte
olup, bu kapsamda yönlendirme ve kamusal destekler
sağlanmaktadır. Şavşat büyük ve küçükbaş hayvancılık yanında
arıcılık açısından da son derece uygun koşullara sahiptir.
Arıcılık alanında da üreticilere, kamusal imkanlar dahilinde
teşvik ve yönlendirme desteği sağlanmaktadır. Başlangıcında,
Çoruh havzasında uygulanan seracılık-örtü altı
yetiştiriciliğinin iklim koşullarının uygunluğu ve çiftçilerden
gelen talepler üzerine il genelinde yaygınlaşması ile Şavşat’ta
da seracılık faaliyetlerine başlanılmıştır. 1997 yılında Sosyal
Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Dayanışma Vakfı parasal desteği
ile başlatılan seracılık faaliyetleri yaygınlaşmaktadır. Bu
kapsamda amaçlanan yeni istihdam alanlarının yaratılması,
tarımsal üretimde çeşitlilik ve verimin sağlanması hedefine
ulaşılmıştır. 1317 kilometrekare yüzölçümü bulunan ilçenin tarım
arazisi varlığı 175.696 dekar, sulu arazisi 54.840 dekar, kuru
tarım alanı 120.856 dekar, mera alanı 364.166 dekar, orman alanı
552.565 dekar ve kültür dışı arazi de 224.573 dekardır. İlçenin
tarım arazileri genellikle çayır olarak değerlendirilmektedir.
İlçede yetiştirilen başlıca ürünler patates, armut, elma, ayva,
erik, kiraz, kızılcık ve cevizdir. İlçede Tarım kesimi ile Esnaf
kesimine kredi sağlayan Ziraat Bankası bulunmaktadır.
Şavşat Linkleri
Şavşat ekonomisi
Şavşat gezi ve turizm
Şavşat Kaleleri
Şavşat köyleri gezi
anıları
Şavşat Tarihi
Şavşat Yaylaları
Artvin Şavşat'ta 12
yeni yüzen ada
|
|
|
|