KASTAMONU
İlin adı nereden geliyor?
Kentin adının nreden geldiğine dair değişik
iddialar vardır. Bir iddiaya göre, Hititler'in
kuzey komşusu Kaşkallar yöreye adlarının
vermişlerdir. Burada bulunan Tumanna kentine
zamanla 'Kaşkalların Kenti Tumanna' anlamına
gelen Gastumanna denilmeye başlanmış, bu giderek
Kastamonu'ya dönüşmüştür.
Başka bir iddaya göre, 'Bizanslılar'ın Komnenos
kalesi' anlamına gelen Kastra Komnen denmiştir.
Bu söyleyiş zamanla Kastamonu şeklinde
değişmiştir.
Kentleri :
Kastamonu, Tosya, Taşköprü
Kastamonu Evliyalar Şehri olarak da ünlenmiştir.
Başta, Mutasavvıf Şeyh Saban'ı Veli olmak üzere
bir çok ermişten kalan eserler ve hatıralar
Kastamonu'yu Din turizminin ilgi odaklarından
biri haline getirmiştir. Bu eserlerin içinde en
önemlileri Şeyh Şaban'ı Veli külliyesi, Benli
Sultan Külliyesi ve Aşıklı Sultan Türbesidir.
Kastamonu ili Karadeniz Bölgesinin Batı
Karadeniz bölümünde yer almaktadır. Kuzeyde
Karadeniz kıyısından güneyde İç Anadolu
Bölgesiyle doğal sınır oluşturan dağlık alanın
kuzey yamaçlarına kadar uzanır.
Çok eski bir yerleşim alanı olduğu saptanan bu
ilmizin toprakları oldukça engebelidir. Bu
engebeli alanda yer alan ve fazla yüksek
olmamasına karşın kolay geçit vermeyen dağlarla
yörenin tarihsel geçmişi arasında destanlara
bile konu olan bir ilişki bulunmaktadır.
Kastamonu ilinin kuzeyinde
Karadeniz, doğusunda Sinop, güneydoğusunda
Çorum, güneyinde Çankırı, batısında Karabük,
kuzeybatısında Bartın illeri yer alır.
Giderek
güneye ve kuzeye doğru gelişen kentin genellikle
batı yakasında ticarethaneler , doğu yakasında
da yönetsel ve resmi yapılar yer alır. Eski
kentte yer alan ve yörenin tipik mimari
özelliklerini taşıyan bahçe içindeki eski
evlerin korumaya alınması düşünülmektedir.
Kastamonu ilinin başlıca el sanatları
dokumacılık, yazmacılık, urgancılık, ve
dericiliktir. Günümüzde özgünlüğünü yitiren ünlü
Kastamonu yazmaları daha çok kuş, horoz, geyik
ve at motiflidir. İldeki başlıca eğitim ve
kültür kurumları Ankara Üniversitesi'ne bağlı
Kastamonu Meslek Yüksekokulu ile Kastamonu
Eğitim Yüksekokulu'dur.
Kastamonu ve İlçelerinin en yaygın gelir
getirici olan el sanatı Çarşaf Bağı özellikle
yerli dokuma "sarı kıvrak" yatak çarşaflarının
iki uzun kenarına veya dört kenarına pamuk
ipliğinden alet kullanılmaksızın kadınların
parmak uçları tırnakları marifetiyle düğümler
atılarak yapılan süslemelerdir.
Cumhuriyetin ilanından
sonra ülkenin çeşitli yörelerine yaptığı
gezilerden birinde Kastamonu ve İnebolu'ya gelen
Mustafa Kemal 24 Ağustos 1925'te Kastamonu
halkının karşısına Panama şapkasıyla çıktı.
Böylece kıyafetteki çağdaşlaşmanın ilk adımı
Kastamonu'da atılmış oldu.
Kastamonu Cumhuriyetimizin kuruluşu sırasında
bir yandan İnebolu-Ankara cephane, asker ulaşım
hattının bütün sorumluluğunu üstlenmiş , diğer
yandan da Konya ve Ankara'yla birlikte en çok
şehit veren illerimiz arasında 3. il olarak yer
almıştır. Bu nedenle İstiklal Savaşımızın en
büyük Anıtı Kastamonu'da yaptırılmıştır.
Kastamonu, ulaşım açısından
ise Sinop limanına giden İpek Yolu
güzergahlarının kavşak noktasında yer
almaktadır. Otobüs Terminali İl merkezindedir. 6
ilçesi deniz kıyısında olan Kastamonu'nun
İnebolu İlçesi'nde küçük tonajlı gemilerin yük
alıp boşaltabilecekleri bir liman bulunmaktadır.
Ayrıca, Cide, Abana, Çatalzeytin ilçelerinde
küçük limanlar mevcuttur. Kastamonu havaalanı
yapım çalışmaları sürmektedir.
KASTAMONU MUTFAĞI
Kastamonu
yiyecek-içecek hususunda zengin bir mutfağa
sahiptir. Bu zenginliğin başlıca sebebi; bitki
örtüsündeki çeşitli ve tabiata dayalı
yetiştirilen hayvan varlığıdır. Yiyecek olarak
kullanılan yabani otlar, bitkiler, mantarlar,
dağ çileği yanında her türlü sebze ile birçok
meyve Kastamonu topraklarında yetişmektedir.
Türkiye'nin en güzel ve kaliteli sarımsakları bu
ilimizde yetişmekte ve ihraç edilmektedir.
Pirinç, buğday, mısır gibi tahıllarla meyve
tüketiminin çok olduğu yörede, pazara dayalı
beslenme sınırlıdır. Kızılcık, domates, pancar,
yoğurt ve sütle yapılan tarhanaların yaygın
olduğu ilde 'mamalika', 'kırtıl', 'kırtıç',
yağda kavrulmuş mantardan hazırlanan katmer,
kete, yufka, yoğurtlu ekmek, 'kesik', taş ekmeği
bunlardandır.
Üryani eriğini sadece bu
ilde yemek mümkündür. Üryani eriğinden 'pelverde'
denilen bir tür marmelat hazırlanır. Bu marmelat
yaz aylarında sulandırılarak şerbet yapılır.
Kastamonu bölgesine ait 812 çeşit yiyecek
derlemesi yapılmıştır. Bunlardan 38 çeşit çorba
ve 51 çeşit ekmek tarifi görülmektedir.
Kastamonu mutfağının ünlü yiyeceği sac üzerinde
pişirilen" etli ekmek"tir.
Bu etli ekmeği bir bardak yayık ayranı,
"ekşi-eşi" yada " pelverde ezmesi" eşliğinde
yiyen artık Kastamonu'nun adını unutamaz. İl' de
hazırlanan, kışlık yiyecek "tarhana" nın çorbası
en besleyici çorbadır. Hazırlanmasında
kullanılan un-yoğurt hamuru içindeki çok çeşitli
bitki özleri, tadı-lezzetini farklı hale
getirmektedir. Ayrıca besin değerini
artırmaktadır. . Zengin
Kastamonu mutfağı, kendine özgü pastırmalı ve
sacda yapılan etli ekmek, biryan kebabı, tirit,
çekme helva gibi lezzetlerle Batı karadeniz'in
mutfak kültürünü temsil etmektedir.
Her mevsim yerli halkın ve ziyarete gelenlerin
yemekten vazgeçemediği "döner" in kömür ateşinde
pişenin tadı doyumsuzdur.
Kış mevsiminde, yöreye has olarak yapılan
"pastırmalı ekmek" bir başka lezzettedir. Özel
olarak hazırlanan çimensiz pastırma ince
dilimler halinde doğranıp, soğan piyazı ile
karıştırılıp, içine yeteri kadar baharatta
karıştırıldıktan sonra, fırınlarda açılan hamur
içine kapalı olarak konup, pişirildikten sonra,
üzeri zevke göre az veya çok tereyağ ile
yağlandıktan sonra afiyetle yenir.
|