Borçka Artvin iline (33 km) bağlı, kuzeyinde Gürcistan, doğusunda Şavşat ve merkez ilçe, güneyinde Murgul ve merkez ilçe, güneybatısında Arhavi ve batıda Hopa ilçeleriyle çevrili, ilçe ve ilçe merkezi kent adı (Lat (DMS) 41° 21′ 45N Long (DMS) 41° 40′ 48E Altitude (meters) 108 m)

CoğrafyaBüyük bölümü engebeli arazi olan ilçeyi Çoruh nehri iki parçaya ayırmıştır. İlçenin doğusunda, ilin en önemli yükseltilerinden olan Karçal Dağı (3.414 m), güneyinde ise Balıklı Dağı Cankurtaran Geçidi yer almaktadır.

Çoruh, Murgul ve Deviskel derelerinin suladığı ilçede, Aralık köyü civarındaki 50.000 m² alana sahip Karagöl ve Karçal Dağı eteklerindeki Yıldız Gölü adlı turizm açısından önemli iki göl bulunmaktadır. Yaz ve kış mevsimlerinde bol yağış ve ılık hava-nın egemen olduğu Karadeniz iklimine sahip ilçenin büyük bölümü kızılağaç, kestane, la-din, kayın, meşe ve köknar ağaçlarından oluşan ormanlarla kaplıdır.

Zengin bakır yataklarına sahip olan ilçe-de ormancılık ve hayvancılık dışında maden-cilik de temel gelir kaynaklarından birisidir.

Tarihçe: Halkı Müslüman Gürcü ağırlıklı olan Borçka ve çevresi Yavuz Sultan Selim’in Trabzon Valiliği döneminde Osmanlı ege-menliğine girmiş olup, 93 Harbi olarak bili-nen 1877-78 Osmanlı  Rus Harbinden ardın-dan Kars, Ardahan, Artvin ve Batum kentleriyle birlite Rus hakimiyetine geçmiştir.

30 Ekim 1918 tarihli Mondros Antlaşma-sının ardından  Borçka ilçesi, Batum ve Art-vin, illeriyle birlikte önce İngiliz ardından Gürcü işgaline uğramıştır.

Yeni Kurulan T.B.M.M. hükümetinin 9 Şubat 1921 Gürcüleri bölgeyi terketmeye zorlamasının ardından, 7 Mart 1921 tarihin-de, Artvin il merkezi ile birlikte Türkiye  top-raklarına katılmıştır.

Borçka, 7 Temmuz 1921 tarihinde önce ilçe, 26 Haziran 1926 tarih ve 877 sayılı kanunla Bucak, 28 Mayıs 1928 tarih ve 1288 sayılı kanunla tekrar ilçe haline ge-tirilmiştir.

Nüfus (2000): 27.654

Belediyeler (1)

  1. Borçka (kuruluş 1926)

Mahalleleri: Aksu mahallesi, Gündoğdu mahallesi, Yeniyol mahallesi

nüfus:

2000    9.008

1997    9.003

1990    6.102

Köyler (36)

Köy adı Nüfus ilçe İl  (km)
Adagül    317 14   24
Alaca    686  9   41
Ambarlı    554  6   38
Aralık    595 13   45
Arkaköy    610  5   37
Atanoğlu    432 16   48
Avcılar    196  8   40
Balcı    460 20 522
Camili    187 50   82
Civan    303  7   39
Çavuşlu    479 18   50
Çaylıköy    479 24   56
Çifteköprü    560 13   45
Demirciler 1.075  5   37
Düzenli    293 44   76
Düzköy 1.121  8   40
Efeler    245 56   88
Fındıklı    401 10   42
Güneşli    437 23   55
Güreşen 1.742 22   54
Güzelyurt    290 19   51
İbrikli    523 10   42
Kale    508  7   39
Karşıköy 1.677 14   46
Kayadibi    117 23   55
Kayalar      56 59   91
Kaynarca    848 16   48
Maralköy    308 56   88
Muratlı    422 17   49
Örücüler    222 13   45
Sülüklü    264  8   40
Şerefiye    311 23   55
Taraklı    418  5   37
Uğurköy    219 60   92
Yeşilköy      57 25   57
Zorlu    425 14   46

Anadolu’da, Kocaeli ilinde köy adı olarak Borçka (40° 40′ 60N, 29° 49′ 0E, yükseklik 228 m), KY 113

Kaynak: Özhan ÖztürkKaradeniz Ansiklopedik Sözlük. Heyamola yayıncılık, İstanbul. 2005. ISBN: 975-6121-00-9.

*Yazarın izniyle Kısaltılarak aktarılmıştır. Tüm yasal hakları saklıdır ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz.

EK:

Borçka İlçesi 7 Temmuz l921 tarihinde ilçe olmuş, 26 Haziran l926 tarih ve 877 sayılı kanunla da Bucak haline getirilmiş, 28 Mayıs l928 tarih ve 1288 sayılı kanunla da yeniden İlçe statüsüne kavuşturulmuştur.

İlçe, Karadeniz bölgesinin doğu ucunda, Artvin–Hopa Yolu üzerinde Çoruh Nehrinin kıyısında şirin bir yerleşim yeridir. Yalçın ve geçit vermeyen karlı dağların, gür ormanların, yatakları derin ve hırçın akarsuların yarattığı eşsiz güzelliğe sahip olan Borçka’nın İl Merkezine uzaklığı 32 Km. dir.

Batısı Hopa, güneyi Artvin ve Murgul, doğusu Şavşat, kuzeyi ise Gürcistan Cumhuriyeti toprakları ile sınır oluşturan ilçenin denizden uzaklığı 36 kilometre ve rakımı 125 m.dir.

İlçe topraklarının büyük bir bölümünü sarp ve geçit vermeyen dağlar kaplamıştır. Çoruh vadisi bu dağlık bölgeyi ikiye ayırmıştır. Dağlar, çoğu yerde geniş vadi oluşumların olanak vermeyecek şekilde yüksektir. Söz konusu özellik tarıma elverişli toprakların geniş alanlara yayılmasını da engellemiştir. İlçede ovalık alan bulunmamaktadır. İlçe topraklarının büyük bir bölümünü Doğu Karadeniz sıra dağlarının doğu uzantısı kaplar. İlçenin doğusunda Çoruh vadisinin kuzeyinde yer alan en önemli kabartı “Karçal Dağı”dır (3414 m). Çoruh vadisinin güneyde yer alan “Balıklı Dağı Cankurtaran Geçidi “ ile geçit verir. Bu dağların uzantısı olarak yer alan irili ufaklı tepeler İlçe topraklarının engebeli görünümünü sağlar.

Dağ ve tepeleri ayıran derin vadiler, debi ve rejimi yüksek olan akarsu yataklarını oluşturur. İlçenin büyük vadisinde akan Çoruh Nehri, Artvin topraklarına Erzurum sınırlarından girer, Borçka’da Murgul, İçkale, Deviskel derelerini ve nihayet Aralık, Karşıköy ve Güreşen derelerini alarak Muratlı Köyüne geçer ve Gürcistan Cumhuriyeti sınırlarına girerek yurdu terk eder.

İlçenin önemli gölü Aralık Köyü yakınlarında bulunan “Karagöl”dür. Çevresi ormanlık olup, eşsiz doğal güzelliğe sahiptir. Alanı 50.000 m2’dir. Karçal dağları eteklerinde bulunan “Yıldız Gölü“ ilçenin ikinci gölünü oluşturur.

Borçka İlçesinde Karadeniz iklimi hakimdir. Yaz ve kış mevsimlerinde bol yağış ve ılık hava egemendir.

Bitki örtüsünü ağaçlar ve meralar teşkil eder. Meralar daha çok vadi tabanlarındadır. Dağların vadiye bakan yamaçları Ladin, köknar, çam ağaçlarının oluşturduğu “orman denizi” ile süslenmiştir. Yüksek kesimlerde ise bu ağaçlara meşe, kestane, kızılağaç gibi yapraklılar karışır. Orman gülleri, orman altı bitkileri ve eğreltiler ormanlık alanlarda dikkatı çeker. Tarıma elverişli arazinin az olması, ormanların tahribine neden olmuştur. Yöre ormanlarının çevre ve yurt ekonomisine katkısı büyüktür.

İlçenin 2000 Yılı Genel Nüfus Sayımı verilerine göre toplan nüfusu 27.654’dür. İlçe merkezinin nüfusu 9.008, köy nüfusu ise 18.646 kişidir.

Köylerin doğal yapısı, yaşam şartlarını zorlaştırdığından kırsal alanlardan şehir merkezlerine ve genellikle il dışına sürekli göç olgusu görülür.

İlçeye bağlı 1 Belediye, 4 Mahalle ve 36 köy vardır. İlçe merkezinde toplu yerleşim olmasına karşın, köylerde arazi yapısının dağlık olması nedeniyle dağınık yerleşim hakimdir. Tarımsal nüfusun çoğunluğu çay, fındık, tütün ve orman ürünleriyle iştigal etmektedir.

İlçede kamuya ait 1 ve özel sektöre ait 2 çay fabrikası bulunmaktadır.

Eğitim – Öğretim ve Kültürel Yapı

İlçe genelinde, 2002-2003 Eğitim ve Öğretim yılında 8 adet anaokulu, 26 adet ilköğretim okulu, 1 adet yatılı ilköğretim okulu, 1 adet pansiyonlu ilköğretim okulu ve 2 adet lisede toplam 5.034 öğrenci eğitim ve öğretim görmüştür. Bu kurumlarda görev yapan öğretmen sayısı 239’dur. İlçemizde Gençlik Spor Ilçe Müdürlüğü tarafından işletilen 1 Spor Sahası bulunmaktadır.

Sağlık Hizmetleri

İlçede, 30 yatak kapasiteli 1 adet devlet hastanesi, 110 yatak kapasiteli 1 adet SSK hastanesi, 4 sağlık ocağı ve 26 sağlık evinde sağlık hizmetleri sunulmaktadır. Mevcut sağlık kurumlarında 4’ü uzman 12’si pratisyen 16 hekim, 77 yardımcı sağlık personeli görev yapmaktadır.

Ekonomik Durum

İlçede yaygın olan çay ve fındık üretimi yöre insanın en önemli gelir kaynaklarını oluşturmaktadır. 1984 yılında hizmete açılan Muratlı Çay Fabrikası, çevre köylerde üretilen çay ürününü işlemektedir. 2002 yılı içerisinde 18.379 dekar alanda 4008 yaş çay üreticisinden 13.507 ton yaş çay alımı yapılarak 2.015 ton kuru çay üretimi gerçekleştirilmiştir. İşletmede 620 kişilik istihdam olanağı sağlanmaktadır. Zengin orman varlığının bulunduğu ilçede 17 marangöz atölyesi bulunmakta olup, bu atölyelerde genellkle 3 kişi çalışmaktadır. Tarımsal Kalkındırma kooperatiflerine ait 4 adet orman ürünlerini işleyen ve özel sektöre ait tesis bulunmaktadır. Yöre insanının önemli gelir kaynakları arasında orman ürünleri istihsali de bulunmaktadır.

İlçede hayvancılığın ekonomik yaşantıdaki payı azdır. 2002 yılı itibari ile 10.760 büyükbaş ve 3.453 küçükbaş hayvan bulunmaktadır.. Hayvancılık tamamen iç tüketime yöneliktir. Orman köylerinde arıcılık yaygındır. İlçede 10.711 adet fenni kovan 2080 adet karakovan mevcut olup, yıllık ortalama 255 ton bal üretimi sağlanmaktadır. İlçede 2 alabalık üretim tesisi bulunmaktadır. Borçka turizm değeri olan doğal ve tarihi zenginliklere sahip olmasına karşın, ilçede turizm sektörü yeterince gelişmemiştir. İlçe Karçal Dağlarının eteklerini kaplayan geniş yaylalar (Karçal Yaylaları, Küçük Yayla), irili ufaklı tepeler (Vergetil Sırtı), soğuk suları (soğuk su, beyaz su), dere ve gölleri (Karagöl,Yıldız Gölü) ile doyumsuz manzaralar arz eder.

Aralık Köyü sınırları içerisinde bulunan Karagöl, “orman denizi” içerisinde kapkara deniz görünümlü, alabalığı, buz gibi soğuk suyu ve eşsiz manzarası ile önemli bir kamp yeridir. İlçe, balıkçılık (Alabalık) ve av turizmi (Ayı,Domuz , Çakal, Tilki, Kurt, Dağ Keçisi, Vaşak vb. ) açısından zengin bir potansiyele sahiptir. İlçenin doğusunda bulunan Karçal dağları dağ turizmine oldukça musaittir. Dağcılar için bir cennet sayılabilecek Karçal dağları (3400 m), eşşiz güzellikteki manzaraları, buzulları, buzul devrinden kalma irili ufaklı gölleri, buzulların erimesinden doğan dereleri, tarihi kemer köprüleri ve yaylaları ile zengin bir turizm potansiyeline sahiptir.

İlçede 22’si Tarımsal Kalkınma, 1’i Motorlu Taşıyıcılar, 1’i Minibüsçüler, 1’i Esnaf ve Kefalet, 1’i Konut ve 1 Damperli Kamyoncular Kooperatifi olmak üzere 27 kooperatif bulunmaktadır.

 

Please follow and like us:

Enjoy this blog? Please spread the word :)