|
|

RİZE REHBERİ
Rize Şehirlerarası Telefon
Kodu :
0 464
RİZE’NİN
ÖNEMLİ TELEFONLARI (Kod: 054)
Valilik: 11022 ·
Belediye Başkanlığı: 12113 · Cumhuriyet
Başsavcılığı: 11040 · Çay-Kur: 14203 · Emniyet
Müdürlüğü: 12734 · Gençlik ve Spor Müdürlüğü:
11032 · Gümrük Muhafaza Müdürlüğü: 13021 · Halk
Eğitim Merkezi: 12088 · Devlet Hastanesi: 20965
•
SSK Hastanesi:
14126 · Karayolları: 11203 · Kültür Müdürlüğü:
13980 · Meteoroloji: 11244 · Milli Eğitim
Müdürlüğü 11796 · Özel İdare: 11183 · PTT: 11455
· Sağlık Müdürlüğü: 22702 · Sosyal Sigortalar
Kurumu: 11584 · Sü- merbank: 11387 · TRT Kurumu:
11000
•
Türk Hava Yolları:
11007 · Türkiye Denizcilik İşletmeleri: 11024 *
Türkiye Elektrik Kurumu: 18264
KONAKLAMA
TESİSLERİ
Otel Kent: 19854 ·
Otel Evin: 15910 · Otel Divan: 11346 · Otel Efes:
17554
•
Ötel Keleş: 14612 ·
Hotel Baron- Restoran: (0565) 1958 · Otel Lale:
16792 · Turist Otel: 12009
OTO SERVİS
İSTASYONLARI
Ford: 16416 ·
Işık Oto Elektrik Servisi: 11621 · Adalı
Kardeşler: (0561) 4461 · Sakaoğlu Kardeşler: 12916
·
Doğu Oto (0565)
1094 · Üstat Otomotiv: 20337 · Oto-Yol: 13731
ALIŞVERİŞ
MERKEZLERİ
Ayhan Parfümeri:
15135 · Eyüp Sabri Arıman: 20331 · Cem Ticaret:
17937 · Burcum Müzik Evi: 15443 · Emek Spor
Mağazaları: 12228 · Lider Spor Mağazası: 22049 ·
Mete Ticaret: 11572 BANKALAR Vakıfbank: 14093 ·
Garanti Bankası: 11856 · Yapı Kredi Bankası: 22510
· Türkiye İş Bankası: 12300 · Türkiye Halk
Bankası: 11842 · Türkiye Emlak Bankası: 12140 ·
Ziraat Bankası: 14042
ULAŞIM
Rize’den çevre
illere ve ilçelere her gün otobüs seferleri
yapılmaktadır.
Seyahat Acentaları:
Artvin Ekspres: 13101 · Çay Turizm: (0561) 1003
•
Ulusoy: (0556)
1112· Sahil Seyahat: 11561
RİZE’NİN
İLÇELERİ
ARDEŞEN
(Kod: 0565)
Kaymakamlık: 1008 ·
Belediye Başkanlığı: 1005 · Cumhuriyet
Başsavcılığı: 1007 · Emniyet Müdürlüğü: 1489
•
PTT: 1966
ÇAMLIHEMŞİN
( Kod: 0568)
Kaymakamlık: 1006 ·
Belediye Başkanlığı: 1065 · Cumhuriyet
Başsavcılığı: 1010 · PTT: 1233 ÇAYELİ (Kod: 0561)
Kaymakamlık: 1001 ·
Belediye Başkanlığı: 1554 · Cumhuriyet
Başsavcılığı: 1586 · PTT: 1000 DEREPAZARI (Kod:
0558) Kaymakamlık: 1017 · Belediye Başkanlığı:
1019 · PTT: 1500 FINDIKLI (Kod: 0567)
Kaymakamlık: 1004 ·
Belediye Bşkan- lığı: 1010 · Cumhuriyet
Başsavcılığı: 1003 · PTT: 1001 HEMŞİN (Kod: 0488)
Belediye
Başkanlığı: 1137 · PTT: 1000 İKİZDERE
(Kod: 0556)
Kaymakamlık: 1155 ·
Belediye Başkanlığı: 1020 · Cumhuriyet
Başsavcılığı: 1002 · PTT: 1001 İYIDERE (Kod:
0555)
Kaymakamlık: 1051 ·
Belediye Başkanlığı: 1007 · TT: 1500 KALKANDERE
(Kod: 0554) Kaymakamlık: 1004 · Belediye
Başkanlığı: 1015 · Cumhuriyet Başsavcılığı: 1006
PAZAR (Kod:
0563)
Kaymakamlık: 1001 ·
Belediye Başkanlığı: 1003 · Cumhuriyet
Başsavcılığı: 1002 · Emniyet Müdürlüğü: 1007
PTT: 1000
|

KARADENİZ Bölgesi’nin
Doğu Karadeniz Bölümû’nde yer alan Rize ili
doğuda Artvin, güneyde Erzurum, güneybatıda
Bayburt, batıda Trabzon ilİ kuzeyden de
Karadeniz’le sınırlanır. Küçük illerimizden biri
olan Rize, 3.920 km2'lik yüzölçümüyle illerimiz
arasında 71. sıradadır.
Ayrıntılı bilgi için:
Rize ili genel
bilgiler,
Rize
hakkında herşey,
Rize - gezi tatil turizm
YÜZEY ŞEKİLLERİ
Rize ilinin en önemli
engebesini Kuzey Anadolu Dağları’nın kıyı
sıraları oluşturur. Birçok vadiyle yarılarak çok
engebeli bir görünüş kazanan bu dağ-lar, kıyı
boyundan başlayarak güney-doğuya doğru gittikçe
yükselir ve Rize- Artvin-Erzurum illerinin komşu
olduğu noktada 4.000 m’ye yaklaşır (Kaçkar
Dağı). İKLİM Rize
ilinin kıyı kesiminde ılık, çok yağışlı, belirli
bir kurak mevsimin ol-madığı bir iklim hüküm
sürer. Türkiye’- de mevsimler arasındaki ısı
farklarının en az olduğu kesim de burasıdır. İl
merkezindeki meteoroloji istasyonunun
ölçümlerine göre, en soğuk ay or-talaması —7°C,
en sıcak ay ortalaması 22.6°C’dir. Bugüne değin
ölçülen en düşük sıcaklık —7°C (19 Mart 1963),
en yüksek sıcaklık ise 37,90°’dir (2 Ma-yıs
1935). Türkiye’de en çok yağış alan yöre, söz
konusu kıyı kesimidir. Yılda orta-lama 2.357 mm
yağış alan Rize istas-yonunun gerisinde yükselen
dağlarda ölçüm istasyonları bulunmamakla
bir-likte, dağların denize bakan yamaçla-rında
bazı elverişli yerlerde, yıllık or-talama
yağışların yukarıda verilen de-ğerin iki katını
bulabileceği söylenebilir.

BİTKİ ÖRTÜSÜ Elverişli
iklim koşulları dolayısıyla kıyı dağlarının
denize bakan yamaçları nemcil bir ormanla
örtülüdür. Ormanlar, alçak kesimlerde kızılağaç,
gürgen, kestane, kayın, ıhlamur, meşe gibi
yayvan yapraklı ağaçlardan ve halkın “orman
gülü” dediği bitkilerden (rhododendron) oluşmuş
yoğun biror- manaltı topluluğundan,
yükseklerdey-se iğne yapraklılardan (köknar ve
ladin) meydana gelir. AKARSULAR
Rize ilinin akarsuları
birbirine pa-ralel olarak, dağların doruğundan
Ka-radeniz’e doğru inerler. Bu akarsuların en
önemlileri doğudan batıya doğru Fındıklı Deresi,
Büyükdere, Pazar Suyu, Karadere ve İyi Dere’dir.
Bunlar şiddetli yağmurlardan sonra ve karlar
eriyince hızla kabaran akarsulardır.
GOLLER İl sınırları
içinde önemli doğal göl yoktur. Dağların yüksek
kesimlerinde, eski buzulların oyduğu çukurlarda
su-ların toplanmasıyla oluşmuş küçük buzul
göllerine rastlanır. NÜFUS VE KENTLER
1990 sayımında Rize ilinin
nüfusu 348.776 olarak belirlenmiştir. Buna göre
km2’ye 89 kişi düşer. Nüfus yoğunluğu bazı
ilçelerde 200’ü (Kalkandere ilçesinde 231),
bazılarında 300’ü aşar (Merkez ilçede 345), buna
karşılık bazı ilçelerde 20’nin bile altına düşer
(Ikizdere ilçesinde 17, Çamlıhemşin ilçesinde
16). İlde nüfusun yüzde 27’si nüfusu 10.000’i
aşan dört kentte yaşar. Bu kentlerden birinin
(Rize) nüfusu 50.000’i bulur. Ötekilerin
(Çayeli, Arde- şen, Pazar) nüfusuysa 20.000’in
altındadır.
 RİZE KENTİ
İlin merkezi olan Rize
kenti, Karadeniz kıyısında, kuzeybatı
rüzgârlarını bir öçüde önleyen Fener Burnu’nun
siper olduğu bir koyun kıyısında kurulmuştur.
Kıyının dar alanı, yakın yıllarda toprak
doldurularak genişletilmiş ve burada liman
tesisleri, iş yerleri, oteller yapılmıştır. Kıyı
düzlüğünün hemen gerisinde yükselmeye başlayan
yeşil yamaçlar üstünde, kent dağınık bir
yerleşme halinde yayılır. “Rhizos” adlı Orta
Çağ kentinin devamı olan Rize, 1461’de Osmanlı
egemenliği altına girmiş, 19. yüzyılın ikinci
yarısında Batum’un Ruslara bırakılmasından sonra
sancak, Cumhuriyet döneminde de il merkezi
olmuştur. I. Dünya Savaşı sırasında yaklaşık iki
yıl süren Rus işgalinden sonra, önceleri yavaş
gelişmiş (nüfusu 1927’de 13.701, 1950’de
15.067), sonradan, özellikle çay ekiminin
yayılması nedeniyle hızlı bir gelişme
göstermiştir (nüfusu 1975’te 36.044, 1980’de
43.407, 1990’da 52.031).
• Ardeşen kenti
Rize’nin kuzeydoğusunda, Pazar ile Fındıklı
arasında, Karadeniz kıyısında kurulmuştur.
1953’te ilçe merkezi olan Ardeşen’in nüfusu
1955’te 4.035 iken 1985’te 10.000’i aşmış
(13.403), 1990’da 17.340’a yükselmiştir.
• Çayeli kenti ilin ikinci
büyük kenti olan Çayeii, Rize’nin yaklaşık 20 km
doğusunda, Karadeniz kıyısında kurulmuştur (eski
adı “Mapavri”). Evleri kenar mahal-lelerde
dağınıktır ve geniş bir alana ya- yılır. Nüfusu
1940’ta 6.138 iken 1980’de 15.000’e yaklaşmıştır
(14.926). 1985’te 15.000’i de geçen nüfusu
(16.561), 1990’da gerileyerek yeniden 15.000’in
altına düşmüştür (14.947). • Pazar
kenti Aynı adı taşıyan
derenin ağız kesi-mi yakınında kurulmuş olan
Pazar’ın eski adı “Atina”ydı. Rize’yi Hopa’ya
bağlayan kıyı yolu üstünde ve yamaçlarda
yayılır. 1927’de nüfusu 521 iken, 1980’de
10.00’i aşmış (10.206) 1985’te 11. 140’a
ulaşmış, 1990’da biraz gerileyerek 11.068’e
düşmüştür.

EKONOMİK YAPI Rize
ilinde ekonomi büyük ölçüde tarıma dayanır, ama
burada tarım Türkiye’nin öteki
bölgeierindekinden oldukça farklıdır. Söz konusu
farklılığın başında, ilde buğday tarımının
yapıl-maması, buna karşılık mısırın en çok
ekilen tahıl türü olması gelir (1988 yı-lında
672 hektarlık bir alanda 2.000 ton mısır
üretilmiştir). Baklaoil türlerinden fasulye
ekimi önemlidir. Fasulye, mer-kez ilçe dışında
bütün ilçelerde önemli bir geçim kaynağıdır.
Sanayi bitkilerin-den iri yapraklı puroluk tütün
Pazar ve Ardeşen ilçelerinde yetiştirilir.
Bunların yanı sıra, Rize ilinde tarımın tanıtıcı
öğesi çay bahçeleridir. 1988 yılında 53.0
hektarlık bir alanda 523.000 ton yaş çay yaprağı
üretilmiştir. Bu miktar aynı yılın Türkiye çay
üretiminin yüzde 69’unu oluşturmuştur. Rize
kıyılarında turunçgiller de çok üretilir. En çok
mandalina (1988’de 190.000 ağaç) yetiştirilir.
Doğu Karadeniz kıyılarında çok yaygın olan
fındık ağacı, Rize ilinde elverişli yetişme
koşullan bulamamıştır. Fındık üretimi yalnızca
Fındıklı, Pazar ve Ardeşen ilçelerinde
önemlidir. Hayvancılık gelişmemiştir, büyük-baş
hayvan sayısı, küçükbaş hayvan- larınkinden daha
büyüktür. Kıyı kesi-minde balıkçılığa önem
verilir. En çok hamsi, istavrit ve mezgit
avlanır. İl sınırları içinde önemli maden
yoktur. İldeki sanayi kuruluşları arasında, çay
tarımına paralel olarak sayıları artmış olan çay
fabrikaları başta gelir. Ayrıca orman ürünlerini
değerlendiren tesisler (Ardeşen kereste-parke
fabrikası gibi) de vardır.
ULAŞIM Deniz ulaşımının
önemini yitirmesiyle, Rize ilinde karayolu
ulaşımı ağır basar. Orta ve Doğu Karadeniz
kıyılarını izleyen önemli yol, Rize - Çayeii -
Pazar - Ardeşen ve Fındıklı’dan geçer. Bu yoldan
ayrılarak iç kesimlere giren yollar pek
nitelikli değildir. Bunlar arasında Rize’yi
Erzurum’a bağlayan Rize - ispir - Erzurum yolu,
Ovit Geçidi’nde 2.600 m’yi aşar ve her mevsimde
ulaşıma elverişli değildir. EĞİTİM
Rize ilindeki 513
ilkokulda 39.473, 62 ortaokulda 15.212, 34
lisede 9.367 öğrenci vardır, ilkokullarda 1.654,
ortaokullarda 244, liselerde 490 öğretmen
görevlidir. İlde ayrıca, Trabzon’daki
Karadeniz Teknik Üniversitesi’ne bağlı Rize
Meslek Yüksekokulu da eğitim vermektedir.
SAĞLIK Rize ilinde tam
teşekküllü on hastane vardır. Bunların toplam
yatak ka-pasitesi 848’dir. iide ayrıca 33 sağlık
ocağı, 156 sağlık evi hizmet vermek-tedir. Rize
ilinde sağlık hizmetleri 114’ü pratisyen, 67’si
uzman toplam 181 hekim, 213 hemşire, 184 ebe, 69
sağlık memuru 30 diş hekimi ve 77 ec181 hekim,
213 hemşire, 184 ebe, 69 sağlık memuru 30 diş
hekimi ve 77 eczacı tarafından yerine
getirilmektedir.
TURİZM Yeşillikler
arasında yayılan bir kıyı kenti olan Rize
kentinde ve çevresinde çoğu Osmaniı döneminde
yapıl-mış mimari eserler vardır. Rize ili tarihi
zenginliklerinin yanı sıra, doğal
gü-zellikleriyle de çekici bir turizm beldesi
olmaya adaydır.
RİZE TARİHİ VE TURİSTİK YERLER
Rize Kalesi: İl
merkezinin güneyba- tısındadır. 1314-1330
arasında Cene-vizliler tarafından yapıldığı
sanılıyor. Deniz düzeyinden 160 m yüksekte olan
kalenin surları 15-20 m yüksekli- ğindedir.
Kalenin çevresinde savunma hendeği yoktur.
islampaşa Camii: 16.
yüzyılda Yavuz Sultan Selim tarafından
yaptırılan cami, Kurşunlu Cami adıyla da anılır.
Duvarları kesme taştan örülen camiin son cemaat
yeri kubbelerle örtülüdür. Birer şerefeli iki
minaresi vardır. Gülbahar Camii:
Kare planlı, kubbeli cami,
16. yüzyılda Yavuz Sultan Selim’in annesi
Gülbahar Hatun tara-fından yaptırılmıştır.
1952’de restore edilen camiin, minaresi tek
şerefelidir. Caferpaşa Camii: 16. yüzyılda
Rize fatihi olarak bilinen Cafer Paşa
ta-rafından yaptırılmıştır. Basit planlı, üstü
kiremitle örtülü camiin, giriş kapısında mermer
bir yapım yazıtı bulunur. Çayeli
(Zeleki) Kalesi:
Çayeli’nin 2 km doğusunda, Artvin-Rize
karayolun- daki tünelin üstünde, yıkıntı
halindedir. Kalenin 12. yüzyılda Pontoslular
tarafından yaptırıldığı sanılıyor. Kız
Kalesi: İlçe merkezi
Pazar’ın batı girişinde, denizin içindeki büyük
bir kaya üzerindedir. 8. yüzyılda Bizanslılar’ın
yaptırdığı kaleden günü-müzde yalnızca bir
gözetleme kulesi ulaşabilmiştir.
Zilkale: Çamlıhemşin’in 12
km gü-neyindeki yüksek bir tepenin üzerin-dedir.
6. yüzyılda BizanslIlar tarafından yaptırıldığı
sanılan kalenin sekiz burcu ve bir gözetleme
kulesi vardır. Kalenin, savunma hendeği
durumundaki Zil Deresi’ne bir merdivenle inilir.
Kalede su sarnıçları, erzak ambarları ve konak
kalıntılarına rastlanır. Kale-i Bâlâ:
Çamlıhemşin’in 40 km
güneyindeki Hisarcık Köyü’ndedir. M.Ö. 200’lerde
yapıldığı sanılıyor. Ka-lenin 16 burcu ve bir
gözetleme kulesi vardır. Kaçkar
Dağları: Dağ sporlarını
sevenler için bulunmaz bir tatil merkezidir.
Fırtına Deresi, Çiftekavak, Taşlıdere, Dağbaşı
ve Ziraat Parkı da, çeşitli doğal güzelliklere
sahip dinlenme yerleridir. RİZE
İÇMELER VE KAPLICALAR Şifalı
su kaynakları bakımından çok zengin bir il olan
Rize’deki içme ve Kaplıcaların bazıları
şunlardır: An- don İçmesi, Ayder Kaplıcaları,
Çimil Ilıcası, Çamlıhemşin Ilıcası, Aşağıköy
İçmeleri, Şimşirli ve Ilıca içmeleri. Ayder
(Arder) Kaplıcası: Kaçkar Dağları’nın
yamaçlarında yer alan Ayder Kaplıcası’na,
Çamlıhemşin’den 18 km’lik bir dağ yoluyla
ulaşılır. Oligo- metalik, termal ve radyoaktif
olan kap-lıcanın suları, mide, bağırsak ve
böbrek hastalıklarına iyi gelir. Andon
İçmesi: Rize’den 30 km uzaktadır.
Karbondioksitli, demirli, al-kalin ve toprak
alkalin, acı ve bikarbo- natlı olan sular,
karaciğer, safrakesesi, mide ve bağırsak
hastalıklarına iyi gelir. Gut hastaları ve
zayıflamak isteyenler de buraya gelir.
Ikizdere (Şimşirli) İçmesi: Rize’ye 53 km
uzaklıktadır. Bol karbondioksitli olan içme,
sindirimi kolaylaştırır. KÜLTÜREL
YAŞAM Rize ilinde, sahne
sanatları (tiyatro, opera, bale vb), alanında
olsun, müzik alanında olsun yerleşik profesyonel
topluluk yoktur. Bazı okullarda amatörce
tiyatro, müzik ve halk oyunları çalışmaları
yürütülür. İlde piastik sanatlarda da (resim,
heykel, seramik vb.) kayda değer bir etkinlik
görülmez. Az sayıda sinema salonunun bulunduğu
ilde sinema sanatını yakından izleme olanağı
yoktur. Edebiyatla uğraşanlar, yazılarını ya da
şiirlerini, yerel basında ya da İstan-bul’da
yayımlanan dergilere gönderirler.

GELENEKLER VE TÖRELER
Halkın çok dindar olduğu
Rize ilinde akrabalığa ve hemşeriliğe büyük önem
verilir. Çeşitli batıl inançlara da rastlanır.
Perilerin, din ulularının bere-ket,
kötülüklerden koruma ve yardım için, türlü
biçimlerde insanlara görün-düğüne inanılır.
Bunun gizli tutulması gerektiği, açığa vurulursa
kişinin çeşitli biçimlerde cezalandırılacağı
inancı güçlüdür. Bazı yerlerin “kutsal” ya da
“tekinsiz” oiduğu, bu nedenle oralarda abdestsiz
bulunmamak gerektiği söylenir. Halk sık sık
hocalara, tür-belere, yatırlara ve din
adamlarına başvurur. DÜĞÜN DOĞUM VE
ÖLÜM GELENEKLERİ Beşik
kertmesi, imam nikâhıyla ev-lilik, başlık gibi
geleneksel uygulama-ların giderek ortadan
kalktığı yörede, evliliklerin çoğu hâlâ görücü
usulüyle yapılır. Kızların 14-15 yaşlarında,
er-keklerin de askere gitmeden önce
ev-lendikleri Rize’de köy ya dâ yakın çev-re
içinde evlenilir. Akraba evlilikleri yaygındır.
Yörede görücü olarak gidil-diğinde kız ve erkek
babası konuşmaz, “vekiller” dilekleri açar,
takı, giysi, çeyiz konuşulur, anlaşmaya
varılırsa kız evi konuklara sofra çıkarır.
Başlık parası verilecekse damat babası parayı
sofraya koyar. Yemekten sonra silah atılır ve
söz kesildiği duyurulur. Nişan törenlerinin
yaygın olmadığı yörede düğün hazırlıkları birkaç
ay sürer ve tüm masrafları erkek tarafı
karşılar. Düğün haftası başında erkek tarafı,
kız evine, içinde takı ve giysi bulunan bir
“sandık” gönderir. Konuklar “lokum” denen
kurabiyeler dağıtılarak düğüne çağrılır. Kına
gecesinin sabahı gelin alayı yola çıkar. Gelin
alayını, “donanma” denen silahlı gençler
çevirir. Yol boyunca silah atılır, kemen- çe,
tulum ya da zurna çalınır. Düğün alayı, damat
evine geldiğinde eğlenceler düzenlenir. Akşam
namazından sonra da dini nikâh kıyılır.
Kısırlık kadına bağlı olarak
değer-lendirildiğinden, yörede erkeğin ikinci
kez evlenmesi doğal sayılır. Kadınlar çocuk
sahibi olabilmek için, yatırlara gider, adak
adar, muska yazdırır ve kocakarı ilaçları
kullanırlar. Doğumu kolaylaştırmak için gebe,
kilim ya da yorgan içinde sallanır, karnına
zey-tinyağı sürülür. Gebenin cenazeye bakması,
doğacak çocuğun yüzünün solgun olacağına
yorulur. Doğumdan sonraki ziyaretlerde çocuğa ve
loğu-saya “şor” denen armağanlar götürülür.
Ziyaretlerden sonra çok ağlarsa nazar değdiğine
inanılır ve bir tas suda üç parça köz
söndürülüp, su çocuğa içirilir. Kırk basmasını
önlemek için çocuk ve gebe yalnız bırakılmaz.
Za-manında yürümeyen çocuklar için “ayak bağını
kesme” töreni yapılır Ço-cuğun ayakları kırmızı
iple bağlanır ve başka bir çocuğa kestirilir.

FOLKLOR Rize folkloru,
maniler, atasözleri, deyimler, tekerlemeler ve
bilmeceler bakımından zengindir. Halk müziği ve
oyunları Doğu Karadeniz Bölgesi’nin tipik
özelliklerini taşır. Horon ve karşılama
yöresi olan Ri-ze’de kemençe, tulum, zurna,
darbuka, kaşık gibi müzik aletleri eşliğinde
söylenen türkülerin bazıları şunlardır: “Hey
Rizeli”, “Şişmanoğlu”, “Kerez Çiçek Açıyor”, “Ha
Buranın Ekini”, “Çayeli’nden Öteye”, “Neren
Ağrır Ne-ren”. Rize’de doğal güzelliklere ve
ke- mençeye ilişkin birtakım efsaneler
an-latılır. Kemençenin ortaya çıkışını an-latan
efsaneye göre, Rizeli iki aileden birinin
oğluyla öbürünün kızı birbirine sevdalanır. İki
âşık, kavuşacakları gü-nü düşlerken, ailelerin
arası açılınca, çareyi kaçmakta bulurlar.
Aileleri peş-lerine düşer ve onları bir ormanın
kı-yısında sıkıştırır. Çaresiz kalan genç-ler,
“Bizi bunların elinden kurtar, Al-lahım!.. Dal
olup bölüşelim, saz olup söyleşelim” diye dua
ederler ve son kez kucaklaştıktan sonra kök
salıp dal-lanmaya, budaklanmaya başlarlar. Kız
limon, erkek servi ağacı olur. Bir süre sonra
limon ağacından kemençe, servi ağacından da yay
yapılır. İki sevdalı böylece saz olup söyleşir,
söz alıp sevdalarını dile getirirler. En iyi
kemençe- nin limon ağacından, en iyi yayın da
servi ağacından yapılması bundandır. Yörede
geleneksel kadın giyimi, entari, peştamal gibi
giysilerden oluşur. Kadınlar, günlük giyimde
pamukludan “has takım”, özel günlerde ipekliden
yapılan “has takım” giyerler. Erkekler ise
işlik, gömlek, yelek, cepken, “zıpka” denen
şalvar giyer, bellerine pamuklu kuşak sararlar.
Fort- lu çizme, “sabuk” ya da çarık, erkek
giyimini tamamlayan öğelerdir. YÖRESEL
YEMEKLER Mısır,
karalahana, hamsi ve fasul-ye Rize mutfağının
temel öğeleridir. Yörede mandalina, portakal
gibi tu-runçgillerin yanı sıra elma, armut, dut
gibi meyveler çok tüketilir. Hamsi ve mısır
ekmeği yaygındır. Haşlama, çırpma, Laz böreği,
iç yağlı patates, koz kaldıran, kaymaklı
höşmerim, “pepe- çura” denen pelte “tavali” ve
“muhlama” Rize’nin yöresel yiyecek- lerindendir.
Tavali: Suda bekletilerek tuzu alı-nan fasulye
turşusu, elle ezilip, kılçık-ları ayıklandıktan
sonra topaklanarak bir kaba konur. Daha sonra
fasulyeler soğan, sarmısak, maydanoz ve
kıy-mayla birlikte tereyağında kavrulur.
Muhlama: Rize peyniri küçük kü-çük doğranarak
tuzu ve sertliği gitsin diye suya konur. Başka
bir kapta mı-sır unu, yağda pembeleşinceye kadar
kavrulur, daha sonra su katılır. Kayna-maya
yakın peynirlerde eklenerek mu-hallebi kıvamına
gelinceye değin ka-rıştırılır. Yemek ateşten
indirildikten sonra üzerine kızgın yağ
gezdirilir. SPOR
Modern sporlar, Halkevi açıldıktan sonra baladı.
Kulüplerin kurulması ve tesislerin açılmasıyla
gelişti.ilde futbol, Halkevi’nin spor kolundaki
gençlerin kurdukları takımla başladı. 1936’da
kurulan Şarkspor, Halkevi ile birleşerek
Halkspor adını aldı, daha sonra Pazarspor,
Güneşspor, Fe- nergençlik, Çayelispor, Ardeşen
Gençlik, YSE Rizegücü, Çamlıhemşin, De-
repazarı, Esnafspor, Fındıkspor, Gün- doğduspor,
iyiderespor, Islampaşa- spor, Salarhaspor, Sahil
Gençlik, Selimiye, Pazar Doğuşspor, Müftüspor,
Kale Gülhabarsporve Rizespor kulüpleri kuruldu.
1963’te, ilin adını taşıyan bir kulüp kurma
çalışmaları sonunda Rizespor oluştu. 1963/64
sezonunda Rize Amatör Ligi’nde şampiyon olan
Rizespor 1968'de 3. Lig’e girdi. 1972/73
sezonunda 2. Lig’e 1978/79 sezonunda da 1. Lig’e
yükseldi, ama 1980/81 sezonunda 2. Lig’e düştü.
1984/85 sezonun-da ikinci kez 1. tig’e çıkan
Rizespor, 1988/89 sezonunda yeniden 2. Lig’e
düştü. Şimdi Çaykur Rizespor adıyla 2. Lig’in A
Grubu’nda oynuyor. Rize'nin 3. Lig’deki
temsilcileri şunlardır Çayelispor, Pazarspor ve
Ar- deşenspor. İlde en yaygın spor dalı
futboldur (lisanslı 6.030 futbolcu vardır).
Beşik-taş’ta futbol oynarken, “Şenol-Birol gol!”
sloganının doğmasına yol açan ve daha sonra
Fenerbahçe’ye transfer olan Şenol-Birol,
Trabzonspor ve Sam- sunspor’da oynayan Sami
Tali, Ankara Demirspor, Adana Demirspor ve Şe-
kerspor formalarını giyen Ahmet Yet-kin,
Orduspor ve Rizespor’da oynayan Musa Can ile
Recep Kulak, Mehmet Salih, Muharrem Kürkçü,
Metin Ak- mehmet. Murat Kumbasar, Erdoğan
Kolçak, İsmail Karaali, Zafer Kambu- roğlu,
İsmail Bakır, Lokman Koçan, Za-fer Dinçer, Hüsnü
Kürkçü, Hamit Ka-zancı, Arif Kocabıyık, Hakan
Tecimer ve Haşan Vezir Rize’den yetişen
futbolculardır. ilde güreş de yaygındır.
Lisanslı 107 güreşçinin bulunduğu Rize’den 1956
Dünya Kupası, 1959 Akdeniz Oyunları ve Balkan
şampiyonu Dursun Ali Erbaş, 1958 ve 1962’de
gerekoro-mende Dünya şampiyonu olan Kâzım Ayvaz
ve Necati Morgül gibi güreşçiler yetişti.
Rize’de boks da gelişmiştir. Milli boksörlerden
Maksut Küçük burada yetişmiştir. İlde hentbol
takımları da vardır. Karşılaşmalar erkekler
arasında dü-zenlenir. Milli Takım’a kadar
yükselen A.Rıza Çakmak ve Yakup Durmuş ilden
yetişen hentbolculardır. Çaykur- spor, hentbol
2. Ligi’nde oynamaktadır. ilde 106 judocu ve
karateci etkinlik göstermektedir. Türkiye ve
Kıbrıs Zafer Kupası üçüncüsû Judocu Sabri
Aycıbın ve karateci Sabahattin Bacak Rize’den
yetişmiştir. SPOR TESİSLERİ
ilde merkezde 18.000
kişilik stad-yum, 2.000 kişilik spor salonu ve
ant-renman salonu, atış poligonu ve spor-cu kamp
tesisi, 500 kişilik futbol sa-hası, birer
basketbol ve voleybol sahası, hizmet binası,
Ardeşen’de 500 kişilik futbol sahası, yapımı
süren 500 kişilik antrenman salonu, Kalkandere
ve Çamlıhemşin’de futbol sahaları, Fındıklı’da
500 kişilik futbol sahası, Çayeli’nde 4.000
kişilik stadyum, 250 kişilik spor salonu,
Pazar’da yapımı süren 500 kişilik futbol sahası
vardır.
Rize
ilçeleri linkleri
Ardeşen,
Çamlıhemşin,
Çayeli,
Derepazarı,
Fındıklı,
Güneysu,
Hemşin,
İyidere,
İkizdere,
Kalkandere,
Pazar,
Çayeli kelimeler,
 Rize Gezi tatil
Konulu makaleler
Şimdi
Yaylaya gitme Zamanı ,
Rize
- gezi tatil turizm,
Kaçkar
Milli Parkı,
Ayder
yaylası,
Zilkale ve Çamlıhemşin yaylaları gezisi,
Türkiye'nin
en iyi Trekking parkurları,
Türkiye'nin
en güzel yaylaları
, Palovit
,
Kaçkar
dağları trekking yürüyüş,
Ayder
Kaplıcaları,
Tren
ile Doğu Karadeniz turu,
Ayder Yaylası
gezisi,
Çamlıhemşin yaylaları gezisi verçenik, elevit,
kavron,
Rize
müzeleri,
Rize kültür şenlik ve festivalleri,
Rize
ili tarihi yerler,
Karadeniz
turu Karadeniz gezisi,
Kaçkar
Dağları tırmanışı,
Rize gezisi Sal, Pokut, Hazindag, Amlakit,
Palovit, Tirovit, Elevit ve Kavrun,
Karadeniz'de
yayla zamanı,
Fırtına
Vadisi Kaçkarlar gezisi,
Kaçkarlar: Bulutlarla örtülü harikalar diyarı,
Sis dağından Verçenik yaylasına,
Karlık dağlarından Kaçkar dağlarına! Karadeniz
Gezisi anıları

Rize haber - yorum
konulu linkler
Yeşil Yayla Kültür, Sanat Ve Çevre Festivali
,
Zümrüt Rize
gazetesi,
Devrim
Çay toplama makinesi,
Çay Üretiminin devam edebilmesi için,
Ayder
Yaylasında piyano ve horon,
Doğu Karadeniz Büyük afet, Heyelan ve sel
baskınları,
İkizdere Hidroelektirik Santralleri,
Rize'nin jeolojik yapısı,
Türkiye'nin en yüksek pastanesi,
Rize İspir Yolunun hikayesi,
İpsiz Recep Dizisine dev gala
Karadeniz Forumda Rize
Rizeliler buraya,
Rize
Yöresel kelimeler,
Yerel deyimler,
Hemşin kelimeler,
Ardeşen kelimeler,
Rizespor buraya
Rize 5 Günlük Hava Tahmini Rize Hava
Durumunu Öğren

Daha Büyük Haritayı
Görüntüle
Rize fotoğrafları
Rize fotoğraf galerisi
Rize Gazeteleri
Hazırlanıyor |
| |
|
| |