|
|
|

Borçka
coğ. Artvin iline (33 km) bağlı, ku-zeyinde Gürcistan,
doğusunda Şavşat ve merkez ilçe, güneyinde Murgul ve merkez ilçe, güneybatısında Arhavi ve
batıda Hopa ilçeleriyle çevrili, ilçe ve ilçe merkezi kent adı
(Lat
(DMS) 41° 21' 45N Long (DMS) 41° 40' 48E Altitude (meters) 108 m)
Coğrafya:
Büyük bölümü engebeli arazi olan ilçeyi Çoruh nehri iki parçaya
ayırmıştır. İl-çenin doğusunda, ilin en önemli yükseltilerinden olan Karçal
Dağı (3.414 m), güneyinde ise Balıklı Dağı Cankurtaran Geçidi yer
almaktadır.
Çoruh,
Murgul ve Deviskel derelerinin suladığı ilçede, Aralık köyü civarındaki
50.000 m² alana sahip Karagöl ve Karçal Dağı eteklerindeki Yıldız Gölü adlı
turizm açısından önemli iki göl bulunmaktadır. Yaz ve kış mevsimlerinde bol
yağış ve ılık hava-nın egemen olduğu Karadeniz iklimine sahip ilçenin büyük
bölümü kızılağaç, kestane, la-din, kayın, meşe ve köknar ağaçlarından oluşan
ormanlarla kaplıdır.
Zengin
bakır yataklarına sahip olan ilçe-de ormancılık ve hayvancılık dışında
maden-cilik de temel gelir kaynaklarından birisidir.
Tarihçe:
Halkı Müslüman Gürcü ağırlıklı olan Borçka ve çevresi Yavuz Sultan
Selim’in Trabzon Valiliği döneminde Osmanlı ege-menliğine girmiş olup, 93
Harbi olarak bili-nen 1877-78 Osmanlı Rus Harbinden ardın-dan Kars,
Ardahan, Artvin ve Batum kentleriyle birlite Rus hakimiyetine
geçmiştir.
30
Ekim 1918 tarihli Mondros Antlaşma-sının ardından Borçka ilçesi, Batum ve
Art-vin, illeriyle birlikte önce İngiliz ardından Gürcü işgaline uğramıştır.
Yeni
Kurulan T.B.M.M. hükümetinin 9 Şubat 1921 Gürcüleri bölgeyi terketmeye
zorlamasının ardından, 7 Mart 1921 tarihin-de, Artvin il merkezi ile
birlikte Türkiye top-raklarına katılmıştır.
Borçka, 7 Temmuz 1921 tarihinde önce ilçe, 26 Haziran 1926 tarih ve 877
sayılı kanunla Bucak, 28 Mayıs 1928 tarih ve 1288 sayılı kanunla tekrar ilçe
haline ge-tirilmiştir.
Nüfus
(2000): 27.654
Belediyeler (1)
1. Borçka
(kuruluş 1926)
Mahalleleri:
Aksu
mahallesi, Gündoğdu ma-hallesi, Yeniyol mahallesi
nüfus:
2000
9.008
1997
9.003
1990
6.102
Köyler
(36)
|
Köy adı |
Nüfus |
ilçe |
İl (km) |
|
Adagül
|
317 |
14 |
24 |
|
Alaca
|
686 |
9 |
41 |
|
Ambarlı
|
554 |
6 |
38 |
|
Aralık
|
595 |
13 |
45 |
|
Arkaköy |
610 |
5 |
37 |
|
Atanoğlu |
432 |
16 |
48 |
|
Avcılar
|
196 |
8 |
40 |
|
Balcı
|
460 |
20 |
522 |
|
Camili |
187 |
50 |
82 |
|
Civan |
303 |
7 |
39 |
|
Çavuşlu
|
479 |
18 |
50 |
|
Çaylıköy |
479 |
24 |
56 |
|
Çifteköprü |
560 |
13 |
45 |
|
Demirciler |
1.075 |
5 |
37 |
|
Düzenli
|
293 |
44 |
76 |
|
Düzköy |
1.121 |
8 |
40 |
|
Efeler |
245 |
56 |
88 |
|
Fındıklı
|
401 |
10 |
42 |
|
Güneşli
|
437 |
23 |
55 |
|
Güreşen |
1.742 |
22 |
54 |
|
Güzelyurt |
290 |
19 |
51 |
|
İbrikli
|
523 |
10 |
42 |
|
Kale |
508 |
7 |
39 |
|
Karşıköy |
1.677 |
14 |
46 |
|
Kayadibi |
117 |
23 |
55 |
|
Kayalar |
56 |
59 |
91 |
|
Kaynarca |
848 |
16 |
48 |
|
Maralköy |
308 |
56 |
88 |
|
Muratlı
|
422 |
17 |
49 |
|
Örücüler |
222 |
13 |
45 |
|
Sülüklü
|
264 |
8 |
40 |
|
Şerefiye
|
311 |
23 |
55 |
|
Taraklı
|
418 |
5 |
37 |
|
Uğurköy
|
219 |
60 |
92 |
|
Yeşilköy
|
57 |
25 |
57 |
|
Zorlu
|
425 |
14 |
46 |
Anadolu’da,
Kocaeli ilinde köy adı olarak Borçka (40° 40' 60N, 29° 49' 0E, yükseklik 228
m), KY 113
Kaynak: Özhan Öztürk.
Karadeniz Ansiklopedik
Sözlük. Heyamola yayıncılık, İstanbul. 2005. ISBN: 975-6121-00-9.
*Yazarın izniyle Kısaltılarak
aktarılmıştır. Tüm yasal hakları saklıdır ve kaynak gösterilmeden alıntı
yapılamaz.
EK:
Borçka İlçesi 7 Temmuz l921
tarihinde ilçe olmuş, 26 Haziran l926 tarih ve 877 sayılı kanunla da Bucak
haline getirilmiş, 28 Mayıs l928 tarih ve 1288 sayılı kanunla da yeniden
İlçe statüsüne kavuşturulmuştur.
İlçe, Karadeniz bölgesinin doğu ucunda, Artvin–Hopa Yolu üzerinde Çoruh
Nehrinin kıyısında şirin bir yerleşim yeridir. Yalçın ve geçit vermeyen
karlı dağların, gür ormanların, yatakları derin ve hırçın akarsuların
yarattığı eşsiz güzelliğe sahip olan Borçka’nın İl Merkezine uzaklığı 32 Km.
dir.
Batısı Hopa, güneyi Artvin ve Murgul, doğusu Şavşat, kuzeyi ise Gürcistan
Cumhuriyeti toprakları ile sınır oluşturan ilçenin denizden uzaklığı 36
kilometre ve rakımı 125 m.dir.
İlçe topraklarının büyük bir bölümünü sarp ve geçit vermeyen dağlar
kaplamıştır. Çoruh vadisi bu dağlık bölgeyi ikiye ayırmıştır. Dağlar, çoğu
yerde geniş vadi oluşumların olanak vermeyecek şekilde yüksektir. Söz konusu
özellik tarıma elverişli toprakların geniş alanlara yayılmasını da
engellemiştir. İlçede ovalık alan bulunmamaktadır. İlçe topraklarının büyük
bir bölümünü Doğu Karadeniz sıra dağlarının doğu uzantısı kaplar. İlçenin
doğusunda Çoruh vadisinin kuzeyinde yer alan en önemli kabartı “Karçal
Dağı”dır (3414 m). Çoruh vadisinin güneyde yer alan “Balıklı Dağı
Cankurtaran Geçidi “ ile geçit verir. Bu dağların uzantısı olarak yer alan
irili ufaklı tepeler İlçe topraklarının engebeli görünümünü sağlar.
Dağ ve tepeleri ayıran derin vadiler, debi ve rejimi yüksek olan akarsu
yataklarını oluşturur. İlçenin büyük vadisinde akan Çoruh Nehri, Artvin
topraklarına Erzurum sınırlarından girer, Borçka’da Murgul, İçkale, Deviskel
derelerini ve nihayet Aralık, Karşıköy ve Güreşen derelerini alarak Muratlı
Köyüne geçer ve Gürcistan Cumhuriyeti sınırlarına girerek yurdu terk eder.
İlçenin önemli gölü Aralık Köyü yakınlarında bulunan “Karagöl”dür. Çevresi
ormanlık olup, eşsiz doğal güzelliğe sahiptir. Alanı 50.000 m2’dir. Karçal
dağları eteklerinde bulunan “Yıldız Gölü“ ilçenin ikinci gölünü oluşturur.
Borçka İlçesinde Karadeniz iklimi hakimdir. Yaz ve kış mevsimlerinde bol
yağış ve ılık hava egemendir.
Bitki örtüsünü ağaçlar ve meralar teşkil eder. Meralar daha çok vadi
tabanlarındadır. Dağların vadiye bakan yamaçları Ladin, köknar, çam
ağaçlarının oluşturduğu “orman denizi” ile süslenmiştir. Yüksek kesimlerde
ise bu ağaçlara meşe, kestane, kızılağaç gibi yapraklılar karışır. Orman
gülleri, orman altı bitkileri ve eğreltiler ormanlık alanlarda dikkatı
çeker. Tarıma elverişli arazinin az olması, ormanların tahribine neden
olmuştur. Yöre ormanlarının çevre ve yurt ekonomisine katkısı büyüktür.
İlçenin 2000 Yılı Genel Nüfus Sayımı verilerine göre toplan nüfusu
27.654’dür. İlçe merkezinin nüfusu 9.008, köy nüfusu ise 18.646 kişidir.
Köylerin doğal yapısı, yaşam şartlarını zorlaştırdığından kırsal alanlardan
şehir merkezlerine ve genellikle il dışına sürekli göç olgusu görülür.
İlçeye bağlı 1 Belediye, 4 Mahalle ve 36 köy vardır. İlçe merkezinde toplu
yerleşim olmasına karşın, köylerde arazi yapısının dağlık olması nedeniyle
dağınık yerleşim hakimdir. Tarımsal nüfusun çoğunluğu çay, fındık, tütün ve
orman ürünleriyle iştigal etmektedir.
İlçede kamuya ait 1 ve özel sektöre ait 2 çay fabrikası bulunmaktadır.
Eğitim - Öğretim ve Kültürel Yapı
İlçe genelinde, 2002-2003 Eğitim ve Öğretim yılında 8 adet anaokulu, 26 adet
ilköğretim okulu, 1 adet yatılı ilköğretim okulu, 1 adet pansiyonlu
ilköğretim okulu ve 2 adet lisede toplam 5.034 öğrenci eğitim ve öğretim
görmüştür. Bu kurumlarda görev yapan öğretmen sayısı 239’dur. İlçemizde
Gençlik Spor Ilçe Müdürlüğü tarafından işletilen 1 Spor Sahası
bulunmaktadır.
Sağlık Hizmetleri
İlçede, 30 yatak kapasiteli 1 adet devlet hastanesi, 110 yatak kapasiteli 1
adet SSK hastanesi, 4 sağlık ocağı ve 26 sağlık evinde sağlık hizmetleri
sunulmaktadır. Mevcut sağlık kurumlarında 4’ü uzman 12’si pratisyen 16
hekim, 77 yardımcı sağlık personeli görev yapmaktadır.
Ekonomik Durum
İlçede yaygın olan çay ve fındık üretimi yöre insanın en önemli gelir
kaynaklarını oluşturmaktadır. 1984 yılında hizmete açılan Muratlı Çay
Fabrikası, çevre köylerde üretilen çay ürününü işlemektedir. 2002 yılı
içerisinde 18.379 dekar alanda 4008 yaş çay üreticisinden 13.507 ton yaş çay
alımı yapılarak 2.015 ton kuru çay üretimi gerçekleştirilmiştir. İşletmede
620 kişilik istihdam olanağı sağlanmaktadır. Zengin orman varlığının
bulunduğu ilçede 17 marangöz atölyesi bulunmakta olup, bu atölyelerde
genellkle 3 kişi çalışmaktadır. Tarımsal Kalkındırma kooperatiflerine ait 4
adet orman ürünlerini işleyen ve özel sektöre ait tesis bulunmaktadır. Yöre
insanının önemli gelir kaynakları arasında orman ürünleri istihsali de
bulunmaktadır.
İlçede hayvancılığın ekonomik yaşantıdaki payı azdır. 2002 yılı itibari ile
10.760 büyükbaş ve 3.453 küçükbaş hayvan bulunmaktadır.. Hayvancılık tamamen
iç tüketime yöneliktir. Orman köylerinde arıcılık yaygındır. İlçede 10.711
adet fenni kovan 2080 adet karakovan mevcut olup, yıllık ortalama 255 ton
bal üretimi sağlanmaktadır. İlçede 2 alabalık üretim tesisi bulunmaktadır.
Borçka turizm değeri olan doğal ve tarihi zenginliklere sahip olmasına
karşın, ilçede turizm sektörü yeterince gelişmemiştir. İlçe Karçal
Dağlarının eteklerini kaplayan geniş yaylalar (Karçal Yaylaları, Küçük
Yayla), irili ufaklı tepeler (Vergetil Sırtı), soğuk suları (soğuk su, beyaz
su), dere ve gölleri (Karagöl,Yıldız Gölü) ile doyumsuz manzaralar arz eder.
Aralık Köyü sınırları içerisinde bulunan Karagöl, “orman denizi” içerisinde
kapkara deniz görünümlü, alabalığı, buz gibi soğuk suyu ve eşsiz manzarası
ile önemli bir kamp yeridir. İlçe, balıkçılık (Alabalık) ve av turizmi
(Ayı,Domuz , Çakal, Tilki, Kurt, Dağ Keçisi, Vaşak vb. ) açısından zengin
bir potansiyele sahiptir. İlçenin doğusunda bulunan Karçal dağları dağ
turizmine oldukça musaittir. Dağcılar için bir cennet sayılabilecek Karçal
dağları (3400 m), eşşiz güzellikteki manzaraları, buzulları, buzul devrinden
kalma irili ufaklı gölleri, buzulların erimesinden doğan dereleri, tarihi
kemer köprüleri ve yaylaları ile zengin bir turizm potansiyeline sahiptir.
İlçede 22’si Tarımsal Kalkınma, 1’i Motorlu Taşıyıcılar, 1’i Minibüsçüler,
1’i Esnaf ve Kefalet, 1’i Konut ve 1 Damperli Kamyoncular Kooperatifi olmak
üzere 27 kooperatif bulunmaktadır.
|
|
META
TAG: Artvin,
Borçka, Borçka ilçesi, Borçka linkleri, Borçka
nüfus, Borçka haber, Borçka gezi, Borçka tatil, Karadeniz,
Karadeniz bölgesi, Karadeniz müzikleri, kemençe,
horon, kemençe mp3, horon video, Anadolu,
Trabzon, Rize, Artvin, Giresun, Karadeniz
resimleri, Karadeniz fotoğrafları, Karadeniz
tarihi, Karadeniz kültürü, Karadenizliler,
Karadeniz gezisi, Karadeniz emlak, Karadeniz
otel, Karadeniz yemekleri, Karadeniz mutfağı,
Karadeniz kitapları, Karadeniz TV, Karadeniz
radyoları, Karadeniz gazeteleri, Karadeniz
haberleri, Karadeniz halk oyunları, Karadeniz
bölgesi folkloru, Karadeniz bölgesi coğrafyası,
Karadeniz bölgesi turizm, Karadeniz bölgesi kim
kimdir, biyografiler, ünlü kişiler, sanatçılar,
sporcular, futbol takımları, okullar
| |